Són - 01.01.2003, Blaðsíða 16

Són - 01.01.2003, Blaðsíða 16
KRISTJÁN EIRÍKSSON16 að orði komast. Nokkur hluti þeirrar vinnu er nú orðinn aðgengi- legur á geisladiski sem nefnist Bragi ? Óðfræði og háttatal. Til að gefa mönnum nokkra hugmynd um hvert hagræði er að slíkri framsetningu fyrir þá sem rannsaka bundið mál er rétt að lýsa bragskráningunni stuttlega. Hannað hefur verið bragskráningarforrit sem skiptist í fimm þætti: Kvæðagreinaskrá, bragarháttaskrá, höfundaskrá, ljóðaskrá og bóka- og handritaskrá. Í kvæðagreinaskrá eru einstakar kveðskapargreinar, svo sem dróttkvæði, rímur, sekvensur, sonnettur og oktövur. Kvæðagreinar verður að skilgreina út frá brag en ekki út frá efni. Þess vegna geta sálmar til dæmis ekki talist sérstök kvæðagrein í þessari skrá þar sem þeir eru kveðnir undir háttum ýmissa kvæðagreina í bragfræðilegum skilningi. Bragarháttaskrá fellur undir kvæðagreinaskrá. Í hana eru bragar- hættir skráðir samkvæmt hefðbundinni bragskráningu (bókstafa- skráningu) og túlkar tölvan þá skráningu myndrænt út frá svonefnd- um kennistreng sem er hin hefðbundna framsetning háttarins. Kenni- strengur óbreyttrar ferskeytlu er til dæmis 4l:[o]?x[x]:4,3,4,3:aBaB sem túlkast þannig á bragmyndinni eins og áður hefur verið sýnt: Hornklofarnir í kveðutákninu [o]?x[x] eru til merkis um að forliðir og þríliðir geti skotist inn í braglínur án þess að það breyti hætti. Hins vegar gengur grunnmynstrið út frá eintómum tvíliðum og þannig er hátturinn því sýndur á bragmynd. Út frá kennistreng má kalla fram mynd allra óbreyttra bragarhátta en eins og áður segir þá nægir hin hefðbundna framsetning ekki til að tákna undirhætti sem byggjast á innrími. Vegna þess verður að handfæra hið flókna rímmynstur inn í bragmynd háttarins eins og hann er óbreyttur og er það gert í öðru forriti. Það er einmitt þetta sem er svo mikilvægt fyrir kvæðagrein eins og rímur sem hafa um tuttugu óbreytta hætti (meginhætti) en yfir þúsund breytta hætti (undirhætti) þar sem breyttu hættirnir (undir- hættirnir) verða ekki sýndir nema með bragmynd. Í höfundaskrá eru færð þau skáld sem eiga ljóð í grunninum ásamt fæðingar- og dánarári þeirra ef þekkt eru. Þá er vitaskuld gert ráð fyrir óþekktum höfundi svo hægt sé að skrá ófeðraðar stökur og ljóð.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104

x

Són

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Són
https://timarit.is/publication/1139

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.