Morgunblaðið - 04.10.2000, Blaðsíða 38

Morgunblaðið - 04.10.2000, Blaðsíða 38
MORGUNBLAÐIÐ 38 MIÐVIKUDAGUR 4. OKTÓBER 2000 *.. ......................... UMRÆÐAN r Mannréttindabarátta - stundum og stundum ekki ÉG VERÐ að viður- kenna að það hefur set- ið í mér óhugur allt frá því að írafárið hófst hér á dögunum vegna heimsóknar Li Peng forseta Kína til Is- lands. Þessari tilfinn- ingu óhugs blandaðist þó smáhúmor þegar baráttumenn á borð við framkvæmdastjóra Sjálfstæðisflokksins stigu inn í flóðljós fjölmiðlanna. Einnig var skondið að fylgjast með þeirri gífurlegu at- hygli sem baráttufólkið fékk þessu sinni, það var engu líkara en fjölmiðlar og fjölmiðlafólk finndu til mikils léttis að geta nú einu sinni gert mikinn mat úr mótmælum og baráttu fyrir betri heimi gegn ósvífnum valda- mönnum sem beita ofbeldi og kveða niður uppsteyt almennings. Langt minni mótmælenda Þessir sömu fjölmiðlar þegja hins vegar þunnu hljóði og birta lítið af gagnrýni, þegar Bandaríkjamenn eða aðrir þóknanlegir valdamenn strádrepa almenna borgara, menn konur og börn. Gildir þá einu hvort illvirkin eru framin beinlínis til þess að gæta efnahagslegra hags- muna eins og þegar drepnar voru hundruð þúsunda manna í Persa- flóastríðinu til að vernda olíuhags- muni Bandaríkjamanna, eða til að kveða niður uppreisn almennings eins og gerðist í Chile í valdatíð Pinochet, hershöfðingjans sem Bandaríkjamenn studdu til valda á sín- um tíma. Þá hurfu mörg þúsund manns sem vildu spyrna við fótum og enn fleiri flýðu í útlegð. Þeir sem hafa langt minni, eins og þeir sem settu af stað mótmælin gegn Li Peng vegna atburða sem gerðust fyrir 11 árum, gætu einnig minnst kjam- orkuárásar Banda- ríkjamanna á Hirós- íma og Víetnamstríðsins, að maður tali nú ekki um yfirstandandi voða- verk sem felast í viðskiptabanninu á Irak, sem leitt hefur til dauða mörg hundruð þúsunda barna. Islensk stjórnvöld hafa yfirleitt stutt þessar aðgerðir dyggilega og eru þær allar mun tilfinnanlegri brot á mannréttindum en illvirki þau sem framin voru 1989 á Torgi hins himneska friðar og voru þau samt nógu hörmuleg. Einhver spakur maður sagði á mektardög- um Thatcher í Englandi; „Hver getur nú talað lengur um frelsi þeg- ar frú Thatcher er farin að leggja sér það orð í munn“. Mér datt þetta í hug þegar ég sá framkvæmda- stjóra Sjálfstæðisflokksins birtast sem baráttumann fyrir mannrétt- indum. Hvernig er hægt að fjalla um mannréttindabaráttu þegar Mannréttindi Mannréttindabrot eru alltaf ámælisverð, segir Júlíus Valdimarsson, og tilefni til þess að fólk safnist saman til mót- mæla og haldi uppi mót- mælum í ræðum og riti. fulltrúar slíkra stjórnmálaafla eru orðnir að merkisberum hennar? Mannréttindabrot alltaf ámælisverð Mannréttindabarátta er alltaf góð barátta, en ef hún byggist á því að réttindi sumra manna séu gild- ari en annarra er hún háskaleg og er þá stutt í að yfirskyn mannrétt- inda sé notað til að hefja stríðsátök á hendur öðrum þjóðum. Mannrétt- indabrot eru alltaf ámælisverð og tilefni til þess að fólk safnist saman til mótmæla og haldi uppi mótmæl- um í ræðum og riti, Húmanista- flokkurinn mótmælti kröftuglega á sínum tíma ofbeldisverkum kín- verskra stjórnvalda á Torgi hins himneska friðar. Þessi sami flokkur mótmælti einnig Persaflóastríðinu. Húmanistaflokkurinn í Chile var með virkustu samtökum í stöðugu andófi gegn Pinochet og varð meðal annars fyrsti stjórnmálaflokkurinn sem aflaði nægilega margra undir- skrifta og fullnægði fyrstur flokka