Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.10.1979, Síða 12

Tímarit Máls og menningar - 01.10.1979, Síða 12
Hmarit Máls og menningar hvatt sagnfræðinga til þess að kanna þessa málavexti alla og vona að nú sé unnið að því. Þessi staðreynd hefur hins vegar fært mér nýjan skilning. Áður en Bandaríkjamenn urðu aðilar að síðustu heimsstyrjöld tókust á í vestur- heimska stórveldinu tvær meginfylkingar, einangrunarsinnar og íhlutun- arsinnar, og átök þeirra voru grimmileg. Samt urðu engin átök um það at- ferli Bandaríkjastjórnar að hernema Grænland og ísland áður en Banda- ríkin urðu styrjaldaraðili, á það var ekki litið sem íhlutun heldur aðgerð til að skipa málum á eðlilegu yfirráðasvæði vesturheimska stórveldisins. Bandaríkjastjórn varð raunar að beita bresku stjórnina nauðung til þess að tryggja sér hernámsyfirráð á Islandi, milligreiðslan var floti af lélegum herskipum. Þegar bandaríska stórveldið krafðist þriggja herstöðva á ís- landi til eilífðarnóns í styrjaldarlok var óvissuástand, kröfurnar áttu enga forsendu í köldu stríði, bandarísk stjórnvöld voru aðeins að skipa málum á því yfirráðasvæði sem þau töldu sitt. Hernaðarundirbúningur á dögum kalda stríðsins var eftir á notaður sem meginröksemd, en einnig sú röksemd er nú úr sögunni. Fyrir nokkrum árum játaði Jósep Luns, fyrrum flokks- bundinn nasisti og nú um langt skeið aðalframkvæmdastjóri Atlanshafs- bandalagsins, fyrir mér í Ráðherrabústaðnum í Reykjavík í viðurvist margra vitna, að herstöðvarnar á Islandi væru ekki lengur nein herfræðileg nauðsyn fyrir Atlanshafsbandalagið, heldur einvörðungu fjárhagslegt fram- lag; það væri ódýrara fyrir Bandaríkin að nýta kerfið á Islandi en koma sér upp nýju kerfi. Hernámið er þannig framlag okkar Islendinga til víg- búnaðarkapphlaupsins, með hernámsstefnunni erum við að gera Banda- ríkjunum fjárhagslega kleift að framleiða fleiri helsprengjur. Kannski verður það metnaðarmál vors lands áður en lýkur að ein kjarnorkugor- kúla beri íslensku fánalitina? Hugmyndin sem kom upp á yfirborðið 1867 er afar forvitnileg og vekur margar spurningar. Þegar ég dvaldist á Kúbu 1962 kom ég eitt sinn inn í kennslustofu, þar sem bandarísk jarðfræðikort af allri heimskringlunni héngu á veggjum. Á einu korti voru Grænland og Island talin hluti af Ameríku. Eg get vel fallist á að auðvelt sé að færa jarðfræðileg rök að því að sköpunarsaga Grænlands og Norður-Ameríku falli saman, en ég fæ ekki komið auga á það að gjóskuhraukurinn Island hafi jarðfræðileg tengsl við aðra en húsbóndann í neðra. Ber þetta atriði kortsins ekki vott um pólitísk sjónarmið en öldungis ekki jarðfræðileg? Spratt hugmynd Bandaríkjamannsins Vilhjálms Stefánssonar um að innlima Island í 258
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.