Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1978, Qupperneq 82

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1978, Qupperneq 82
Tímarit Máls og menningar áhrif á tilfinningar lesenda, m. a. með nýstárlegu formi, orðlist sem oft nálgast tónlist. Efnið var hins vegar lítið og klifað á því, ást, synd, sorg og dauði. Stefán fágar formið til hins ýtrasta, notar stuttar línur frekar en langar til að fá hita og hraða í ljóðin og leysir rímþrautir í anda rímanna. Davíð endurvekur hins vegar daglegt orðafar Jónasar Hallgrímssonar og talar beint til ungra íbúa ungrar borgar á þeirra eigin máli. Um leið og þeir Stefán og Davíð höfðu náð sínum gríðarlegu vinsældum var lýrisminn orðinn hefð eins og ættjarðarljóðin á undan honum, og skáld ortu vélrænt í hans anda. Að vísu reyndu skáld eins og Halldór Laxness og Sigríður Einars að endurnýja hann með nýstárlegum formtilraunum, en það kom fyrir ekki. Þörfin var að verða aðkallandi fyrir meira innihald í Ijóðin en ástir og óra. Menn höfðu raunar allan þennan tíma ort ljóð í anda 19. aldar skálda, Davíð og Stefán snúa sér báðir að þeirri hefð án þess að sú hefð hafi lengur nokkurn tilgang. A þessum vandræðatímamótum skall kreppan á og alþýða landsins var knúin til að grípa í taumana og nota Ijóðlistina í sína þágu í stéttabarátt- unni. Af þessu hlýst fersk raunsæisstefna í ljóðagerð þar sem boðskapur- inn, efnið var allsráðandi en óþarfi að dútla við formið. Samhliða þessu rann upp nýtt blómaskeið lýrismans hjá borgarastétt, þá ortu Tómas og Jón Helgason ein fegurstu ljóðin í anda hans. Raunsæisstefnan endurvakti ljóðið sem nytsama list, brúkslist, fjölmiðil fyrir hugsanir og boðun. Tímarnir buðu upp á slíkt, eins og Kári útlistar rækilega í ritgerð sinni, með sitt atvinnuleysi, örbirgð, vaxandi stéttaand- stæður, rósmr í samfélaginu. Slíkir tímar bjóða alltaf upp á efnismikla Ijóðlist, en staðnað samfélag leggur rækt við sitt form. Brautryðjandi þessarar raunsæisstefnu í ljóðagerðinni var séra Sigurður Einarsson í bók sinni Hamar og sigð (1930), sem hann byrjar á Stefnuskrá: En til þess nú að taka af alveg skarið og til að mynda leggja á nýja braut, ég kveð um glæpi, skip og skitna krakka og skútukarla, berkla og menn, sem flakka. Raunsæismenn 4. áratugarins voru ólíkir heimspekilegum þjóðernissinn- um 19. aldar í því að þeir vildu umfram allt ná til fjöldans og notuðu þess vegna einfalt daglegt mál og reyndu að hafa setningaskipan sem næsta talmáli. 412
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.