Valsblaðið - 24.12.1969, Side 26

24
VALSBLAÐIÐ
aður hér. Fórum við stundum, sem
unnum í ísafold, inn á svonefndan
„Skell“, opið svæði við vegamót
Snorrabrautar og Laugavegs. Svo
kom knattspyrnan, en ég hafði oft
horft á Fram og KR á æfingum og
æfingaleikjum og hreifst af, þótti
þetta stórkostlegur leikur. Sérstak-
lega hreifst ég af þeim, sem gátu
sparkað nógu hátt og langt!
Svo skeður það í janúar 1909, að
vinur minn tekur mig með sér upp
í KFUM-hús. Það kynntist ég góð-
um félögum og þar kynntist ég séra
Friðrik Friðrikssyni. Verða mér lengi
minnisstæðar kvöldstundir þar með
séra Friðrik, þar sem hann sagði okk-
ur sögur og fræddi okkur um margt.
Við stofnuðum þarna taflfélag og
var við það unað allan veturinn. Þess-
ari funda- og taflstarfsemi lauk um
miðjan maí, og þá fannst mér, að
knattspyman væri tilvalin fyrir okk-
ur sem sumarleikur og gætum þann-
ig haldið hópinn þar til KFUM-
starfsemin byrjaði að haustinu. Þeg-
ar ég ræddi þetta við séra Friðrik
voru þetta min sterkustu rök. Hann
var nú heldur tregur til að sam-
þykkja þetta, hann þekkti ekki þenn-
an leik, en gaf okkur samt leyfi til
að stofna þetta félag, sem við svo
gerðum á uppstigningardag 11. maí
1911. Ég hafði fundið notaðan knött,
sem Ólafur Rosenkranz hafði notað
við íþróttakennslu í Menntaskólan-
um, en Ólafur var þá skrifstofumað-
ur hjá Isafoldarprentsmiðju. Knött-
ur þessi kom fram þegar við vorum
eitt sinn að taka til og valt hann
undan skrifborðinu þar. Var mér
sagt, að skrifborð þetta hefði Jón
Sigurðsson eitt sinn átt og er það
til á þjóðminjasafninu.
Ég spyr Ólaf, hvort hann vilji
ekki selja mér boltann og var hann
strax til í það og tvær krónur átti
hann að kosta.
Nú þegar ég var búinn að eign-
ast bolta, varð auðvitað að fá stráka
utan mn þennan grip og það er upp-
hafið að því að Valur verður til. At-
hafnasvæðin með þennan bolta voru
um allar jarðir og Reykjavík dugði
okkur ekki einu sinni. Við vorum
að stelast á Melana, þegar hin félög-
in voru þar ekki. Farið var upp á
Kóngsmel, þar sem hitavatnsgeym-
arnir eru núna.
Við fundum góða bakka við Lauga-
lækinn milli þvottalauganna og
Sundlauganna, en á sunnudögum var
farið suður á Ráðagerðisflatir eða þá
við skruppum suður í Fífuhvamm, en
það voru rennisléttir vellir. Farið
var í skemmtiferðir á hjólum og þá
var knötturinn alltaf með og má þar
nefna ferðir upp undir Hamrahlíð,
og var stundum tjaldað og haldið
þar til daglangt. Frá ferðinni í Mar-
ardalinn hef ég oft sagt, það var æv-
intýri, sem maður gleymir aldrei.
Síðar tókum við okkur til og rudd-
um svæði á Melunum og eignuðumst
þar svolítinn samastað og æfðum þar.
Einu sinni, þegar við erum þarna
á æfingu, kemur séra Friðrik til okk-
ar og horfir um stundarkorn á. Allt
í einu biður hann okkur að raða
liðunum upp til leiks, þar sem hver
er á sínum stað á sínum vallarhelm-
ingi og skýra fyrir sér hlutverk hvers
og eins og takmarkið, sem sótt er að,
svo og vörn og sókn. Þetta gerum
við eftir beztu getu. Er ekki að orð-
lengja það, að þetta varð séra Frið-
rik hrein opinberun og eftir það var
hann mesti knattspyrnuáhugamaður-
inn af okkur öllum. Hann fann hinn
raunverulega tilgang leiksins og þann
þroska sem hann gat veitt þeim sem
hann iðkuðu af alúð. Til viðbótar
kom það svo að hann innrætti okkur
að leika drengilega. Hver sigraði eða
tapaði var honum algjört aukaatr-
riði, það sem hann krafðist var að-
eins að við sýndum góðan leik og
drenglyndi.
