Ársrit Hins íslenska fræðafjelags í Kaupmannahöfn - 01.01.1917, Side 6

Ársrit Hins íslenska fræðafjelags í Kaupmannahöfn - 01.01.1917, Side 6
6 I’orv. Thoroddsen grein fyrir, svo tala breytilegra stjarna, sem menn þekkja eitthvað til, mun nú vera orðin yfir 4000. I’að hefur alloft borið við, að bjartar stjörnur hafa komið skyndilega í ljós á himninum, þar sem þeirra var engin von, og hafa svo horfið aftur. Nafnfrægust af þessum stjörnum er hin nýja stjarna, er Tycho Brahe fann 11. nóvember 1572 í merkinu Cassiopeia, sem kallað hefur verið Maríurokkur á íslandi; hún blossaði upp alt í einu og varð hin lang-bjartasta stjarna á himninum. Pessi nýja stjarna var í fyrstu eins björt og Hundastjarnan, en óx svo, að hún skein skærra en Jupiter og Venus, þegar þau eru sem björtust, og sást um daga; hjelst hún svo um tíma, en í marzmánuöi næsta ár, 4 mánuðum síðar, var hún farin að dofna, en var þó enn stjarna í fyrstu röð. Stjarnan tók litaskiftum, var fyrst tindrandi hvít, svo gulleit, síðan rauð og seinast fölleit; í maímánuði 1573 var hún komin niður í 2. eða 3. röð, í nóvember s. á. var hún varla sýnileg og var algjörlega horfin í marz 1574; stjarnan sást þannig alls í 16 mánuði. Kín- verskir annálar geta alloft um nýjar stjörnur, meðal ann- ars 134 f. Kr., og halda menn, að það sje sú stjarna, sem að sögn Pliniusar varð til þess, að Hipparkos samdi stjörnuskrá sína, til þess menn síðar meir gætu sjeð, hvort slíkar nýjar stjörnur kæmu oft fram á himninum. Ný stjarna, sem Kínverjar athuguðu 173 e. Kr., sást í 8 mánuði og breytti litum, var fyrst hvít, svo blá, gul, rauð og svört. Á Vesturlöndum geta annálar einnig um nýjar stjörnur 827, 945, 1245 og 1264, en lítil líkindi eru til, að þær standi í nokkru sambandi við stjörnu Tycho Brahe’s. Á 17. öld sáust 4 nýjar stjörnur, en engin á 18. öld, allmargar hafa sjest á 19. öld og framan af hinni 20., en nú eru tækin betri, til að athuga þær, sem smáar eru. Ný stjarna, sem fyrst sást árið 1600, hafði fyrst ljósstyrk í 3. röð, en var svo að ramba fram og
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128

x

Ársrit Hins íslenska fræðafjelags í Kaupmannahöfn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ársrit Hins íslenska fræðafjelags í Kaupmannahöfn
https://timarit.is/publication/249

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.