Són - 01.01.2003, Blaðsíða 94

Són - 01.01.2003, Blaðsíða 94
EINAR SIGMARSSON94 III Um tengsl efnis og forms ?Haustið er komið? er sonnetta af ítalskri gerð, kennd við Petrarca (1304?1374). Línurnar eru fjórtán talsins eins og venja er. Ljóðstafir eru sömuleiðis með hefðbundnu sniði; ellefta og fjórtánda lína sér um stuðla því að tæplega telst vera höfuðstafur í orðmyndinni brár í fremsta risi tólftu línu nema stílbragð sé. Eins og sonnettu hæfir verða skil milli ferhendnanna annars vegar og þríhendnanna hins vegar. Ferhendurnar eru spegilrímaðar, hvor í sínu lagi og hvor í annarri (ABBA ABBA). Þríhendurnar tengjast líka hvor annarri, með lotu- rími (cDe cDe).11 Skipan karl- og kvenríms er með ýmsu móti í Petrarca-sonnettu og því ekki athugaverð. Efni og form falla í einum og sama farvegi. Í fjórðu línu er horfið frá drunganum og reikað aftur í tímann. Fyrir bregður ljúfri minningu um bjartari tíð, vísast dagrenningu eða jafnvel vorkomu, andstæður húms og haustkomu. Sú minning teygist fram í fimmtu línu og þann- ig eru ferhendurnar undnar saman að efni. Í sjöttu línu er aftur snúið til líðandi stundar og flöktandi skuggamynda hennar. Að lokum má marka rökrænt merkingarsamhengi áttundu línu við þá fyrstu eins og til að árétta að allt sé á hverfanda hveli og fortíðarþrá til lítils: ?Haust- ið er komið handan yfir sæinn [?] allt gengur kuldans myrka valdi í haginn.? Í þeim skilningi afmarka fyrsta og áttunda lína ferhendurnar sem speglast hvor í annarri, ekki síður að efni en formi. Þríhendurnar eiga saman um efni en ekki er örgrannt um tengsl við ferhendurnar, samanber áttundu línu: ?[A]llt gengur kuldans myrka valdi í haginn.? Um leið og myndirnar verða ískyggilegri markast þríhendurnar af samfelldri stígandi sem hæst rís í geigvæn- legri endurtekningu: ?[S]igð [?] reidda sigð.? Á móti kemur fortíðar- blik í endurtekningunni ?hárið síða, / hárbrimið gullna?. Í þríhendunum er vísuorðum skipt áður en setningu lýkur, and- stætt ferhendunum. Við línulok verður því ekki það hlé sem vant er: Hann heyrir stráin fölna og falla, sér fuglana hverfa burt á vængjum þöndum, [?] og brár hans lykjast aftur; austan fer annarleg nótt og dimm með sigð í höndum.12 11 Hér er kvenrím markað hástöfum en karlrím lágstöfum. 12 Það er mín breyting að skáletra línuskiptu setningarnar, E.S.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104

x

Són

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Són
https://timarit.is/publication/1139

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.