Morgunblaðið - 11.11.2001, Blaðsíða 36

MINNINGAR
36 SUNNUDAGUR 11. NÓVEMBER 2001 MORGUNBLAÐIÐ
ÚTFARARSTOFA
HAFNARFJARÐAR
Stapahrauni 5, Hafnarfirði, sími 565 5892
www.utfararstofa.is
ÚTFARARSTOFA ÍSLANDS
Sjáum um alla þætti sem hafa ber í huga
er andlát verður, í samráði við aðstandendur
Sími 581 3300
Allan sólarhringinn — www.utforin.is
Suðurhlíð 35, Fossvogi
Sverrir
Olsen
útfararstjóri
Sverrir
Einarsson
útfararstjóri
Kistur
Krossar
Duftker
Gestabók
Legsteinar
Sálmaskrá
Blóm
Fáni
Erfidrykkja
Tilk. í fjölmiðla
Prestur
Kirkja
Kistulagning
Tónlistarfólk
Val á sálmum
Legstaður
Flutn. á kistu milli landa
Landsbyggðarþjónusta. Áratuga reynsla.
Bryndís
Valbjarnardóttir
útfararstjóri
✝ Anna Pálmadótt-ir fæddist í Hafn-
arfirði 2. desember
árið 1928. Hún lést á
heimili sínu, Skrið-
ustekk 12, 4. nóvem-
ber síðastliðinn.
Anna var næstelsta
barn foreldra sinna,
þeirra Pálma Ein-
arssonar, fv. land-
námsstjóra, f. 22.8.
1897, d. 19.9. 1985,
og Soffíu Sigurhelgu
Sigurhjartardóttur
húsfreyju, f. 23.4.
1899, d. 19.8. 1990.
Föðurforeldrar Önnu voru Einar
Guðmundsson, bóndi á Svalbarði,
Miðdölum, f. 28.6. 1857, d. 21.3.
1947, og Sigríður Pálmadóttir frá
Svalbarði, f. 27.9. 1859, d. 22.8.
1958. Móðurforeldrar Önnu voru
Sigurhjörtur Jóhannesson, bóndi
á Urðum í Svarfaðardal, f. 6.2.
1855, d. 30.1. 1926, og Friðrika
Sigríður Sigurðardóttir á Þór-
oddsstað í S-Þingeyjarsýslu, f.
10.5. 1858, d. 30.4. 1914. Anna átti
sjö systkini, en tvö þeirra, Jósef
Pálmar og Auður, létust í æsku.
Systkini Önnu eru: 1) Sigurhjört-
ur, f. 29.1. 1926, d. 28.4. 2001,
maki Unnur Vilhjálmsdóttir f. 2.7.
1935, börn þeirra; Vilhjálmur Örn
og Pálmi Jósef. 2) Haukur, f. 7.2.
1930, maki Aðalheiður Jóhannes-
dóttir, f. 9.2. 1931, d. 15.6. 1997,
börn þeirra; Anna Soffía, Jóhann-
María Axelsdóttir, f. 17.2. 1977,
tónlistarnemi, maki Brynjar Már
Karlsson, f. 7.11. 1974, rafmagns-
verkfræðingur, barn þeirra; Hera
Björk Brynjarsdóttir, f. 24.11.
1997. 3) Guðmundur Hrafn Guð-
mundsson, f. 2.4. 1959, líffræðing-
ur. 4) Auður Hrönn Guðmunds-
dóttir, f. 10.5. 1962, arkitekt, maki
Eberhard Jungmann, f. 29.12.
1955, arkitekt, börn þeirra; Benja-
mín Þór, f. 28.2. 1995, og Soffía
Sif, f. 14.4. 1997. Sonur Guðmund-
ar er Skúli Ragnar Guðmundsson,
f. 18.8. 1942, maki Sigríður Gúst-
afsdóttir, f. 19.8. 1942, þeirra
börn; 1) Ágúst Einar, f. 18.8. 1965,
háskólanemi, maki Halla Magnús-
dóttir, f. 14.3. 1967, hjúkrunar-
fræðingur, þeirra barn Hafþór
Hrafn, f. 4.12. 2000, 2) Hafþór, f.
27.3. 1967, d. 4.11. 1971. 3.) Gústaf
Adolf Skúlason, f. 12.6. 1969,
stjórnmálafræðingur, maki Elva
Ellertsdóttir, f. 2.3. 1965, stjórn-
málafræðingur, þeirra barn; Ei-
ríkur Skúli, f. 28.2. 1999.
Anna og Guðmundur hófu bú-
skap í Skipasundinu, en bjuggu
síðan í Goðheimum en frá árinu
1969 í Skriðustekk 12.
Anna fæddist á Hvaleyrarholt-
