Morgunblaðið - 29.01.2004, Side 36

Morgunblaðið - 29.01.2004, Side 36
MINNINGAR 36 FIMMTUDAGUR 29. JANÚAR 2004 MORGUNBLAÐIÐ ✝ Ólafur Jónssonfæddist í Reykjavík 2. ágúst 1916. Hann lést á Landspítalanum við Hringbraut 21. jan- úar síðastliðinn. Foreldrar hans voru Jón Kristjáns- son, læknir í Reykjavík, f. 14. júní 1881, d. 17. apríl 1937 og kona hans Emilía Sig- hvatsdóttir, f. 12. október 1887, d. 18. nóvember 1967. Systkini Ólafs voru Sighvatur, f. 29. september 1913, d. 6. sept- ember 1969, Kristján, f. 4. apríl 1915, d. 14. júní 1994, Þorbjörg, f. 1. nóvember 1918, d. 20. mars 2002, óskírð stúlka, f. 28. janúar 1920, d. 30. janúar 1920, Har- aldur, f. 24. maí 1921, d. 4. des- ember 1923 og Ágúst, f. 2. ágúst 1926, d. 26. desember 1996. Ólafur kvæntist 2. júlí 1949 Hjördísi Jónsdóttur, f. á Akra- nesi 1. febrúar 1915, d. 16. febr- úar 1990. Foreldrar hennar voru Jón Pálsson, f. 21. júlí 1887, d. 22. apríl 1933 og Elín Ólafsdótt- ir, f. 1. október 1889, d. 1. júlí 1964. Börn Ólafs og Hjördísar eru: 1) Jón, f. 30. júlí 1949, kona hans Elsa Karólína Ásgeirsdótt- ir, f. 11. nóvember 1950, börn þeirra: a) Ólafur, f. 21. apríl 1975, b) Ásgeir Örn, f. 13. ágúst tæki og stofnsetti ásamt konu sinni, Hjördísi, verslunina Radíó- húsið árið 1967. Þá verslun ráku þau í sameiningu til fjölda ára, má segja út starfsævina. Um nokkurra ára skeið starfaði Ólafur hjá Námsgagnastofnun ríkisins, þar sem hann annaðist umsjón með útlánum stofnunar- innar auk þess að sinna viðgerð- um á tækjum hennar. Ólafur var alla tíð sannur Víkingur og tók virkan þátt í starfsemi knatt- spyrnufélagsins. Hann keppti með ýmsum flokkum félagsins og varð meðal annars Reykjavík- urmeistari með meistaraflokki félagsins árið 1940. Eftir það starfaði hann ötullega í þágu fé- lagsins, var í aðalstjórn þess með hléum frá árinu 1938 og allt til ársins 1970, sat í stjórn knatt- spyrnudeildar Víkings á árunum 1970–1972 sem formaður og í varastjórn árin 1972–1973. Þá sat hann í fulltrúaráði félagsins um árabil frá 1958 til 1964. Ólafi var veitt heiðursmerki félagsins úr silfri árið 1958, úr gulli árið 1968 og úr gulli með lárviðar- kransi árið 1983. Þá var hann gerður að heiðursfélaga Víkings árið 1998. Ólafur sat einnig í stjórn Íþróttabandalags Reykja- víkur í fjölmörg ár og var vara- formaður þess um tíma. Ólafur var einnig virkur innan útvarps- virkjafélagsins, sat í stjórn Fé- lags íslenskra útvarpsvirkja árin 1951 og 1956 og í stjórn Meist- arafélags útvarpsvirkja árin 1965 og 1966. Hann átti einnig sæti í Iðnráði um árabil. Útför Ólafs fer fram frá Dóm- kirkjunni í dag og hefst athöfnin klukkan 13.30. 1980, sambýliskona hans Guðrún Kristín Kolbeinsdóttir, f. 25. ágúst 1976, barn þeirra, Kolbeinn Ses- ar, f. 16. október 2003, c) Hjördís Rós, f. 22. febrúar 1983, 2) Ólafur, f. 1. apríl 1951, kona hans Hlíf Þórarinsdóttir, f. 30. júní 1951, börn þeirra: a) Þórarinn Óli, f. 31. ágúst 1977, sambýliskona hans, Margrét Ólafsdóttir, f. 4. febrúar 1979, b) Hildur Elín, f. 11. janúar 1980, c) Hjördís María, f. 29. mars 1982, 3) fósturdóttir Sigríður Gunnars- dóttir, bróðurdóttir Hjördísar konu Ólafs, f. 12. október 1955, maður hennar Helgi Gunnars- son, f. 26. ágúst 1952, börn þeirra: a) Kári, f. 