Árbók Háskóla Íslands

Árgangur

Árbók Háskóla Íslands - 02.01.1929, Blaðsíða 95

Árbók Háskóla Íslands - 02.01.1929, Blaðsíða 95
95 og hafi flykki þetta orðið að tungli því, sem siðan snýst í kringum jörð vora. Allt bendir þetta til þess, að ef stærðarsól hefir einhvern tíma borið svo nærri sól vorri, að aðdráttaráhrifa hennar hafi gætt að verulegum mun, myndi það hafa haft hinar afdrifaríkustu afleiðingar í för með sér. En er nú nokkuð það í sólkerfi voru, er bendi frekar til flóðbylgju-upprunans en hins, að efnisbelti hafi tlagnað utan af sól vorri fyrir ofmikinn snúningshraða? Ef sólkerfið hefði orðið til fyrir snúningshraða sólarinnar einnar saman, án aðdráttaráhrifa annarsstaðar frá, æltu allar reikistjörnurnar að renna í einum fleti, er stæði hornrétt (90°) á snúningsmöndul sólar. En ef sólkerfið er orðið til f}rrir aðdráttaráhrif frá öðrum aðvífandi hnetti og hann hefir runnið í öðrum fleli en sólin, hlýtur snúningsflötur reiki- stjarnanna að liggja nokkuð skáhallt á snúningsmöndul sólar. Nú er það staðreynd, að flötur sá, sem reikistjörnurnar renna i umhverfis sólina, er ákveðinn af brautum 4 yztu reikistjarnanna. Yfir 99.9% snúningshraða og efnisfylld sólkerfisins stafar frá þessum 4 reikistjörnum og brautir Júpíters, Satúrns og Neptúns liggja allar innan 45' frá sama fleti. En snúningsmöndull sólar steudur ekki lóðrétl á flöt þenna, heldur myndar hann 0° horn við lóðlínu hans. Kenningin um uppruna sólkerfisins fyrir snúningshraða sólar getur ekki skýrt þenna mun á snúningsfleti sólar og snún- ingsfleti reikistjarnanna. En með flóðb^dgjukenningunni er þelta skýrt á mjög einfaldan hátt, sem sé þann, að snún- ingsflötur sólar sé hinn sami og áður, en að snúningsflötur reikistjarnanna hafi verið ákveðinn af hnetti þeim, sem íyrir aðdráttaráhrif sín sogaði reikistjörnurnar út úr sól vorri og hafi hann snúizt í þeim fleti. Samt sem áður má nú hugsa sér, að útsog það úr sól- unni, er leiddi af sér myndun reikistjarnanna, hafi orðið með tvennskonar eða jafnvel þrennskonar hætti, og skal nú gerð grein fyrir, hver þeirra muni liklegastur. 4. Smáhnattakenningin. Um og eftir 1900 tóku þeir Chamberlin og Moulton, prófessorar við Chicago-háskóla, að skýra frá nýrri kenningu um uppruna sólkerfisins, sem nú er almennt nefnd smáhnatta-kenningin [the Pla- netesimal l'heory) og vakið hefir allmikla eftirtekt í Ameríku. Höfundar þessarar kenningar henda á það, að sólin sé jafnvel enn sífellt að gjósa og standi gosstrókarnir út frá
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158

x

Árbók Háskóla Íslands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Háskóla Íslands
https://timarit.is/publication/588

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.