inu í Hafnarfirði, en ólst upp á
Urðum við Laugardal, þar sem
Sólheimar eru núna, og við Rauð-
arárstíg. Anna gekk í Laugarnes-
skólann og síðar Ingimarsskólann
í Reykjavík. Hún var heimavinn-
andi húsmóðir, en starfaði síðar
hjá Sölufélagi garðyrkjumanna en
lengst af hjá Námsgagnastofnun.
Útför Önnu fer fram frá Graf-
arvogskirkju á morgun, mánudag-
inn 12. nóvember, og hefst athöfn-
in klukkan 15.
es og Helga. 3)
Hreinn, f. 26.11. 1931,
d. 12.6. 2001, maki
Sigurlaug Vigfúsdótt-
ir, f. 23.7. 1936, þau
skildu, börn þeirra;
María, Soffía og
Signý. 4) Friðrik
Pálmar, f. 16.4. 1935,
maki Karóla Sander,
f. 1.2. 1935, börn
þeirra; Nanna og
Ragnar. 5) Sigríður, f.
25.11. 1939, maki
Kristján Sæmunds-
son, f. 9.3. 1936, börn
þeirra; Trausti, Mar-
grét og Þorbjörg.
Hinn 2. desember 1949 giftist
Anna Guðmundi Guðmundssyni
bílstjóra, f. 10.5. 1922. Foreldrar
Guðmundar voru Ingibjörg Gísla-
dóttir, húsfreyja í Reykjavík, f.
4.11. 1882 á Syðri-Brúnavöllum,
Skeiðahreppi, Árnessýslu, d. 25.6.
1965, og Guðmundur Magnússon,
sjómaður og fiskmatsmaður, f.
15.11. 1883 í Ánanaustum í
Reykjavík, d. 29.1. 1932. Börn
Önnu og Guðmundar eru: 1) Pálmi
Örn, listmálari og skáld, f. 22.4.
1949, d. 27.5. 1992. 2) Einar Már, f.
18.9. 1954, rithöfundur, maki Þór-
unn Jónsdóttir, f. 6.11. 1955, leik-
skólakennari, börn þeirra; Anna
Björk, f. 13.1. 1983, Hildur Úa, f.
13.5. 1984, Hrafnkell Már, f. 17.3.
1987, Guðmundur Már, f. 11.4.
1990. Dóttir Þórunnar er Rakel
Nú þegar ég sest niður til að
skrifa fáein kveðjuorð um móður
mína, Önnu Pálmadóttur, koma
æskuárin ósjálfrátt upp í hugann,
móðurhlýjan, sem ekki aðeins þerr-
aði tárin eftir strákslegar svaðilfarir
um holt og hæðir heldur opnaði aug-
un fyrir töfrum hins mannlega, því
sem nefna mætti ljóðlist guðdóms-
ins.
Líklega býr réttlætið í móðurhlýj-
unni og þar með vonin sem allt hið
jákvæða í tilverunni byggist á. Þann-
ig hefur það ætíð verið. Móðurhlýjan
er aflið og miðpunkturinn og heldur
veröldinni saman, þótt hennar sé
ekki að miklu getið í sagnfræðirit-
um.
Sé sú kenning rétt að sagnalist
skáldanna tilheyri ömmunni er ljóð-
listin í merki mömmunnar.
Ég man hvað ævintýrin sem
mamma sagði mér urðu ljóslifandi í
huganum. Stígarnir í Laugardals-
garðinum fylltust af glitrandi stein-
um og brauðmolum. Hans og Gréta
voru einsog systkinin í næsta húsi.
Eins var með ljóðin og frásögurnar,
allt frá Biblíunni til Bláskjás.
„En guð sér á himnunum háu hve
hjálpsamur drengurinn er …“ Ætli
sá boðskapur hafi ekki verið rauði
þráðurinn í frásögnum móður minn-
ar?
Kannski kom maður heim skítug-
ur, rifinn og tættur eða maður gat
sýnt eitthvað sem maður var stoltur
af, útskorinn fugl úr smíði eða upp-
skeru úr skólagörðunum. Alltaf var
mamma til staðar.
Auðvitað þurfti stundum að
áminna mann, en hrósið var líka
gott. Lærðir menn hafa sagt að þessi
