Andvari

Volume

Andvari - 01.01.2005, Page 63

Andvari - 01.01.2005, Page 63
andvari BESSASTAÐASKÓLI 61 skyldi standa þeim til boða sem ekki hugðu á háskólanám í Höfn (Sjá Nanna Ólafsdóttir: Baldvin Einarsson, 67-93). Laurits Engelstoft átti lengi sæti í háskólastjóminni. Hann hafði lifandi ahuga á íslenskum skólamálum. Ekki er ljóst hvenær tillögur Baldvins bárust honum í hendur, en 8. september 1827 skrifaði háskólastjómin stiftsyfirvöld- unum á íslandi um endurbætur á Bessastaðaskóla sem hnigu í sömu átt og tillögur Baldvins (Lovsaml. IX, 204-08). Háskólastjómin leitaði einnig álits lveggja fyrrverandi stiftamtmanna á skólanum. Annar þeirra, Moltke greifi, lagði fram viðamikla álitsgerð. Hún gekk í sömu átt og tillögur Baldvins um hætt húsakynni og fleiri kennslugreinar. Hinn, Peder F. Hoppe, var öllu róttæk- an. Tillögur hans voru í sjö liðum. Skólapiltar skyldu koma yngri í skólann, Sumarleyfi stytt eða felld niður, skipt yrði um kennara, einum bekk bætt við og guðfræði kennd í sérstökum bekk. Hoppe tók hins vegar ekki undir þá skoðun Baldvins að skortur yrði á embættismönnum vegna þess hve fáir stúdentar væm brautskráðir. Þá var hann andvígur því að sérskóla „selvstændig Lærean- stalt“ yrði komið á fót. Kennaralið Bessastaðaskóla fann ekki náð fyrir augum hans, t.a.m. væru sumir orðnir of gamlir og þekktu ekki til hvemig skólastarf í Lanmörku þróaðist (Sjá nánar Guðfrœði, kirkja og samfélag, 61-63). Margt af því sem þama var hugsað og skrifað er harla athyglisvert, og hinn 11 • desember tók háskólastjómin saman rækilega greinargerð til að leggja fyrir konung. Hún var unnin upp úr tillögum Baldvins og álitsgerðum Hoppe °g Moltke. Háskólastjómin viðurkenndi að sitthvað í íslenskum skólamálum væri öðruvísi en skyldi, en það væri þess eðlis að erfitt yrði úr að bæta. Hér gefst ekki kostur á að rekja frekar efni greinargerðarinnar, enda ber úrskurður konungs, sem kveðinn var upp 11. janúar 1831, með sér að til lítils hafði Verið barist. Úrbætur á húsnæði skólans og möguleikar á að gera nemendum Meift að nema þýsku var það helsta. Einnig var talað um að samræma próf essastaðaskóla og einkakennara (Lovsaml. IX, 619-30). Háskólastjórnin skrifaði stiftsyfirvöldum sama dag og úrskurður konungs Var upp kveðinn og þau svöruðu með rækilegri greinargerð 4. febrúar 1832. Pau töldu æskilegast að skilja guðfræðikennsluna frá annarri kennslu og ^tofna sérstakan skóla í Reykjavík þar sem hún yrði kennd í prestaskóla. A Pessum árum var einnig farið að rannsaka rekstur skólans, en samkvæmt reikningum fóru útgjöldin langt fram úr tekjum. A fyn-i hluta árs 1832 kom út bæklingur um skólamál á íslandi eftir Tómas æmundsson undir heitinu Islandfra den intellektuelle Side betragtet. Síðari uýi hans snerist um endurbætur á æðri menntun og flutning Bessastaða- , K°la til Viðeyjar. Tómas vildi fjölga námsgreinum líkt og Baldvin og hafa ennslu í guðfræði sér í lagi. Hinn 10. apríl 1838 skrifaði háskólastjómin stiftsyfirvöldunum á ný og ' t^aoi eftir tillögum til úrbóta og innti eftir hvort tækilegt væri að efna
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160

x

Andvari

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.