Séra Friðrik Friðriksson var mjög
vél séður hjá þáverandi borgarstjóra,
Páli Einarssyni, og að beiðni Frið-
riks fengum við svæði til að ryðja
fyrir völl. Var hafizt handa af mikl-
um krafti. Það var ekkert óalgengt
t. d. á laugardagskvöldum, þegar
lengi var unnið, að séra Friðrik kæmi
með stóra körfu fulla af kökum og
kaffi til að hressa okkur á. Ekki vor-
um við þó lengi i friði með þennan
völl okkar, þvi 1914 var lögð járn-
braut yfir hluta af vellinum til að
flytja grjót á úr öskuhlíðinni í hafn-
armannvirki til uppfyllingar. Urð-
um við því að flytja okkur norðar
á Melana og var hafizt handa af
sama krafti og áður. Þurftum við að
fylla upp dálitla gryfju í einu horn-
inu. Síðar var svo það sem eftir var
af gryfjunni notað sem búnings-
herbergi, og haft þar fataskipti á
æfingum.
Loftur Guðmundsson var fyrsti
formaður okkar og var á þeim árum
lífið og sálin í félaginu, og hann var
líka lífið og sálin í æfingunum. Hann
hafði fljótt náð töluverðri leikni og
skildi það, að það var nauðsynlegt
að ráða við knöttinn og að sparka
stutt, a. m. k. þegar æfingasvæðið
var KFUM-portið, og þetta lærðum
við af honum. Það kom fyrir að
spyrnumar voru heldur fastar og
ekki sem nákvæmastar og þá átti
boltinn það til að fara í rúðurnar i
grenndinni. Þegar séra Friðrik varð
var við þetta kom hann út og gaf
okkur tiltal. Síðan var skotið saman
í rúðuna og næsta dag var hún kom-
in í. En það sem var aðalatriðið í
þessum portleik okkar voru einmitt
þessi smáspörk og það vald, sem við
urðum að ná yfir boltanum, til þess
að forða, sem hægt var, rúðubrotum.
Þetta reyndum við svo að fram-
kvæma, þegar við lékum á æfingum
okkar úti á Melum. Þessi leikaðferð
var mjög í tizku hjá knattspyrnu-
félaginu Fram, og það atvikaðist svo
að við tókum þá mjög til fyrirmynd-
ar. Milli Fram og Vals myndaðist
mjög náinn kunningsskapur og vin-
átta á þessum árum og urðu margir
piltanna í Fram okkar ágætustu vin-
ir. Fram lék allt öðruvísi en KR þá,
og sennilega hafa þeir lært þessa
leikaðferð af tveim félögum sínum,
bræðrunum Friðþjófi og Samúel
Thorsteinssonum, sem báðir höfðu
dvalið erlendis, bæði í Danmörku og
Englandi.
Ég minnist þess þegar Samúel kom
hingað heim á sumrin á meðan hann
var að læra, og eins eftir að hann
var orðinn læknir í Danmörku, hvað
mér þótti leikur hans glæsilegur og
lærdómsríkur.
Fyrsti leikurinn, sem Valur lék og
auglýstur var og seldur aðgangur að,
var við Fram. Þessum leik lauk með
sigri Fram 3:2. Þá var Fram talið
bezta félagið hér og lét eitt blaðið
hér svo um mælt, að þetta unga
félag réðist ekki á garðinn þar sem
hann væri lægstur, í sínum fyrsta
leik, og þótti frammistaðan góð.
Okkur sjálfum þótti þetta betri
frammistaða en við þorðum að vona.
Þetta hafði það að segja að um all-
langt skeið voru leikir Vals og Fram
bezt sóttir. Við lékum nokkra fjár-
öflunarleiki við Fram og voru það
skemmtilegir leikir. Það var eins og
það væri ekkert aðalatriði hvort fé-