uppeldisskilyrði, með móðurina sem
miðdepil lífsins, hafi verið forréttindi
sem nú séu að hverfa.
Ekki er ég nú alveg viss um það.
Hin miðlæga staða móðurinnar
breytist seint þó svo að hin ytri skil-
yrði kunni að vera önnur.
Hún mamma mín var alin upp á
sömu slóðum og við systkinin í Voga-
og Heimahverfinu, en í allt öðru um-
hverfi og áður en það fékk nokkurt
nafn. Það var fyrir daga húsanna og
blokkanna, þegar borgarhverfið var
sveit eða réttara sagt, borgin var á
milli tveggja heima og nálgaðist óð-
fluga.
Á þessum árum bjó fólk auðvitað
við misjafnar aðstæður einsog
mamma kynntist í Laugarnesskól-
anum, barnaskólanum sem hún gekk
í. Þegar mamma lýsti þeim heimi
skynjaði maður næmi hennar á
mannleg örlög og ríka réttlætis-
kennd, en þetta var að hluta til sama
svið og lesa má um í Kalstjörnu Sig-
urðar A. Magnússonar. Á unglings-
árum flutti móðir mín á Rauðarár-
stíginn, þar sem hún eignaðist góðar
vinkonur sem alla tíð hafa haldið
sambandi og getað hlegið saman og
sagt sögur af sjálfum sér og öðrum.
Úr foreldrahúsum fékk móðir mín
gott veganesti frá föður sínum
Pálma Einarssyni og móður sinni
Soffíu Sigurhjartardóttur. Þær
mæðgur voru alla tíð samrýndar og
um margt mjög líkar. Amma kunni
urmul af sögum og ljóðum sem
mamma tók við og miðlaði okkur
börnunum. Báðar voru þær líka
garðyrkjumenn af guðsnáð og má
segja að sú garðrækt hafi einnig náð
til andlega sviðsins og gert þær báð-
ar mildar og fordómalausar.
Mamma var rétt um tvítugt þegar
hún hóf búskap með föður mínum
Guðmundi Guðmundssyni, en frá því
að hún lauk gagnfræðaprófi hafði
hún að mestu unnið við afgreiðslu-
störf í bókabúð. Hún hafði alla burði
til að ganga menntaveginn einsog
systkini hennar, en í stað skólagöng-
unnar las hún allar bækurnar í bóka-
búðinni og hafði alla tíð mikla unun
af bóklestri. Nú á síðustu árum las
hún gjarnan upphátt fyrir pabba og
höfðu þau bæði mikla ánægju af
þeim lestri. Þá sakar ekki að geta
þess að fyrir mínar bækur var hún
góður yfirlesari. Hún kom oft með
góðar ábendingar á handritsstigi.
Eitt er það enn sem ég minnist úr
fari móður minnar frá æskudögum
mínum en það er hve vel hún tók á
móti öllum vinum mínum. Höfðu
margir þeirra orð á þessu við mig og
fylltist ég miklu stolti. Hún spjallaði
við þá í kaffitímum yfir brauði og
mjólk og virkjaði frásagnargáfu
þeirra og ályktunarhæfni. Hafði hún
sjálf unun af slíku spjalli. Þá hjálpaði
hún okkur oft að leysa ýmis verkefni,
búa til jólapóstkassa og fleira.
Nú vil ég segja að sem betur fer
áttu flestir félaga minna góð heimili
og góðar mömmur, en þeir voru
einnig til sem komu úr erfiðum að-
stæðum, frá brotnum heimilum, þar
sem skilnaðir höfðu orðið eða ótíma-
bær dauðsföll átt sér stað. Mamma
var þessum félögum mínum afar góð
og var ég henni alltaf þakklátur fyrir
það. Þessir piltar sóttu beinlínis í að