skilyrðum til framboðs til kosninga í Chile þegar Pinchet neyddist til að leyfa lýðræðislega stjórnar- hætti. Þannig mætti lengi telja þau tilefni baráttu gegn mannréttinda- brotum sem Húmanistaflokkurinn og fjölmörg samtök og einstakling- ar aðrir hafa staðið að alls staðar í heiminum. Mannréttindabrot eru framin á hverjum degi af valda- mönnum heimsins og nú uppá síð- kastið hefur ísland slegist í hópinn og gerst í fyrsta skipti í sögu sinni beinn aðili að árásarstríði með þátt- töku sinni í árás Nató á í fyrrver- andi Júgóslavíu. Mismunandi áhugi fjölmiðla Og hér er lítið dæmi um mismun- andi áhuga fjölmiðla eftir því hvaða ofbeldisöfl eiga í hlut; Samband Húmanistaflokka í Evrópu, og þar með talinn Húmanistaflokkm-inn á Islandi gerðist meðflutningsaðili að málshöfðun á hendur Tony Blair og nokkrum öðrum ráðamönnum Nató í Bretlandi vegna drápa á almenn- um borgurum í árásum Nató á fyrr- verandi Júgóslavíu. Málshöfðun þessi var sett af stað af samtökum alþjóðlegra lögfræðinga í Bretlandi sem telja að um stríðsglæp sé að ræða og brot á alþjóðalögum og samþykktum Sameinuðu þjóðanna um stríð á hendur öðrum þjóðum. Nató leitaði ekki samþykkis örygg; isráðsins eins og áskilið er. I árásum Nató lést fjöldi almennra borgara og stríðið hefur leitt af sér Júlíus Valdimarsson fleiri flóttamenn og fórnarlömb en ella. Húmanistaflokkurinn sendi af þessu tilefni fréttatilkynningu til allra íslensku fjölmiðlanna, blaða, útvarpsstöðva og sjónvarpsstöðva. Enginn fjölmiðill birti þessa frétta- tilkynningu, ekki einu sinni útdrátt eða annan vott um að þessi rödd hefði heyrst, að þetta sjónarmið hefði verið kynnt fyrir þeim. Horft á fjöldamorð í beinni útsendingu Ég hóf þessi skrif mín vegna þess óhugs sem hefur setið í mér. Það er óhugnanlegt hvernig allt afl fjöl- miðla getur gagnrýnislaust lagst á sveif með æsingaöflum. Samskonar óhug setti að mér þegar ég kom til íslands eftir nokkurra ára dvöl í Bretlandi á dögum Persaflóastríðs- ins. Þá var allur almenningur að því er mér virtist með glampa í augum pg hélt með Bandaríkjunum gegn írak og horfði á fjöldamorð eins og á knattspyrnuleik í sjónvarpinu í beinni útsendingu. Skyldi vera að við séum að verða vígaglaðir ís- lendingar eins og gerðist þegar þjóðin hálfsturlaðist á hinni blóði drifnu Sturlungaöld? Ég vona sannarlega ekki því ég held að innst inni séu íslendingar eins og flest fólk friðarsinnar og vilji frekar að Island verði þekkt fyrir friðarvilja sinn og starf fyrir bættum mann- réttindum í heiminum. Og þá er mikilvægt að muna að það er fólk alls staðar í heiminum en ekki bara í fyrrverandi kommúnistaríkjum eða í Kína, eða í öðrum ríkjum, þar sem það hentar hagsmunum Bandaríkjanna að vera ýmist með eða á móti mannréttindum. Það er nefnilega þannig að mannréttinda- barátta er alltaf góð, ekki bara stundum. Höfundur er talsmaður Húmanistaflokksins. Hið fullkomna réttlæti A ISLANDI má blekkja, pretta og svíkja. Það hefur nú verið staðfest af Hæstarétti íslands í nýföllnum dómi réttar- ins númer 124/2000. Dómur þessi fjallar um skattalega meðferð dagpeninga sem fyrr- verandi starfsmaður íslenskra sjávarafurða hf. fékk greidda meðan hann starfaði hjá fyrir- tækinu vegna svokall- aðs Kamehatka- verkefnis. í þessum dómi var ríkið sýknað af kröfum stefnanda Orn Gunnlaugsson um að fá að njóta sömu skattalegu meðferðar og aðrir dagpeningaþeg- ar lýðveldisins, svo sem flugliðar, þingmenn, bankastjórar og aðrir postulínsbossar. Það er skoðun rétt- arins að dagpeningaþegum