13. maí 1983, b) Egill, f. 2. febrúar 1989. Ólafur var meðal þeirra fyrstu sem menntuðu sig sem útvarps- virkjar. Starfaði hann á ýmsum stöðum þar til hann stofnsetti Radíóviðgerðarstofu Ólafs Jóns- sonar. Verkstæðið var lengstum til húsa að Ránargötu 10 í Reykjavík og fékkst það við ýms- ar viðgerðir en stór þáttur í starfseminni var þjónusta við radara, dýptarmæla og fiskileit- artæki skipaflota landsins. Þeg- ar sjónvarpsvæðingin hófst fór Ólafur að flytja inn sjónvarps- Efst í huga mínum er þakklæti – þakklæti yfir því að hafa verið svo lánsöm að vera tengdadóttir þín. Það er ekki amalegt að hafa átt þig að sem vin í tæp 40 ár. Ég var óharðnaður unglingur – 15 ára gömul – þegar ég kom fyrst inn á heimili ykkar Hjör- dísar og frá fyrsta degi var mér tekið opnum örmum. Það var gaman og lærdómsríkt að fylgjast með ástríku sambandi ykkar og djúpri virðingu og vináttu sem ríkti á milli ykkar allt til dánardægurs Hjördísar árið 1990. Saman stóðuð þið vörð um fjölskyldu ykkar og tókuð okkur tengdabörnun- um opnum örmum. Þið voruð sívakandi yfir velferð okkar allra. Þú varst góður faðir og fyrirmynd og umfram allt vinur okk- ar. Það var ljúft að sjá gleðina yfir hverju nýfæddu barnabarni og nú síð- ast langafastráknum sem fæddist í haust sem leið. Þú varst stoltur af þeim öllum. Þau áttu sér bandamann, þar sem afi á Lynghaga var enda mátu þau þig mikils, virtu þig og dáðu. Þú varst ólatur við að fylgjast með því sem var að gerast í þeirra lífi og tókst virkan þátt í gleðistundum þeirra frá fyrsta degi. Það var sama hvort það var í námi, í íþróttum, eða við einhverja aðra tómstundaiðkun. Ég á óteljandi góðar og fallegar minningar um þig í faðmi fjölskyld- unnar – það voru þínar bestu stundir – fjölskyldan skipti þig öllu máli, það veit ég – ég veit líka að á eftir fjöl- skyldunni kom „Víkingur“ og gengi „þinna manna“ og „stelpnanna þinna“ á mótum. Dyggari stuðningsmaður fannst varla á Stór-Reykjavíkur- svæðinu og ófáar eru þær ánægju- stundir sem þú áttir á „vellinum“ inn- an um „þitt fólk“. Ég held ég skrökvi engu þegar ég segist ekki hafa séð þig skipta skapi, nema í tengslum við knattspyrnuleiki. – Það hefur verið gott að eiga þig að og vera nálægt þér og og fylgjast með þér eldast. – Fyrir tveimur árum eignaðist þú vinkonu og félaga í henni Erlu Kristjánsdóttur og áttuð þið margar góðar stundir saman – hvort sem það var heima eða á Vesturgötu 7, þangað sem þið fóruð reglulega að hitta vini og kunningja. Þetta voru góð ár. Mig langar til að þakka þér sam- veruna og það sem þú varst mér og börnum okkar Óla. Ég bið algóðan Guð að blessa þig og geyma. Hvíl þú í friði, hafðu þökk fyrir allt og allt. Þín tengdadóttir, Hlíf. Ólafur Jónsson var grandvar mað- ur og orðheldinn. Hvar sem hann kom og fór skildi hann eftir sig það orðspor. Hans aðalstarf var rafeinda- virkjun, eða útvarpsvirkjun eins og það hét áður og var hann einn af frumherjunum í þeirri starfsgrein. Hann fékkst líka við viðgerðir á sigl- inga- og fiskileitartækjum og var vel þekktur fyrir störf sín á því sviði. Ferðaðist hann víða um land vegna þessa og má segja að stundum hafi hann elt síldarflotann, hvort sem það var Siglufjörður, Seyðisfjörður eða annað síldarpláss sem lagt var upp