fá að koma heim og spjalla við
mömmu og kann að vera vegna þess
nestis sem ég fékk frá mömmu að
svo var.
Sjálf þurftum við í fjölskyldunni
að takast á við mikla erfiðleika þegar
bróðir okkar Pálmi Örn Guðmunds-
son veiktist af andlegum sjúkdómi. Í
gegnum þá þrautagöngu má segja að
foreldrar okkar báðir hafi staðið
einsog klettar og raunar hefur mér
oft fundist að átökin við þá erfiðleika
hafi styrkt fjölskylduna frekar en
veikt. Þar er engum öðrum að þakka
en foreldrum okkar báðum.
Þetta er dálítið einsog hjá Tolstoy
með hamingjusömu og óhamingju-
sömu fjölskyldurnar, sem sé að sú
fjölskylda sem þarf að takast á við
erfiðleika horfist í augu við aðrar
víddir og dýptir en sú sem siglir
lygnan sjó.
Ég er með þessum orðum ekki að
leggja neitt mat á fjölskyldur eða að
segja að erfiðleikar sem slíkir séu af
hinu góða, því flestir vildu eflaust án
þeirra vera. Harmurinn er engu að
síður hluti af lífinu og þó að þeir sem
taka að sér að axla byrðar hans séu
ekki öfundsverðir miðla þeir mönn-
unum lærdómi sem öllum kemur við
og skiptir alla máli.
Mamma kunni heldur ekki frekar
en önnur systkini hennar að fara í
manngreinarálit. Það þekkja einnig
þeir sem kynntust Pálma bróður
mínum í veikindum hans og áttu
margir við sömu erfiðleika að glíma.
Þeir eru fleiri en einn og fleiri en
tveir sem haldið hafa sambandi við
foreldra mína eftir að Pálmi lést og
enn fleiri sem voru tíðir gestir á
meðan hann lifði.
Þá mun ég aldrei gleyma hvað
mamma bar mikla virðingu fyrir
hugðarefnum okkar og var ekki að
fitja upp á trýnið þó að þau féllu ekki
alltaf í kramið hjá þeim fullorðnu.
Þvert á móti hreifst hún af mörgu í
þeirri tónlist sem við hlustuðum á og
gerði engar athugasemdir við upp-
reisnina og hið sérviskulega háttalag
sem hverjum tíma fylgir.
Síðustu árin voru móður minni
erfið. Veikindi hennar ágerðust þó
að hún biti jafnan á jaxlinn. Það var
ljóst að hverju dró en kallið kom
snöggt. Við hefðum viljað hafa hana
lengur hjá okkur en kallið kom og
hvíldin. Við geymum okkar góðu
minningar um hana.
Ég vil að lokum geta þess hve fað-
ir okkar sinnti henni af mikilli hlýju.
Hann var hennar stoð og stytta. Allt
þeirra líf er svo samgróið í umhyggj-
unni og minningunni, að þau hafa
verið gæfufólk.
Einar Már Guðmundsson.
Anna Pálmadóttir stjúpmóðir mín
er látin, eftir langvinn veikindi.
ANNA
PÁLMADÓTTIR
 


 
 

 





 







     

  
   



 



    

  


 


       
! "#
$%  &
&' 
$%  &
()&*& +&

&'
$%  & ,- (&'( .   +&
''
$%  &
 &/ &+- & &/ &#

   
 
    
          
  
 
    



 

  
 

 


  







 

 



 

  
    !"#$%&' 

 

        
 

     
!  

 "
   
#

$  "%

() * ++'
 , -$ +)$.. 
/ . * +)$.. 
0  * +)$.. 
1 2 * +)$..  1  1 2 ++'
.* * ++' 3)    )$..
' 4 42 

 


 
 
 
  


 

 
 
   
   

  
   
 
  
 
 
 

 

 
! !

 



 "
 

#$
!  #$%%
!"   #  
 !
$%& 
'$(# #'$(#
) # #'$#*