Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2010, Qupperneq 37

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.05.2010, Qupperneq 37
37 HRoLLVEKJUR LIGGJA TIL ALLRA ÁTTA hrollvekjan er stöðugt að taka hitt og þetta að láni að hætti góðra sníkju- dýra, bæði milli landa og frá öðrum kvikmyndategundum og -greinum. Skoðum Til leigu aðeins nánar sem dæmi um kunnuglegt hrollvekju- plott í fimlegri útfærslu, mynd sem fjallar um hús og heimili og mörkin milli hins óhugnanlega og heimilislega, eða réttara sagt, hvernig þessi mörk eru máð út.5 Til leigu Kvikmyndin Til leigu segir frá ungu pari, Clöru og Mario, sem er að leita sér að íbúð í Barcelona.6 Eftir að þau finna freistandi auglýsingu í póst- kassanum sínum keyra þau aðeins út fyrir borgina og hitta þar fyrir nokk- uð sérstæða konu, Porteru, sem vill endilega leigja þeim niðurnídda íbúð í frekar eyðilegu húsi langt utan alfaraleiðar. Clöru líst illa á þetta allt saman, hún er barnshafandi og afar pirruð, en þegar þau ætla að fara bregst vinsamlega konan öndverð við, ræðst á Mario og rotar hann. Clara flýr inn í íbúðina og lokar sig inni í herbergi, þaðan klifrar hún út um glugga og inn í íbúðina á næstu hæð. Þar finnur hún rígbundinn mann en áður en hún nær að hjálpa honum kemur Portera og Clara felur sig inni á baðherb- ergi, en þar er kona bundin. Það er ljóst að allir leigjendur íbúðanna eru fangar konunnar sem talar æst um að yfirvöld hafi viljað loka húsinu en hún vilji hafa fjölskyldur í því. og þetta heldur áfram, allt eftir formúlunni: Clara er ýmist fangi eða laus, Mario, alblóðugur um höfuðið, kemur ítrek- að til bjargar, án þess að takast nokkurn tíma að bjarga neinu; það er helst Clara sem sýnir smá lit í átökum við Porteru, eins og þegar hún kveikir á ruslakvörninni þegar Portera er að fiska þar ofan í eftir gleraugunum sínum. Allt fer auðvitað illa að lokum. Til leigu er gott dæmi um hrollvekju sem gerir út á innilokun og nýtir sér afmarkað rými og einangraða sviðsetningu til hins ýtrasta. Í fyrsta hluta myndarinnar sjáum við parið inni í bíl, Clara sofnar og þegar hún vaknar er farið að hellirigna svo að skyggni er afar slæmt. Þannig fær áhorfandi 5 Hér er ég augljóslega að vísa til kenningar Freuds um „das Unheimliche“ sem gengur í stuttu máli út á þá tilfinningu sem skapast þegar eitthvað sem á að vera ofurkunnuglegt — heimilislegt — breytist í andhverfu sína (og var jafnvel alltaf andhverft). Sigmund Freud, „Hið óhugnanlega“, Listir og listamenn, þýð. Sigurjón Björnsson, Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag, 2004 [1919], bls. 191–238. 6 Til leigu er upphaflega gerð fyrir sjónvarp, enda er hún stutt og snörp, ekki nema rétt rúmur klukkutími. Væntanlega hefur hún svo farið í almenna dreifingu eftir að vinsældir leikstjórans jukust til muna eftir sýningu Upptöku.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227
Qupperneq 228
Qupperneq 229
Qupperneq 230
Qupperneq 231
Qupperneq 232
Qupperneq 233
Qupperneq 234
Qupperneq 235
Qupperneq 236
Qupperneq 237

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.