beri að sýna fram á að dagpeningar sem þeir fengu greidda hafi farið til ~■ greiðslu þess kostnaðar sem þeim er ætlað að mæta. Þetta er allt saman gott og gilt en það apparat virðist hins vegar ekki fyrirfínnast á land- inu sem hefur eitthvað um það að segja að öllum dagpeningaþegum sé þá gert að sanna með framlagningu gagna að þeir dagpeningar sem þeir fá og hafa fengið greidda séu nýttir að fullu til greiðslu ferðakostnaðar. Nei, ríkisskattstjóri virðist hafa frjálsar hendur hvað það varðar að rannsaka bara sumar starfsstéttir en aðrar ekki þó öllum sé ljóst að miklu er stolið undan skatti í formi * dagpeninga. Meira að segja einn af núverandi þingmönnum þjóðarinnar hefur fullyrt opinberlega að al- mennt eigi menn mikinn hluta dag- peninga í afgang eftir að hafa greitt allan þann kostnað sem þeir verða fyrir. En meðal þingmanna virðist ekki nokkur áhugi fyrir því að verk- Jagsreglum skattyfírvalda vegna skattalegrar meðferð- ar dagpeninga verði breytt. Þingmennirnir hafa nefnilega eigin hagsmuni að verja með því að koma í veg fyrir að núverandi verklags- reglum verði breytt. Og hvað þetta varðar þá eru öll dýrin í skóg- inum vinir, hvort sem um er að ræða þá sem kenna sig við frjáls- hyggju undir nafni Sjálfstæðisflokks eða jafnræði undir merkj- um vinstri sinnaðra. Enda eru fyrir þessa aðila ærnir hagsmunir að verja. Og hvar skyldu flugliðar hjá Flugleiðum hf. í dagsferðum eyða dagpeningum sínum í þá hluti skylt að láta fara fram rannsókn. Með öðrum orðum þá geta þau ákveðið að líða sumum starfsstétt- um skattsvik eins og augljóst er með flugliða hjá Flugleiðum hf. Fjármálaráðherra á lögum sam- kvæmt að hafa eftirlit með að ríkis- skattstjóri ræki sín störf. Ekki verð- ur séð að ráðherra aðhafist neitt í þessum efnum. Sem sagt, ákvæði stjórnarskrárinnar sem kveða á um jafnræði þegnanna eru einskis virði. Á íslandi gilda aðeins þau lög og reglur sem henta stjórnvöldum hverju sinni. Ekki var það skoðun Hæstaréttar að íslenskar sjávar- afurðir hf. ættu að bera nokkurn halla af annarri skattalegri meðferð en forráðamenn fyrirtækisins kynntu starfsmönnum og lýstu yfir að þeir ábyrgðust. Af því má sjá að á íslandi ber mönnum ekki að efna loforð, það má sem sagt blekkja og svíkja. Ekki var fyrir mikilli örygg- iskennd að fara meðan undirritaður dvaldi í ferðum sínum í Rússlandi sökum óstöðugrar stjórnunar yfir- valda og þess að lög í landinu virk- uðu illa. í raun var það frumskógar- lögmálið sem gilti og nú er mér eins innanbrjósts hvað varðar stjórn- sýslu á íslandi. Eftir að hafa eytt Dagpeningar nálægt þremur árum í baráttu fyrir réttlæti í þessu skattamáli er mér hefur kallað eftir símenntun - ævi- menntun. Við lærum svo lengi sem | Vinnumarkaður Borgaðu með bros á vör, segir Örn Gunnlaugs- son, og gefðu svo ekki frekar á þér færi, nægar eru smugurnar. sem dagpeningunum er ætlað að ganga til? Ég hlýt að hafa misst af einhverju. En þrátt fyrir fjölmargar ferðir mínar með vélum félagsins til útlanda hef ég ekki rekið mig á nokkurn þann hlut um borð sem hægt er að eyða peningum í og heimfæra kostnaðinn upp á eitthvað sem dagpeningum er ætlað að mæta. Flugliðar þessir eru ráðnir til starfa um borð í flugförunum og hafa því ekkert erindi fyrir vinnu- veitanda sinn út fyrir flugvellina sem vélarnar hafa viðkomu á. En skattyfirvöldum virðist þrátt fyrir vitneskju um skattsvik ekki vera ljóst að ísland er í raun ekki svo ósvipað því ríki sem George Orwell lýsti í bókinni Animal Farm þar sem