Uppeldi og menntun - 01.07.2005, Síða 95

Uppeldi og menntun - 01.07.2005, Síða 95
b. vera vi›mi› fyrir inntöku nemenda á mismunandi námsbrautir framhaldsskóla c. athuga eftir flví sem kostur er, hvort námsmarkmi›um a›alnámskrár í vi›komandi námsgrein hafi veri› ná› d. veita upplýsingar um hvernig skólar standa í fleim námsgreinum sem prófa› er úr, mi›a› vi› a›ra skóla landsins (Regluger› nr. 414/2000 um fyrirkomulag og framkvæmd samræmdra lokaprófa í 10. bekk í grunnskólum). Í stuttu máli lýsa flessar opinberu skilgreiningar tvennu: Annars vegar hlutverki prófanna í námsmati skólanna og hins vegar hlutverki prófanna í flví sem kalla mætti stjórnsýslu- ábyrg› skóla (bureaucratic accountability). Stjórnsýsluábyrg›in felst einkum í lokamati á námi sem nota› er til a› kalla starfendur í skólum opinberlega til ábyrg›ar á (mælan- legum) árangri skólastarfs (Gandal og Vranek, 2001). Þótt áhrif samræmdra prófa á ýmsa flætti skólastarfs séu umtölu› hér á landi eru flau lítt rannsöku›. Í ö›rum löndum, ekki síst Bretlandi og Bandaríkjunum flar sem hli›stæ› próf gegna veigamiklu hlutverki, er hins vegar a› finna fjölda rannsókna og virka umræ›u sem bygg› er á ni›urstö›um fleirra. Hér á eftir ver›ur tæpt á flremur áberandi flemum í flessari umræ›u: Námsmati og námsáhuga nemenda, skólaflróun og jöfnu›i til náms og loks námskrá. Námsmat og námsáhugi nemenda Námsmat gegnir í meginatri›um flrenns konar hlutverki (Guskey, 2003; Shepard, 2000). Í fyrsta lagi sem lei›sögn vi› nemendur me› fla› a› markmi›i a› au›velda námsferli› og stu›la a› bættum árangri. Í flessu felst me›al annars a› efla sjálfsmat, sjálfsflekkingu og námsvitund (metacognition) nemenda. Í ö›ru lagi ætti námsmat a› vera lei›sögn fyrir kennara og li›ur í sjálfsmati fleirra og faglegri ábyrg› flar sem fleir spyrja gagnrýninna spurninga um árangur kennslu me› umbætur a› lei›arljósi. Í flri›ja lagi er tilgangur námsmats a› gefa nemendum, a›standendum fleirra, skólasamfélaginu, yfirvöldum og samfélaginu utan skólanna upplýsingar um árangur af námi. Samræmd próf má einnig sko›a í ljósi fleirrar áherslu sem Shepard (2000) leggur á a› líta ver›i á flrjá meginflætti skólastarfs; námskrá, kennsluhætti og námsmat sem eina samofna heild og a› grundvallarhugmyndir okkar um alla flessa flætti ver›i a› vera flær sömu. Sýn Shepard á skólastarf í framtí›inni er bygg› á flremur meginsto›um: Í fyrsta lagi námskenningum hugsmí›ahyggju, í ö›ru lagi á nýrri sýn á einstaklingsmi›a›a námskrá sem hefur fla› a› kjarnahugmynd a› allir nemendur geti lært svo framarlega sem fleim séu búin rétt skilyr›i og vi›eigandi vi›fangsefni. Í flri›ja lagi leggur Shepard áherslu á kennslu- og lei›sagnarmi›a› námsmat (classroom assessment) samofi› náms- ferlinu. Shepard segir enn fremur a› ekki sé hægt a› taka neinn af flessum fláttum út fyrir sviga og skipuleggja hann án fless a› hafa hli›sjón af hinum. Hún færir fyrir flví sann- færandi rök a› námsmat hafi fla› sem kalla má afturvirkni – hafi sterk áhrif á kennslu og nám. Þess vegna má búast vi› a› sta›na› námsmat geti sta›i› framsæknum hug- myndum um námskrá og kennsluhætti fyrir flrifum. Og jafnlíklegt er a› í kennslu sem einkennist af einstefnumi›lun frá kennara til bekkjar sýnist flý›ingarlíti› a› taka upp kennslumi›a› frammistö›umat flar sem lög› er áhersla á sveigjanlegt, óformlegt og a› einhverju leyti huglægt námsmat sem er flétta› saman vi› námsferli›. R Ú N A R S I G Þ Ó R S S O N 95 uppeldi_14arg_2hefti_9 copy 12/13/05 9:49 AM Page 95
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141

x

Uppeldi og menntun

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Uppeldi og menntun
https://timarit.is/publication/581

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.