Andvari

Volume

Andvari - 01.01.2005, Page 116

Andvari - 01.01.2005, Page 116
114 ÁSTRÁÐUR EYSTEINSSON ANDVARI þetta meistaraverk.“ Fyrir þetta fvrra bindi þá væntanlega, en varla vísar titill ritdómsins, „Bók aldarinnar" þó til þessa helmings verksins á íslensku heldur líklega til frumtextans, eða hugsanlega til verksins í víðara skilningi, í ýmsum birtingarmyndum þess og snertiflötum, sem sumir hafa verið nefndir á þessum blöðum. Gagnrýnandinn hrósar semsé Sigurði fyrir þýðinguna en segist þó ósáttur við þýðinguna á titlinum. Bókin hafi orðið heimsfræg undir heitinu Ulysses og „því átti hún að bera það líka á íslensku. Þetta var meira en óþarft að þýða.“37 Þetta er í sjálfu sér áhugavert umræðuefni. Með því að nota íslenska afbrigðið af nafni hinnar forngrísku hetju í stað þess latneska sem Joyce kaus sér, byggir þýðandinn vissa „heimkomu“ inn í titilinn, en heimkoma er stórmál í skáldsögunni rétt eins og í Hómerskviðunni sem er einn helsti undirtexti skáldsögunnar. Sigurður undirstrikar semsé að nú hafi þetta verk siglt í íslenska höfn og Odysseifur leggur væntanlega að bakka næst Odysseifskviðu, þ.e. þýðingu Sveinbjamar Egilssonar á hinu fræga sögukvæði. Hvort sem þessi viðlíking þykir standast eður ei, þá er ljóst að með þýðingunni á Ulysses er ein mikilvægasta skáldsaga Vesturlanda orðin hluti af íslenskum bókmenntum og íslenskum málheimi. Jafnframt hefur dregið verulega úr því misræmi milli þjóðlegra áherslna og alþjóðlegrar umræðu, sem áður var getið um. Verk Joyce eru tekin til umræðu á víðara grund- velli en fyrr. I áðumefndu hefti Tímarits Máls og menningar 1994 eru þrjár greinar um Joyce: Sigurður A. Magnússon skrifar ævisögulega yfirlitsgrein um bernsku og mótunarár Joyce, Soffía Auður Birgisdóttir skrifar grein um kynferði, sýniþörf og gægjufíkn í Odysseifi og Sverrir Hólmarsson rýnir í sjöunda kafla Odysseifs, en sá kafli hefur verið nefndur „Eólus" eftir ráðs- manni vindanna í Odysseifskviðu,38 Ari síðar birti Sigurður framhaldsgrein þar sem hann rakti áfram ævi- og starfsferil skáldsins.39 Nokkrum árum síðar birti Svavar Hrafn Svavarsson grein um tengsl Odysseifs við hina forngrísku Hómerskviðu.40 Að sönnu eru Joyce-fræði enn fyrirferðarlítil á íslandi, en þó hefur mik- ilvægur grunnur verið lagður. Ritað hefur verið á íslensku um ævi- og starfsferil skáldsins og einstakir þættir verka hans, einkum skáldsögunnar Odysseifs, teknir til athugunar af íslenskum fræðimönnum. Og þýðingamar sjálfar eru auðvitað mikilvægir þættir í því starfi sem framundan er. Þær hafa enn lítt verið kannaðar og þessari grein var ekki ætlað það hlutverk að bæta úr því.41 En í því sambandi er nauðsynlegt að benda á að Sigurður A. Magn- ússon hefur bætt um betur síðan Odysseifur kom út, því árið 2000 birtist þýðing hans á skáldsögu Joyce, A Portrait ofthe Artist as a Young Man, sem Sigurður nefnir Æskumynd listamannsins. Henni fylgir allítarlegur formáh þýðandans þar sem m.a. er vikið að túlkunum erlendra fræðimanna á verk- inu.42 Þessi mikilvæga skáldsaga hefur farið alltof hljótt hér á landi. Hugsan-
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160

x

Andvari

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.