Réttur


Réttur - 01.04.1973, Blaðsíða 53

Réttur - 01.04.1973, Blaðsíða 53
Cromwell vekur enn hatur hvarvetna á Irlandi. ,,Með hlutdeild í yfirdrotnuninni yfir Irlandi varpaði Cromwell enska lýðveldinu út um gluggann", skrif- aði Karl Marx í „Ireland and the Irish Question". Ofaná kynþáttahatur bættu fylgismenn Crom- wells trúarofstæki. Gefin var út fyrirskipun um, að eftirlifandi irskir kaþólíkar (þeir héldu fast við arfgeng trúarbrögð) yrðu reknir til hrjóstrugustu landshlutanna í hinum fjórum gömlu héruðum. Hin þrjú (Ulster, Munster og Leisner) voru gefin her- mönnum Cromwells og brezkum bændainnflytj- endum. En þessi ,,endanlega lausn" á „írska vanda- málinu" dugði ekki. Ibúarnir flúðu til fjalla, mynd- uðu skæruliðasveitir og ógnuðu innflytjendunum. Síðar giftust margir innflytjenda írskum konum og það var haft á orði, að „mörg af börnum hermanna Olivers á Irlandi gætu ekki talað stakt orð á ensku". I trássi við ensk lög sóttu ibúarnir aftur til þeirra héraða sem þeir voru reknir frá, að vísu fullir von- brigða og ofsóttir, en samt í eigin landi; jafnvel til Ulster, þar sem enskir og skozkir mótmælendur höfðu lagt undir sig frjósömustu býlin, komu kaþólskir og settust að á harðbýlli jörðum, hvað sem lögum leið. Á Irlandi hefur verið æfinga- og tilraunastöð brezkrar nýlendu- og heimsvaldastefnu. Ýmsar að- ferðir síðar notaðar með góðum árangri í Afríku eiga þar upptök sín. Eins og þeir deildu og öttu saman múhameðsmönnum og Hindúum í Indlandi og tryggðu um leið eigin yfirdrottnun þannig höfðu þeir með áberandi árangri att saman kaþólskum og mótmælendum á Irlandi; veitt mótmælendum forréttindi, einokun á efnahagslegum tækifærum og stjórnarfarsleg forréttindi sem tryggðu það, að þeír styddu Breta og þeírra yfírráð, hversu óheilla- vænlegt sem það var fyrir Irland. Og þessi minni- hlutahópur varði forréttindi sín af engu minni ákafa en Verwoerd eða Vorster sinn guðdómlega grund- vallarrétt. Það hafa verið undantekningar frá því að allir írskir mótmælendur styddu eða samsömuðu sig brezkri yfirstjórn og hagsmunum, svo sem Dean Swift er tók málstað írsku þjóðarinnar, Wolfe Tone o.fl.j og þeir tímar hafa verið í sögunni að mót- mælendaverkamenn á Norðurírlandi hafa skilið, að þeir áttu samstöðu með kaþólskum verkamönnum gegn brezkri yfirdrottnun og höguðu sér samkvæmt þvi. Þvi miður verður þetta varla sagt um nútim- ann, með örfáum undantekningum þó. ÍRLAND OG MARXISMINN Þessi kafli ritgerðarinnar fjallar um rannsóknir þeirra Marx og Engels og skilgreiningar á sögu Irlands og írska vandamálinu frá sjónarmiði vís- indalegs sósialisma. Þeir áttu þá báðir heima á Englandi og störfuðu þar, voru öllum þessum mál- um nákunnugir, fylgdust með og voru á ýmsan hátt tengdir hinni nýju írsku uppreisnarhreyfingu, Fenian hreyfingunni, og Engels varði miklum tima í undirbúning rits um sögu Irlands, sem hann þó aldrei lauk við vegna truflana frá aðvífandi kreppu innan alþjóðahreyfingar kommúnista. Þeir Marx og Engels lögðu einnig málstað írsku þjóðfrelsishreyf- ingarinnar lið innan alþjóðahreyfingarinnar og voru óþreytandi málsvarar hennar, enda þótt þeir fengju lítinn hljómgrunn hjá brezkum verkalýð. Enskir verkamenn litu á þá írsku sem keppinauta og hötuðu þá; þeir hugsuðu eingöngu um eigin afkomu og fannst þeir vera hluti herraþjóðarinnar og gerðust handbendi brezkrar borgarastéttar og auðvalds gegn Irlandi. Verður þetta efni ritgerðar- innar ekki rakið frekar hér þó fróðlegt sé. Skoðanir sinar og ályktanir byggðu þeir Marx og Engels ekki aðeins á fræðilegum skilgreiningum á efnahagssögu Irlands, heldur einnig á reynslu og þrautseigju, ósigrandi vilja og fórnfýsi Iranna í þjóðfrelsisbaráttunni gegnum aldaraðir. Þeir hentu á lofti þjóðsöguna um tvö hundruð þúsund manna herinn sem átti að fylgjast með „lýðskrumaranum" Daniel O'Connell á ferðum hans um landið, og Engels sagði: Látið mig fá tvö hundruð þúsund Ira og ég skal steypa öllu brezka konungsveldinu af stólil Rannsóknir Marx og kynni af írsku þjóðfrelsis- baráttunni urðu til þess að hann endurmat vissa þætti um baráttu verkalýðsins í ritum sínum, eða eins og Lenín benti á: „I fyrstu hélt Marx, að írska þjóðarhreyfingin mundi ekki frelsa landið frá undirokun, það yrði hlutverk verkalýðsstéttar þess ríkis sem kúgaði þá. . . . En enskur verkalýður lét glepjast undir áhrif frjálslyndra og með því að taka upp stefnu frjálslyndra i verkalýðsmálum sviftu þeir sjálfa sig allri forustu. Borgaraleg frels- ishreyfing Irlands varð æ öflugri og tók á sig bylt- ingaryfirbragð. Marx endurskoðaði sjónarmið sitt og leiðrétti: Hvílík óhamingja þjóðar að hafa kúgað aðra þjóð. Ensk verkalýðsstétt verður ekki frjáls fyrr en Irland hefur verið frelsað frá enskri undir- okun." 117
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Réttur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Réttur
https://timarit.is/publication/319

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.