Tímarit lögfræðinga - 01.06.1961, Page 71

staklingur eöa liópur einstaklinga, sem liafa lagt mál
fvrir nefndina á hendur aðildarríki, eiga ekki beinan að-
gang að dómstólnum, geta ekki orðið málsaðilar. Spyrja
mætti, hvers vegna þessi skipan var á höfð. Ég get imynd-
að mér, að höfundar sáttmálans hafi haft í huga, að
einhver hætta kj’nni að vera á órökstuddum ásökunum
eða árásum á hendur stjórnarvöldum aðildarríkja af
hálfu ófyrirleitinna talsmanna einstaklinga í hita harð-
skej’tts málflutnings. Fundi nefndarinnar skal lialda fyrir
luktum dyrum, en dómþing skal að jafnaði heyja í heyr-
anda hljóði. Á þeim vettvangi gætu mikil stjórnmálaleg
óþægindi af hlotizt, þótt ásakanirnar væru afsannaðar.
Fyrir þetta er líklega girt með núverandi skipan, þar
sem í lilut eiga talsmenn aðildarríkjanna innbvrðis og
svo þeir, sem flvtja mál af hálfu nefndarinnar. Hins veg-
ar er réttur einstaklingsins trvggður. Hann velur sér tals-
mann, þegar málið er flutt fyrir nefndinni. Ef þegn
aðildarríkis telur annað aðildarriki hafa beitt sig órétti,
mun heimalandið venjulega gæta hagsmuna hans, ef mál-
ið kernur til kasta dómstólsins. Rej’nist ekki svo, og eins
þegar einstaklingur á í högg'i við stjórnvöld heimalands
sins, kemur nefndin sjóxrarmiðum einstaklingsins á fram-
fæi’i, þótt hún sé á annarri skoðun en einstaklingurinn,
„as the defender of the public interest“, eins og dónx-
stólinn orðaði það í forsendum fyrsta málsins. Aðal verk-
efni dónxstólsins verða líklega mál, seixx einstaklixxgar
liafa lagt fvrir nefndina, en hún síðan skotið til dóm-
stólsins. Svo var um fyrsta málið, sem dónxstóllimx fékk
til xxieðferðar. Fyrir íxefndinni hafði nxálið gengið á móti
einstaklingnunx, en nxeð litlunx atkvæðamun. Aðeins ör-
fá nxál milli aðildarríkja innbyrðis liafa til þessa verið
lögð fyrir nefndina.
Unx málsmerðferðina eru þær reglur í sáttmálanum,
að deild (chamber) sjö dónxara skuli fara með livert
það mál, senx lagt er fyrir dómstólinn. Sjálfskipaður i
dómarasæti er þegn deiluaðila, sá er kosinn hefur verið
Tímarit lögfræðinga
117