Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 32

Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 32
samþykkja konungs vegna lög, sem alþingi tæki við eða semdi, líkt eins og alþingissamþyktir eða alþingisdómar voru áður samþyktir af birðstjórum og höfuðsmönnum, og höfðu lagagildi (Píningsdómur o. fl.). Þar sem stungið er upp á þremur ráðherrum á einum stað í landinu, þá er auðsætt, að þessir menn eiga að vera sem ráðaneyti jarlsins, og er það öldungis eftir því, sem er regla í lögbundinni þjóðstjórn, ef jarlinn veldi sér þetta náðaneyti samkvæmt því, sem alþingi ætlaðist til, eða af þeim, sem hefðí traust alþingis. En þar af leiðir, að jarl- inn eða landstjórinn sjálfur yrði að standa fastari fyrir en svo, að hann yrði sjálfur að fara með ráðaneyti sínu, er þeim kæmi ekki saman við ai- þingi. Ef svo væri, þá yrði að fara til konungs sjálfs suður til Dan- merkur og leita úrskurðar hans í hvert sinn, sem landstjórnin og al- þingi væri ósamkvæm að nokkru marki; en þar af gæti leitt óbæri- legan hnekki, tímatöf og jafhvel stanz á öllum málum, nema því að eins, að bæði jarl og ráðanautar hans væri gjörðir að föstum embætt- ismönnum, sem ekki gæti bifast fyrir neinu atkvæði þingsins, og ekki þyrfti að víkja frá nema fyrir dómi eða fyrir skipun konungs, líkt og í Noregi er háttað. Þetta mætti komast fyrir með því móti, að kon- ungur setti landstjórann, og honum yrbi ekki vikib frd nema meb kon- ungs bobi, eða eftir beinni ósk alþingis til konungs, ef konungur fyndi ástæðu til að uppfylla þá ósk. Landstjórinn kysi sér ráðunauta ís- lenzka menn, sem stæði fyrir framkvæmd landstjórnarinnar og hefði ábyrgð fyrir alþingi, en landstjóri samþykti frumvörp til þings og þau lagafrumvörp, sem frá þinginu kæmi, svo þau yrði að lögum; hann hefði einnig neitunarvald, en ráðaneyti hans hefði ábyrgðina og skríf- aði undir með honum. Petta vœri nú öídungis svipab pví, sem er venjulegt í hinum ensku nýlendum í stjórnarabferb peirra; en af því vér getum ómögulega unað við, að landstjóri vor standi undir valdi einhvers ráðgjafans í Kaupmannahöfh, og að sá ráðgjafi, danskur maður, væri milligöngumaður þar, sem þyrfti að leita konungs úr- skurðar um nokkurt vort mál, eða þar sem efni lands vors og þess gagn kæmi til greina í hinum almennu rikismálum, þá hafa menn séð, að nauðsyn er að sjá fyrir þessu atriði. 1 þvt skyni er stungið upp á, að Island hafi 'erindsreka í Kaupmannahöfn, til að sjá gagn þess, halda uppi svörum pess í rdbaneyti konungs og vera milligöngumaður í þeim málum, sem ganga á milli konungsins eba stjórnarinnar i Dan- mbrku og landstjórans á Islandi. Það Kggur næst eftir orðunum, sem Þingvallafundurinn hafi hugsað sér, að þessi erindsreki skyldi vera að- almilligöngumaður meðal konungs og alþingis, hann skyldi mæta á al- þingi af hendi stjórnarinnar, og bera alþingismál fram fyrir konung; en þó getur þetta vel skilist hinsegin, og væri þá miklu einfaldara, að hann stæðí fyrir öllum þeim íslenzkum málum, sem af hendí hinnar ís- lenzku stjórnar eða íslendinga kæmi fyrir konung, og tæki pátt í meb- ferb peirra almennu 7ndla, sem Island snerti, í rábi konungs. Hann ætti sjálfsagt að vera einn í tölu hinna íslenzku ráðgjafa, og standa jafnfœtis peim undir jarlinum eða landstjóranum; en til þess að stjórnin í Danmörku og á Islandi yrði kunnugri saman, og fylgdist betur að, þá væri það jafnvel nauðsynlegt, að ákveða, að hinir íslenzku ráðgjaf- ar skyldu skiftast á um að vera erindsrekar í Kaupmannahöfn nokkur
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.