svinin hlóðu undir sig munaðinum á kostnað þegnanna. Og þau orð sem sögð voru fyrir löngu síðan eru enn í fullu gildi: „Vont er þeirra ranglæti, verra er þó þeirra réttlæti." Og í ljósi þess fullkomna réttlætis íslenskra yfirvalda sem nú hefur verið staðfest af sjálfum Hæstarétti að sé hið eina sanna vil ég segja við þá skattþegna sem eru skattyfir- völdum ekki að skapi: Láttu þér ekki detta í hug að fara dómstóla- leiðina til að fá réttlætinu fullnægt. Borgaðu með bros á vör - og gefðu svo ekki frekar á þér færi, nægar eru smugurnar. Þegar menn hafa upplifað svona sirkusæfingar þá gefa menn lögum eins og „allir eru jafnir, en sumir jafnari en aðrir“ langt nef. Höfundur starfaði við Kamchatka- verkefni ÍS árið 1996. Símenntun - ævimenntun VIÐ lifum á tímum örra breytinga. Tölvu- væðingin og upplýs- ingabyltingin hafa ger- breytt lífi okkar og starfsumhverfi. Þróun- in er ótrúlega ör. Það sem þótti góð latína í gær er steingervingur í dag. Tökum bara verk- færi eins ogritvél. Hver notar slíkt verkfæri í dag? Fyrir tveimur ára- tugum var öll vinna meira og minna hand- færð. Með tölvubylting- unni breyttist vinnuum- hverfi heilu starfsstétt- anna í grundvallar- atriðum. Við getum tekið sem dæmi prentiðnaðinn, skrifstofustörf, verksmiðjustörf og sjómennsku. Fiskiskip landans eru í dag risastór tölvuver. Þessi öra þjóðfélagsþróun Arna Jakobína Björnsdóttir Mikilvægt er fyrir fólk að átta sig á hvað það þýðir í raun að styrkja stöðu sína á vinnumarkaði með sí- menntun. Margir sem ekki hafa tekið þátt í sí- menntun eiga í raun mun erfiðara með að breyta um starf eða þróast í starfi. Þá hefur starfsum- hverfi margra opin- berra starfsmanna breyst með formbreyt- ingu stofnana og fyrir- tækja hins opinbera. Fjöldi fólks sem áður taldist til opinberra starfsmanna er í dag á almenna vinnumarkaðinum þrátt fyrir að það stai'fi hjá sömu stofnun eða fyrirtæki og aðstæður þess hafa breyst. við lifum. Menntun kostar og til að mæta þeim kostnaði hafa stéttarfé- lögin samið um starfsmenntunarsjóði og vísindasjóði til að styrkja félags- menn í að sækja sér aukna menntun og til að geta tekið þátt í rannsóknar- verkefnum. Opinberir starfsmenn hafa verið með starfsmenntunarsjóði til fjölda ára. Félagsmenn stéttarfé- laganna hafa sótt styrki til þeirra vegna náms á fjölbreyttu sviði. Sýnir það að símenntun hefur átt sér stað alllengi hjá starfsmönnum sem vinna hjá ríki eða sveitarfélögum. En það er ekki bara tæknin sem breytist. Viðhorf fólks hefm- einnig breyst. Fyrir ekki svo ýkja löngu síð- an var algengt að starfsfólk væri hjá sama atvinnurekandanum áratugum saman og stundum mest alla starfs- ævi sína. Þetta var t.d. mjög áberandi hjá opinberum starfsmönnum. Þetta hefur breyst mjög mikið að undan- förnu og flæði vinnuaflsins á milli at- vinnurekenda þykir í dag eðlilegur hlutur. Fólk þarf að átta sig á, segir Arna Jakobína Björnsdóttir, hvað það þýðir að styrkja stöðu sína á vinnumarkaði með símenntun. Það er fagnaðarefni að Símennt- unarstöð Eyjafjarðar hefur tekið til starfa. Markmið hennar er að efla sí- menntun á Eyjafjarðarsvæðinu og auka samstarf atvinnulífs og fræðslu- aðila. Hún mun stuðla að því að fólk geti leitað sér aukinnar menntunar á sínu starfssviði eða sótt inn á nýjar brautir til ávinnings fyrir alla, bæði einstaklinginn og atvinnurekandann. Höfundur er formaður STAK, situr í stjórn Sfmenntunarmiðstöðvar Eyja- fjarðarfh. opinberra starfsmanna.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.