Skírnir - 01.12.1915, Qupperneq 80

416
Bismarck.
lieíir hann hér séð rétt, að ríkið mundi skjótt sundrast.
En auk þessarar ástæðu kom og misréttið, er 400000
Prússar, 200000 Bayarar, 120000 Weimarar og 26000
Hetverjar áttu að hafa jafna þingmanna tölu, einn þing-
mann, í ríkisþinginu.
Sakir þessa máls fóru fram kosningar á ný, er þing
var rofið, og varð Bismarck nú enn hlutskarpari, en
keppinauturinn. Þessu næst reyndi konungur að ráða
fram úr samrunamálinu með sambandi við konunga Sax-
lands og Hannover. Þetta var Bismarck mjög nauðugt,
en þó fylgdi hann konungi í þessu. En er konungur
stefndi til sambandsþings i Herfurðu og Bismarck var kos-
inn á það þing, þá mælti hann í móti. Af 21 million
sambandsins væri 16 millionir Prússar, og þó ætti Prússland
að lúta meirihlutanum í konungaráðinu, og gæti konungur
því orðið neyddur til að framkvæma erlendra manna vilja
í sínu eigin ríki. A þessu þingi átti Bismarck oft í brös-
um og hörðum orðasennum. Og eitt sinn háði hann ein-
vígi við mann, er kallaði hann »nafnkunnan sendiherra,
en ókunnugt væri öllum um önnur afrek hans en hinn
glóandi vindil«. — Þessi tilraun konungs fórst alveg fyrir
og urðu endalokin þau, að Prússland lét undan og lét sér
lynda að sambandsþingið væri endurreist, sem rauf sig
sjálft 1848. Mörgum þótti þetta ærin skömm, en Bismarck
taldi það rétt, af því að Prússland var þá ekki búið við stríði.
En af þessu leiddi nú aítur hitt, að konungur taldi Bis-
marck sjálfkjörinn sendimann Prússa á þessu sambands-
þingi, eða sendiherraþingi í Frankfurt am Main.
Bismarck sat á sambandsþingi þýzku ríkjanna frá
1851—1859. Þar var hann sem jafnan víðsýnn og lang-
sýnn vinur hugmyndarinnar um samruna þýzku ríkjanna,
öllum mönnum fastheldnari við alt, sem þjóðlegt var, en
framar öllu þó hygginn og harðvítugur talsmaður Prúss-
lands. Þar var einkum við Austurríkismönnum að sjá.
Þótti honum þeir frá upphafi ótrygglegir og illviljaðir Prúss-
um. Honum var og kunnugt um, þá er samningurinn í
Olmiitz var gerður 1850 um endurreisn sambandsþingsins,