Eimreiðin


Eimreiðin - 01.10.1940, Page 9

Eimreiðin - 01.10.1940, Page 9
EIMREIÐIN Október—dezember 1940 XLVI. ár, 4. hefti Málvernd og menning. Eitthvert óskeikulasta einkenni sannrar mentunar er rétt og lýtalaus meðferð móðurmálsins í ræðu og riti. Mentaður er sá, sem vandar orð sín, veit um kgngi móðurmálsins og kann að beita henni. íslenzk tunga liefur oft átt i vök að verjast fgrir erlendum áhrifum. Um eitt skcið höfðu þau áhrif lamað svo íslenzkuna, að það gengur kraftaverki næst hvernig hún náði að varpa þeirri lömun af sér. íslenzkan, sem rituð oar af sunjum lærðum mönnum hér á landi fgrir hundrað til hundrað og fimmtíu árum, þætti ekki boðleg nú. Danskan hafði komið herfjötri á ritmálið og var á góðum vegi með að koina honum einnig á talmálið, að minsta kosti i höfuðstað hslands, þegar endurvakning þjóðarinnar hófst. Hún bjargaði tungunni í það sinn, eins og Iuín bjargaði sjálfstæðinu. Engin cinangrun gat komið í veg fgrir, að tungan spiltist. Enginn áróður erlendis frá gat sært hana til ólífis, af þvi þjóðin var sjálf á verði. Nú á timum er ekki um neina einangrun íslands °ða Islendinga að ræða lengur. Vér erum eins freklega komnir hin í öldurót alþjóðalifsins og noklcur þjóð getur komist. Vér þurfum því cnn að vera á verði um tungu vora, þó að beinan aróður ge.gn henni erlendis frá sé ástæðulaust að óttast. Sannleikurinn er sá, að einangrunin er elcki sii vernd tung- lluni sem margir halda. Hún hhjtur ætið að taka upp orð af erlendum uppruna, ef hún á að fglgjast með kröfum tím- aus. Gera má ráð fgrir, að purkunarsamir málverndarar 11. aldar hafi tclcið því illa, er orð eins og p á f i, p r e s t u r, kir k j a og önnur slík lcirkjuleg orð voru tckin upp í málið, alveg eins og skoðanabræður þeirra á vorum dögum una þvi hla, að orð eins og b íll og bió, svo dæmi séu nefnd, eru ná rótfestu í íslenzku, í stað lengri orðanna b i f r e i ð og 20
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104

x

Eimreiðin

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.