Fróðskaparrit - 01.01.1996, Síða 31

SKALDSLIG SØGA ELLA SØGULIG SKALDSØGA
35
støðu millum søgupersónarnar. Bara tey
bæði hava forfedrar, sum eru umrøddir.
Nólsoyar-Páll var »næsti skyldmaður«
Pálls (bls. 150) og Oluva er av prestaætt og
hartil av danskarir ætt (bls. 92). Óluva er
harafturat lýst við einum dreymi:
Oraman hevði sagt, at einaferð hevði hon
droymt hana. Tað var, áðrenn hon giftist við
Jákupi. Hon sá Oluvu sita á einum stórum
kletti niðri í fjøruni. Tá kom eitt stórt óløgi.
Tað var so stórt, at tað skolaði yvir allan klett-
in. Men tá óløgið var av, og kletturin kom
undan aftur, tá sat Oluva enn á klettinum.
Oskalað. Men ber. Ikki ein klædnatráður á
hennara kroppi. Óløgið hevði skolað øll
klæðini uttan av henni. Og nú var morgun.
Omman visti ikki, hvat tað kundi vera. Men
tað vendi eystureftir. Men tað vendi eystur-
eftir. Og tað vendi bygdin hjá teimum ikki.
Tíðliga á vári mátti tað vera. Ella helst á miðj-
um vetri. Tí tá óløgið var av, kom sólin und-
an úti í havsbrúnni. Eysturhiminin var allur
sum av reyðargulli. Og ein gullglæma litaði
sjógvin. Úr sjálvum sólareyganum og heilt
inn móti klettinum, har hon sat. (Bls. 62.)
Henda symbolska lýsingin av lagnu Óluvu
(sí eisini bls. 109, 243 og 246) ger, at hon
stendur fyri seg. Ikki bara hevur hon eina
ævisøgu, sum eingin hvørki kona ella mað-
ur í bygdini, men eisini tí sinnalagið er, sum
tað er. Hon hevur tað fyri at tala í myndum
- hvør menniskja er ein bók (bls. 104, 141,
146) - og hon ger nógv burtur úr at tosa við
børnini og Páll um sálina. Óluva er við øðr-
um orðum lýst sum ein hugsunarsamur og
samansettur persónur, hon er heil. Hon tyk-
ist heilari enn Páll, tí hon er inniligari lýst
enn hann og eingin ironi er í lýsingunum av
henni. Dreymurin og hugleiðingamar hjá
frásøgufólkinum um Óluvu (t.d. bls. 109)
avdúka ein serligan tokka teirra millum.
Óluva skarar fram úr. Hinar konurnar
hava hvør við sítt eina eyðkenni ella bæði
tvey, tær standa meira ella minni á jøvnum
føti sum vanligar konur.
Konualmenni
Tað ber til at tala um eina almenna skipan
og eina kynjaskipan í bygdini. Menninir
mynda almennu skipanina. Ovast stendur
Pløyen - og embætisvaldið annars - ovast í
bygdini er Dánjal, og Hálvdan stendur hon-
um við lið. Undir teimum koma Bartal, Óli,
Páll og Jákup sum teir vanligu bygdar-
menninir hvør við sínum lýtum og dygdum.
I hesi skipan standa konurnar undir liðini á
monnunum.
í kynjaskipanini standa menninir yvir
konunum at síggja til, men handan almennu
og sjónligu skipanini er ein onnur, har kona
er yvir manni, og hann er mettur sum barn.
Meðan tey sigla á Nesi, menn og konur í
sama báti, heldur frásøgufólkið fyri
Mannfólkaprát og konufólkaprát. Tað fær
ikki verið í somu stovu. Og tíansheldur á
báti. (Bls. 55.)
Og seinni:
Nú røkk tosið ikki longur enn til tann hend-
ingartóma gerandisdagin. Og. Ja, tey bæði
kynini. Tey høvdu sjálvandi verið alla tíðina.
Men nú var tað næstan, sum at alt var farið í
tvíningar. Tvinni tungumál, ið nóg illa skiltu
hvørt annað. (Bls. 104)
Tá ið fyrsta stríðið at stovna bygdina er lok-
ið, kemur stríðið millum menn og konur