á. Hann gat sér gott orð fyrir færni sína í viðgerðum, en þetta var á þeim árum sem erfitt var að fá varahluti, svo oft varð hann að bjarga sér af eigin rammleik og gera við hluti sem undir venjulegum kringumstæðum hefði ekki verið reynt að gera við. Í útvarpsviðgerðum var hann einn- ig í fremstu röð og fylgdist vel með. Hann tileinkaði sér nýjungar jafnóð- um og þær komu fram t.d. viðgerðir á myndböndum og litasjónvörpum þeg- ar þau komu til sögunnar. Ólafur rak lengst af eigið verkstæði sem sinnti alhliða radíóviðgerðum. Hann var þekktur fyrir góða þjón- ustu og sanngjarnt verð. Hann sá einnig um allar viðgerðir fyrir stór- fjölskylduna svo og vini og kunningja. Margir nutu góðs af þjónustu hans og oft var kallað í hann þegar eitthvað bilaði. Mörg okkar muna eftir jóla- seríunum sem hann bjó til í tóm- stundum. Þær voru gerðar af litlum efnum, lóðaðar saman og perustæðin voru gerð úr korktöppum. Perunar litaði hann sjálfur. Þetta var arfur frá þeim tíma þegar lítið fékkst keypt og menn smíðuðu hlutina sjálfir. Þessari verkkunnáttu hélt hann við fram á síðustu ár og seríurnar voru til á hverju heimili innan stórfjölskyld- unnar. Nú ylja þær okkur um hjarta- ræturnar og kalla fram minningar um birtu og jól. Ólafur tók mikinn þátt í félagsstarfi í tengslum við starfsgrein sína, en einnig tók hann virkan þátt í fé- lagsstörfum innan íþróttahreyfingar- innar. Hann gekk snemma í knatt- spyrnufélagið Víking og lék með þeim á yngri árum við góðan orðstír. Hann varð t.d. Reykjavíkurmeistari með þeim árið 1940. Þá var Víkingur eitt af „litlu“ félögunum í bænum og átti í vök að verjast gagnvart Reykjavík- urrisunum. Ólafur sagði mér oft frá íþróttalífinu í Reykjavík á þessum ár- um. Hann var sérstaklega stoltur af því þegar þeir unnu KR á vormóti fyrir margt löngu. Síðar vann hann oft stóra sigra sem stjórnarmaður hjá Víkingi þ.m.t. Íslandsmeistaratitla í knattspyrnu og handknattleik. Ólafur sat lengi í stjórn Víkings og einnig í stjórn Íþróttabandalags Reykjavík- ur. Ólafur Jónsson kom víða við á langri ævi. Hann var líka mikill fjöl- skyldumaður og vildi hafa fjölskyld- una sem næst sér. Sérstöku sam- bandi náði hann við barnabörnin eða augasteinana eins og hann kallaði þau stundum. Hann heilsaði þeim gjarnan að hermannasið nokkuð sem enginn annar gerði. Svo hafði hann sérstakar aðferðir við að heilsa hverjum og ein- um sem ekki verða útlistaðar nánar hér. Fyrir fjórtán árum þurfti Ólafur að sjá á bak Hjördísi eiginkonu sinni yfir móðuna miklu. Það varð honum mikill missir sem og öllum þeim sem hana þekktu. Þau sómahjón fóstruðu upp konu mína og voru þau þess vegna mínir aðrir tengdaforeldrar. Á allan hátt reyndust þau mér og minni fjöl- skyldu vel ekki síst sonum okkar sem fengu að njóta umhyggju þeirra alla tíð. Á jólum og stórhátíðum hittist stórfjölskyldan ásamt Sverri frænda á Lynghaganum þar sem Ólafur og Hjördís áttu heima. Það var oft gam- an á Lynghaganum og ýmislegt skemmtilegt var látið flakka. Oft voru rifjaðar upp gamansögur af mönnum og málefnum. Oftar en ekki voru þetta sömu sögurnar sem urðu skemmtilegri einmitt þess vegna. Ein sagan var um það þegar Dísa (Hjör- dís) tók þátt í kapphlaupi sem ung stúlka hinn 17. júní. Sverrir sagði svo frá: „Þær voru þrjár sem kepptu. Ein datt og Dísa fór að stumra yfir henni, þannig að aðeins ein komst í mark.