Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1981, Síða 154

Náttúrufræðingurinn - 1981, Síða 154
ir bragðið því notkun heita vatnsins býður ekki aðeins upp á ódýra húshitun heldur líka heilnæmara umhverfi. Um hitaveitur annars staðar á landinu má segja hið sama. Þau umhverfisáhrif sem einkenna nýtingu jarðhita á höfuðborg- arsvæðinu eru fyrst og fremst breytingar á náttúrulegum hverum og laugum. Við upphaf nýtingar jarðhitans í Mosfells- sveit voru þar heitar laugar sem hurfu nteð árunum. Vatnstakan úr jarðhita- svæðinu hefur rneð tíð og tíma lækkað grunnvatnsborðið svo mikið að nátt- úrulegur jarðhiti nær ekki lengur til yfirborðsins. Svipaða sögu er að segja af Þvottalaugunum í Reykjavík þar sem heita vatnið er horfið vegna mikillar vatnstöku úr svæðinu. Annars staðar af landinu er dæmi þess að náttúrulegur jarðhiti hafi hjaðnað eða horfið, en hvergi svo mjög sem á höfuðborgar- svæðinu. Þess má geta að vatnstakan í Mosfellssveit er talin vera meira en tífalt það vatnsmagn sem streymdi úr nátt- úrulegum hverum og laugum á svæðinu áður en boranir hófust. Fróðlegt er að líta til landsbyggðar- innar þegar fjallað er um þau áhrif sem nýting lághita hefur haft á umhverfið. Víða um land hafa risið skólastaðir og byggðakjarnar þar sem náttúrulegan jarðhita er að finna. Nýting lághita hef- ur því haft veruleg áhrif á byggðaþróun margra sveitahéraða. Við nýtingu heitra linda, lauga og hvera á lághitasvæðum víðs vegar um landið skortir oft á góða umgengni. Ólgandi hverir og laugar virðast oft á tíðum vekja þá ónáttúru í fólki að kasta grjóti og drasli í vatnið. Samfara nýt- ingu náttúrulegs jarðhita og við boranir verður garnan jarðrask sem allt of sjaldan er lagfært. Algengt er að sjá ónýt 1. mynd. Sjón sem þessi er algeng á lág- hitasvæðum landsins bæði sögufrægum sem öðrum. rör og annan búnað skilinn eftir við jarðhitastaði og borholur. Slíkt spillir umhverfinu að ástæðulausu. Á undan- förnum árum hefur verið borað á nokkrum lághitasvæðum þar sem nátt- úrulegur jarðhiti hefur verið notaður um árabil. í mörgum tilvikum er nú hætt að nota þessa hveri og laugar en borholur komnar í staðinn. Við slíkar aðstæður ætti skilyrðislaust að koma náttúrulega jarðhitanum í fyrra horf og fjarlægja öll mannvirki og búnað sem ekki er lengur þörf fyrir. Ekki er úr vegi að ræða um nokkur óvænt en jákvæð áhrif nýtingar lághita. Vegna þess að lághitavatn á íslandi er líkt ferskvatni að efnainnihaldi má nota það beint í krana, enda er almennt gerð 296
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212
Síða 213
Síða 214
Síða 215
Síða 216
Síða 217
Síða 218
Síða 219
Síða 220

x

Náttúrufræðingurinn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.