Tímarit Máls og menningar - 01.02.2006, Side 116

Tónlist
lengi viðkomandi væri búinn að læra, hvernig honum liði í augnablikinu eða
dagana á undan o.s.frv.
Sama er uppi á teningnum í allri tónlistarkeppni, bæði erlendis og í einu
tónlistarkeppninni sem haldin er hér á landi, píanókeppni Evrópusambands
píanókennara. Þar er það frammistaðan í keppninni sem gildir. Sá sem undir-
býr sig undir tónleika þarf vissulega að æfa sig baki brotnu, en það á við um
alla. Á að gefa fyrstu verðlaunin fyrir mestu viðleitnina? Varla. Fólk er mis-
hæfileikaríkt, hefur ólíka reynslu og þekkingu og eftir því er árangurinn mis-
jafn. Til allrar óhamingju gildir náttúrulögmálið í allri keppni: Sá sterkasti
sigrar. Ætti einhver önnur regla að eiga við um tónleika og tónlistargagnrýni?
Að gefa öllu góða dóma vegna þess hve mikið fólk hefur æft sig fyrir tónleika
er auk þess ekki siðferðilega rétt. Hvert er hlutverk gagnrýnandans eiginlega?
Á hann ekki að gefa sem réttasta mynd af tónlistarlífinu? Eiga lesendur ekki að
geta treyst því að gagnrýnandinn skrifi samkvæmt bestu sannfæringu og segi
skoðanir sínar umbúðalaust?
En vinir mínir hceldu mérl
Annað í málflutningi þeirra sem kvörtuðu undan skrifum mínum og var
býsna algengt á bloggsíðum var að það væri ekkert að marka mig vegna þess að
ég var ekki sammála einhverjum öðrum áheyrendum.
Ein manneskja sagði t.d. þetta um umsögn mína um tiltekna tónleika í
Skálholti í sumar: „Samkvæmt hlustendum sem ég hef talað við í morgun virð-
ist Jónas ekki hafa verið á sömu tónleikum og þeir ...“
Og söngkona nokkur skrifaði eftirfarandi um dóm minn um söng hennar á
kórtónleikum seint á árinu: „Verst bara að Mogginn skyldi ekki ráða einhvern
af þeim allavega fimmtán sem komu til mín á eftir og sögðust aldrei hafa heyrt
Avemaríuna [eftir Sigvalda Kaldalóns] betur sungna.“
í þessu sambandi langar mig til að vitna í Halldór Guðmundsson rithöfund
(vona að það sé í lagi!) sem kenndi eitt námskeið í mennta- og menningar-
stjórnun á Bifröst í sumar. í leiðbeiningum sínum um hvernig maður ætti að
skrifa góðan texta sagði hann að það ætti aldrei að fá ættingja og vini til að lesa
textann yfir. Það væri ekkert að marka þá sem væru manni nákomnir; auðvit-
að segja þeir ekkert annað en eitthvað sætt og huggulegt. Fólk sem kemur til
manns eftir tónleika til að þakka fyrir spilamennskuna eða sönginn vill ekki
vera dónalegt - það vill halda vináttunni! Einmitt þess vegna teljast gagnrýn-
endur vanhæfir til að fjalla um vini sína og kunningja.
Misjafn tónlistarflutningur í Skálholti
Ég hef tvisvar minnst á Skálholt, svo lesendur ætti að vera farið að gruna að ég
hafi ekki verið neitt sérlega ánægður með hátíðina í ár. Og það er alveg rétt, en
til að vera sanngjarn skal viðurkennt að ég fór ekki á alla tónleika hátíðarinnar.
Ég missti t.d. af söng Guðrúnar Ólafsdóttur, sem samkvæmt kollega mínum á
114
TMM 2006 • 1