“ Sagan er brosleg en um leið táknræn að því leyti að Hjördís var ein af þess- um fórnfúsu konum sem tók oftast annarra hagsmuni fram yfir sína eig- in. Ég er sérstaklega þakklátur Ólafi og Hjördísi konu hans fyrir allt sem þau gerðu fyrir mig og mína fjöl- skyldu. Margs er að minnast frá þeim tutt- ugu árum sem ég þekkti Ólaf Jóns- son. Hann var fróður og minnugur á atburði og upplifði margt á öldinni sem leið. Má þar nefna tæknivæð- inguna, stríðið og það sem því fylgdi. Oft ræddum við um þessa tíma t.d. um fyrstu ár útvarpsins og það hvern- ig siglingatæki þróuðust og þegar fiskileitartæki komu til sögunnar. Einnig var hann hafsjór af fróðleik ÓLAFUR JÓNSSON Þ að eru að eiga sér stað einhver vatnaskil í umræðunni um meint gereyðingarvopn rík- isstjórnar Saddams Husseins í Írak. Jafnvel aðstoð- armenn George W. Bush Banda- ríkjaforseta eru farnir að draga í land en þeir hafa allt til þessa sagt að of snemmt væri að segja til um hvort vopnin fyndust. Að enginn vafi hefði leikið á því að Saddam átti gereyðingarvopn og að hann hafði uppi áform um að koma sér upp kjarnorkuvopnum. Nú hefur David Kay, sem sagði af sér fyrir helgi sem yfirmaður vopnaleitar Bandaríkjamanna í Írak, látið hafa eftir sér að líkleg- ast hafi Írakar ekki átt nein slík vopn. Kay segir í viðtali við The Wash- ington Post, sem birtist í blaðinu í gær, að raunar hafi vopnaleitarmenn fundið gögn sem benda til að Saddam hafi í reynd eytt tals- verðu magni af sýkla- og efna- vopnum seint á síðasta áratug. Segir í frétt The Washington Post að þetta þýði að ekki aðeins hafi vopnaleitarmenn ekki fundið nein gereyðingarvopn – þeir hafi beinlínis fundið gögn sem hefðu talist málsbætur fyrir Íraka í deil- unni um vopnabúnað þeirra. Því ber að halda til haga að ekki er deilt um að Saddam átti á sín- um tíma gereyðingarvopn. Þetta kemur m.a. fram í viðtali sem Morgunblaðið átti við Mohammed ElBaradei, yfirmann Alþjóða- kjarnorkumálastofnunarinnar (IAEA) og birtist í blaðinu á þriðjudag. „Á árunum 1991 og 1997 flettu erindrekar IAEA ofan af og gerðu óvirkar kjarn- orkuvopnaáætlanir Íraka. Og þegar eftirlitsmenn okkar fóru frá Írak í mars 2003 var samstarfs- vilji Íraka viðunandi og við vorum ekki búin að finna neinar vísbend- ingar um að þeir hefðu gert kjarn- orkuvopnaáætlanir sínar virkar á ný,“ sagði ElBaradei. Líklegast virðist hins vegar nú að Írakar hafi aldrei hafist handa við það á nýjan leik að koma sér upp gereyðingarvopnum eftir 1997 og hafi þeir átt þau má ráða af orðum Davids Kay í gær að þeir voru í það minnsta búnir að eyða þeim ári síðar. En Írakar gerðu sannarlega ekki mikla tilraun til að leiðrétta staðhæfingar um að þeir ættu gereyðingarvopn. Eðlilegt er að spyrja hverju þetta sætti, hvers vegna gerði Saddam ekki hreint fyrir sínum dyrum, ef hann átti ekki nein gereyðingarvopn? Hvers vegna dró hann þjóð sína út í stríð sem vitað var að myndi tapast og kosta mannslíf? Ýmsar skýringar hafa verið settar fram, t.d. að Saddam hefði talið að það styrkti stöðu hans í arabaheiminum að skapa þá ímynd að hann gæti haft vopna- leitarmenn að fíflum, storkað Bandaríkjunum og virst