Saga


Saga - 2012, Síða 159

Saga - 2012, Síða 159
og kvenfrelsis. Lögð var áhersla á hlutverk kvenna, þá sérstaklega móður og húsmóður, í varðveislu menningararfsins og þar með þjóð frelsisins. Halldóra Bjarnadóttir giftist aldrei, og gaf hún þá skýringu í ævisögu sinni að hún hafi kosið að vera sinn eigin herra. Þar vísar hún til þess að kona sem vildi vera sjálfstæð, ráða sínu lífi, varð á þessum tímum að taka sér hlutverk sem í raun var líkara karlhlutverki en hlutverki kynsystra hennar. Til þess að vera efna- lega sjálfstæð varð hún að menntast og taka að sér starf, sem aftur var frem- ur hlutskipti karla en kvenna. Halldóra þurfti aldrei að standa fyrir búi; hennar hlutverk var utan heimilis, á opinberum vettvangi. Það voru á unglingsárum Halldóru ekki mörg störf sem tryggðu konum það sjálfstæði sem hún sóttist eftir. Kennarastarfið var eitt af þessum fáu störf- um, og 1896 hélt Halldóra Bjarnadóttir utan til kennaranáms og varð sam- skipa til Kaupmannahafnar sex ungum mönnum sem einnig voru á leið til náms. Meðal þeirra var Guðmundur Finnbogason, einn helsti frumkvöðull á sviði íslenskra menntamála. Halldóra hélt til Óslóar, innritaðist þar á kenn- araskóla og lauk þaðan námi með góðum árangri vorið 1899. Þar með var hún komin í hóp þeirra fáu fullmenntuðu kennara sem Ísland hafði á að skipa um aldamótin. Um vorið sótti hún um að fá fast starf við Barnaskóla Reykjavíkur, með sama kaup og þeir kennarar skólans aðrir sem höfðu kennarapróf. Kröfu Halldóru var synjað. Því undi hún ekki en hélt aftur til Noregs þar sem hún starfaði sem kennari til 1908, er hún var skipuð skólastjóri Barnaskólans á Akureyri. Röggsemi stjórnandans Hall dóru var við brugðið þannig að hún hlaut af því mótbyr, og svo fór að Halldóra sagði starfi sínu upp eftir 10 ár þegar skólanefndarmenn vörðu hana ekki allir með tölu sem hún vildi eftir að nafnlaust skammarbréf birtist í bæjarblaði. Í ljósi þessarar forsögu konu, sem vildi vera sinn eigin herra með sjálf - stæðan efnahag, er áhugavert að skoða hvaða viðtökur það fær að Halldóru tekst að fá starf sitt að framgangi heimilisiðnaðar launað. Er sú óánægja sem það vakti öðrum þræði vegna þess að kona hefur þar gengið inn á opinber- an vettvang og þegið laun fyrir störf sem kvenhlutverkið skilgreindi sem ólaunuð? Að lokum má velta vöngum yfir því hvernig ýmsar hugmyndir hand- verkshreyfinganna hafa staðist tímans tönn, þ.e. hvort þær eigi sér sam- svörun í orðræðu okkar tíma? Þarna hef ég í huga ólíkar skoðanir á hand- verki um aldamótin 1900, sem eru raktar á bls. 190 og sömuleiðis á bls. 193. Þetta eru leiðarstef sem ég held að allt áhugafólk um handverk þekki úr samtímanum, og væri ástæða til að draga fram að hugmyndir sem eru á kreiki í dag eiga sér þannig langa sögu. Ég þakka Áslaugu Sverrisdóttur fyrir það ágæta framlag til íslenskrar menningarsögu sem Mótun hugmynda um íslenskt handverk 1850–1930. Áhrif fjölþjóðlegra hugmyndahreyfinga er. Verkið er áhugavert og eins og góðu fræðiriti sæmir vekur það margar spurningar, sem ég vona að verði til þess að fleira fræðafólk veiti þessu fræðasviði þá athygli sem það verðskuldar. andmæli 157 Saga haust 2012_Saga haust 2004 - NOTA 27.11.2012 10:47 Page 157
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212

x

Saga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Saga
https://timarit.is/publication/775

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.