Són - 01.01.2003, Blaðsíða 95

Són - 01.01.2003, Blaðsíða 95
NÓTTIN SKIPTIR LITUM 95 Hér er komið stílbragðið enjambement, línustikl svo notað sé íslenskt orð í stað hins franska.13 Sögnunum sér og fer, sem ríma, er léð meira vægi en ella með því að draga þær aftast í næstu línur á undan. Þannig er formfestunni storkað.14 Um leið næst fram sérstæð hrynjandi, líkt og dagurinn sé í þann veginn að líða út af og skilningarvit hans slævist. IV Um persónugervingar og andstæður Hannes Pétursson telur að ?Haustið er komið? sé dæmi um hina ?hreinu náttúru-lýrikk? í Kvæðum; þar ?gleymist allt nema fegurð landsins, ást skáldsins til þeirrar jarðar sem ól hann, hugur hans verður heill og óskiptur, eigin vandamál hverfa í þeirri andrá, sem fegurð landsins gagntekur hann?.15 En fleiri víddir gætu leynst í ljóðinu því að persónugerving er máttarviður í myndbyggingu þess. Í leiftri liðinnar tíðar birtist dagurinn fyrst og horfir þá á nóttina. Þegar aftur er snúið til líðandi stundar er skyggnst inn í hug hans; þá er hann ?stúrinn [?] / og veit að það er eftir engu að bíða?. Þar kemur (í fyrri þríhendu) að náttúrunni er lýst með skilningarvitum hans ? hann ?heyrir? og ?sér? ? uns ?brár hans lykjast aftur?. Hin bláa nótt ber slæður og hefur augu og hár en er líka uggandi; ?hvarmaljós? hennar ?dökkna af kvíða?. Hin dimma nótt er líka kona; hún hefur hendur og reiðir sigð. Fleira gæti verið persónugert, til dæmis ?hárbrimið gullna, er lék sér frjálst við blæinn / og seiddi í leikinn sólskinsrjóðan daginn?,16 jafnvel blærinn því hann brá líka á leik.17 Kuldinn er valdhafi og gengur allt í haginn.18 Vindarnir bera 13 Atli Ingólfsson (1994:15) notar sambandið þræddar línur í merkingunni ,enjambe- ment?. ?Haustið er komið? hefur áður verið tekið sem dæmi um það stílbragð en túlkað á annan veg en hjá greinarhöfundi (sbr. Sverri Hólmarsson 1968:18?19 og Pál Valsson 1990:35?38, 1992:XXIV; til hliðsjónar má vísa á Hugtök og heiti í bók- menntafræði 1983:71). 14 Þórir Óskarsson (1987:105) segir að enjambement verði ?sennilega ekki verulega algengt fyrr en í ljóðum Tómasar Guðmundssonar? (uppi 1901?1983). Benedikt Gröndal (uppi 1826?1907), Stephan G. Stephansson (uppi 1853?1927) og Einar Benediktsson (uppi 1864?1940) nota stílbragðið en eins og Sverrir Hólmarsson (1968:17?19) bendir á beitir Snorri því markvissar en þeir og gengur jafnvel lengra en Jónas Hallgrímsson (uppi 1807?1845). Ef til vill hefur hann verið tvístígandi í listsköpun sinni á árunum 1940?1944, þegar hann samdi Kvæði, þótt að upplagi væri hann hollur hefðinni. 15 Hannes Pétursson (1960:14). 16 Skáletrun er mín, E.S. 17 Blærinn er persónugerður í þeim skilningi að orðasambandið leika sér við (einhvern) felur í sér að allir eða báðir sem í hlut eiga leiki sér, blærinn þar með talinn, and- stætt sambandinu leika sér að (einhverjum eða einhverju). 18 Merkingar vegna er myndhverfa orðatakið að ganga allt í haginn yfirleitt haft um menn.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104

x

Són

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Són
https://timarit.is/publication/1139

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.