valda- mikill, vopnbúinn. David Kay seg- ir einmitt eitthvað á þessa lund við The Washington Post. Athygli vakti á þriðjudag að Bush Bandaríkjaforseti lét ekki plata sig til að endurtaka fyrri staðhæfingar um að gereyðing- arvopnin myndu á endanum finn- ast – enda hefur Kay sagt það sitt mat að starfi vopnaleitarmann- anna væri 85% lokið, að fátt myndi koma á óvart héðan af. Bush sagði hins vegar – einu sinni sem oftar – að „alvarleg og vaxandi“ hætta hefði stafað af Saddam. „Ég trúði því þá og ég trúi því núna,“ sagði Bush. Erfitt er hins vegar að verjast grunsemdum um að Bush hafi gróflega ýkt hættuna sem Banda- ríkjunum stafaði af Saddam; hann lét í veðri vaka að Saddam hygði jafnvel á árás á Bandaríkin en svo virðist Saddam engin gereyðing- arvopn hafa átt og fannst sjálfur, þegar til kom, ofan í holu. Eftir stendur þá að Saddam hafði um árabil ekki sýnt Samein- uðu þjóðunum nægilegan sam- starfsvilja og sú staðreynd að um einstakt illmenni var að ræða. Hvort menn telja þessa þætti réttlæta að ráðist var á Írak (jafn- vel þó að áhersla hafi verið lögð á annað þegar árásirnar voru rétt- lættar) er matsatriði. Eftir stend- ur einfaldlega þessi staðreynd: það var ráðist á Írak, Saddam var hrakinn frá völdum. Það má semsé ræða til eilífð- arnóns hvort ráðast hafi átt á Írak. Eðlilegt er að menn spyrji valdhafa (hér á Íslandi sem ann- ars staðar) gagnrýninna spurn- inga um þær forsendur sem lágu að baki árásinni á Írak, láti þá jafnvel sæta ábyrgð, finnist fólki sem þeir hafi byggt þær ákvarð- anir á vafasömum forsendum. Einn kafli þessarar umræðu var leiddur til lykta í Bretlandi í gær en þá var birt skýrsla um fréttaflutning BBC af aðdraganda stríðsins og dauða vopnasérfræð- ingsins Davids Kelly. Þar er Tony Blair hreinsaður af ásökunum en rétt er að hafa í huga að þessi rannsókn beindist að einstökum þáttum, var ekki heildarúttekt á því hvort ákvörðunin um að fylkja liði með Bandaríkjamönnum var byggð á traustum forsendum. Ég tel sjálfan mig hafa verið í hópi efasemdarmanna um árásina á Írak og skil ekki þá sem gefa til kynna að þeir hafi alls engar efa- semdir haft (en slíkir menn eru til á Íslandi). Hvernig getur maður ekki þjáðst af efasemdum þegar ráðist er í stríð sem kostar þús- undir óbreyttra borgara lífið? Efst í huga mínum er samt þessi spurning: hvað svo? Hvað gerist nú? Hvað vilja menn að gerist í Írak? Hvað vilja þeir, sem allra fremst stóðu í flokki fólks sem barðist gegn innrásinni í Írak? Getum við leyft okkur að einblína á fortíðina, deila aðeins um hvort ráðast hefði átt á Írak eður ei (jafnvel þó mikilvægt sé að gera þá umræðu upp)? Spurningin er þessi: getum við ekki orðið sammála um að, hvað sem líði óánægju með að ráðist var á Írak til að byrja með, sé ástæða fyrir alla til að taka þátt í og styðja uppbyggingarstarf í landinu, líka þá sem töldu árásina ólöglega og óréttlætanlega? Fortíð og framtíð Segir í frétt The Washington Post að þetta þýði að ekki aðeins hafi vopnaleit- armenn ekki fundið nein gereyðing- arvopn – þeir hafi beinlínis fundið gögn sem hefðu talist málsbætur fyrir Íraka í deilunni um vopnabúnað þeirra. VIÐHORF Eftir Davíð Loga Sigurðsson david@mbl.is

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.