Morgunblaðið - 21.03.2014, Blaðsíða 84

84 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 21. MARS 2014
María Margrét Jóhannsdóttir
mariamargret@mbl.is
Nánd mannsins og staða kynjanna
er til umfjöllunar í nýju leikriti eftir
Kristínu Marju Baldursdóttur sem
frumsýnt verður í Borgarleikhúsinu
í kvöld.
Leikritið nefnist Ferjan og segir
frá fimm íslenskum konum og þrem-
ur körlum sem þurfa að komast til
Íslands. Flugsamgöngur liggja niðri
sökum eldgoss og neyðast þau því til
að sigla heim með ferju. Aðbúnaður
kvennanna um borð í ferjunni er
heldur lakari en karlanna og kon-
urnar ákveða að taka málin í sínar
hendur með óvæntum afleiðingum.
Tók stökkið
Ferjan er fyrsta leikrit Kristínar
Marju, sem var valin leikskáld
Borgarleikhússins árið 2012. Hún
segir að lengi hafi staðið til að semja
leikrit.
„Ég skrifaði ófá leikrit sem barn
og ég man að eitt þeirra var sýnt á
skólaskemmtun í Bæjarbíói. Ég hef
allar götur síðan haft mikinn áhuga
á leikritun en einhvern veginn fóru
leikar svo að ég sneri mér að skáld-
sögunni,“ segir Kristín.
„Ég þóttist ætla að skrifa leikrit
samhliða skáldsagnagerð en það
gekk náttúrulega aldrei upp. Ég sá
mér svo leik á borði þegar Leikfélag
Reykjavíkur auglýsti eftir leikskáldi
og tók stökkið.
Ég var með hugmynd að leikriti
og óttaðist að ég myndi breyta
henni í skáldsögu ef ég fengi ekki
ákveðinn þrýsting að utan. Ég vissi
að ef ég væri komin í leikhúsið,
myndi ég láta verða af þessu.“
Heillaðist af forminu
Aðspurð segir Kristín ferlið sjálft
við leikritagerð vera mjög svipað
skáldsagnagerð en formið hins veg-
ar mjög frábrugðið.
„Ég var í fyrstu mjög upptekin af
textanum, fannst hann skipta höf-
uðmáli, þar til mér var bent á að
leikarar þyrftu kannski að hreyfa
sig á sviðinu. Ég fékk svo góð ráð
hjá leikhúsfólkinu þar að lútandi.
Formið er annað, nokkuð flókið,
en smám saman fór mér að þykja
það afar heillandi.
Mig langaði að skrifa verkið inn í
ákveðið rými, Litla sviðið minnir
mig oft á skip, og ég sat þar löngum
stundum og hafði áhyggjur af því
hvernig ég ætti að koma leikmunum
fyrir, eða allt þar til leikhússtjórinn
þáverandi tjáði mér að það væri
annað fólk sem ynni það verk. Sem
varð úr, auðvitað. Ég er gáttuð á
hvað fólk kann fyrir sér.
Eins var það með tónlistina, hún
olli hugarangri en svo hefur komið í
ljós að við erum ekki aðeins með
góða tónlist, heldur líka gott
tónlistarfólk um borð.“
Leikstjórinn þarf að fá frelsi
Kristín segir það ekki hafa verið
erfitt að sjá verk sitt í höndum
annarra. „Ég fór í gegnum svipað
ferli þegar leikrit var gert eftir
fyrstu skáldsögu minni Mávahlátri
og eins þegar sagan var kvikmynd-
uð. Ég gerði mér fulla grein fyrir
því að aðrir tækju við og gerðu það
sem þeim sýndist. Líkt og þegar
myndlistarmaður selur verk, þá
ræður hann ekki hvað verður um
það.
Ég vil helst skipta mér sem
minnst af þróun leikritsins, mér
finnst að leikstjórinn eigi að fá frelsi
til þess að skapa sitt verk og gera
gott „leikhús“,“ segir Kristín en
leikstjóri verksins er Kristín Ey-
steinsdóttir, nýráðinn Borgarleik-
hússtjóri.
Kristín Marja segir verkið fjalla
um fólk sem er á leiðinni heim til Ís-
lands, en aðeins sé fært með ferju.
„Orðið heima táknar öryggi en þau
eru í raun að fara í óöryggið því
þarna um borð í ferjunni skynja þau
einangrun landsins. Þá vakna til-
vistarspurningar, eins og um taugar
mannsins til lands síns og það hlut-
verk sem hann gegnir hjá þjóð sinni.
Gefandi að vera í leikhúsi
 Fyrsta leikrit
Kristínar Marju
Baldursdóttur, Ferj-
an, frumsýnt í kvöld
Morgunblaðið/Kristinn
Skemmtilegt Kristín Marja segir að hún muni sakna tímans í leikhúsinu. Nú hefur hún snúið sér aftur að hefðbundnum ritstörfum, að skrifa skáldsögu.
Veggfóðursdagar
20% afsláttur af öllu veggfóðri
Tilboðið gildir til 29. mars
Opið virka daga frá 10-18 og laugardaga 11-15
Faxafeni 14, 108 Reykjavík | Sími 551 6646 | Laura Ashley á Íslandi
Jonathan Boutefeu, meistaranemi í
myndlist við Listaháskóla Íslands,
opnar í dag kl. 18 einkasýninguna
Don’t wish for it, work for it! í
Kaffistofunni, nemendagalleríi
myndlistardeildar LHÍ á Hverfis-
götu 42. Á sýningunni gefur að líta
innsetningu og ljósmyndir og auk
þess verður fluttur gjörningur sam-
nefndur sýningunni við opnunina.
Í verkum sínum fæst Boutefeu
við klisjur og staðalímyndir, og
beinir athygli áhorfenda að þeirri
tilhneigingu fólks í nútíma-
samfélagi að tileinka sér staðlaðan
smekk, að því er segir í tilkynn-
ingu. Í gjörningnum er vakin at-
hygli á vaxtarrækt og þeirri staðal-
ímynd sem henni fylgir. „Rætur
vaxtarræktarmenningar liggja alla
leið til klassíska gríska tímabilsins í
listasögunni, frá þeim tíma þegar
Grikkir gerðu guði sína að mönn-
um. Í vaxtarrækt er takmarkið að
ná fullkomnun líkt og takmark
grísku myndhöggvaranna var í
Grikklandi til forna en útkoman
getur orðið mun ýktari sem vekur
fólk til umhugsunar um muninn
sem liggur á milli almennra fegurð-
arviðmiða og fegurðarviðmiða jað-
armenningarhópa,“ segir meðal
annars í tilkynningu.
Sýningin er hluti af sýningaröð
meistaranema á fyrra ári við mynd-
listardeild sem nefnist Kveikju-
þræðir og er hún unnin í samstarfi
við meistaranámsbraut í listfræði
við Háskóla Íslands. Margrét Birna
Sveinsdóttir er höfundur þess efnis
sem gefið er út í tengslum við sýn-
ingu Boutefeu. Sýningin verður op-
in 22.-25. mars kl. 14-18.
Klisjur Jonathan Boutefeu tekst á við íslenskar klisjur og staðalímyndir.
Gjörningur framinn um vaxtarrækt