Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.09.2011, Side 52
á þeim 400 árum sem liðin væru síðan Lúter hóf siðbót sína. Loks taldi
hann meginatriði þessa máls vera það að „heitbinding prestanna við játn-
ingarritin ríður algjörlega í bága við höfuðreglu vorrar evangelisk-lútersku
kirkju, sem var undirrót allrar siðbótarinnar,“ eins og hann orðar það. 28
Markmiðið hlyti að vera að losna sem fyrst við heitbindingu prestanna við
jatnmgarritm.
Jón Bjarnason: Á presti að leyfast að afneita Guði úr
prédikunarstólnum?
Jón Bjarnason var margreyndur í deilum á sviði biblíufræða og trúarkenn-
inga þegar hér var komið sögu, afar víðlesinn og skeleggur maður sem lét
sinn hlut ekki auðveldlega.
Það reyndist einnig svo í deilunum um trúarjátningarnar. I grein í
Sameiningunni í janúar 1909 sagði hann að nú væri svo komið „hjá eiðs-
vörnum kennimönnum kirkjunnar, að trúarjátningar frá liðnu tíðinni eru
orðnar að dauðum bókstaf* (s. 322). Hann kvaðst þá sakna þess að þessir
sömu menn bendi þá „á eitthvað annað, nýtt eða gamalt, á svæði trúarinnar,
er þeir kannast við sem algildan og eilífan sannleik“ (s. 322). En þeir geri
ekkert slíkt. Hann segist hiklaust mótmæla því að „að kennimenn kirkjunnar
hafi siðferðilega heimild til að flytja þann boðskap trúarlífinu viðkomandi,
sem er í algjöru ósamræmi við þá reglu trúarinnar, er þeir frammi fyrir
augliti guðs og í áheyrn kristins safnaðar hafa með dýrum sáluhjálpareirði
skuldbundið sig til að fara eftir í kenning sinni“ (s. 323).
Jón spyr hvort nýmælamennirnir vilji „í alvöru, að presti í prédikunar-
stólnum sé heimilt að segja hvað sem vera skal“ (s. 327). Til að sýna til hvers
þetta geti leitt tekur hann dæmi af manni sem missi trúna eftir að hann er
orðinn prestur og afneiti öllu yfirnáttúrulegu. Jón spyr: „... á honum þá
að leyfast að afneita guði úr prédikunarstólnum og hann samt sem áður að
halda áfram prestsembættinu?“ (s. 327).
Og enn og aftur spyr Jón: „Ur því að þeir vilja nema það burt, sem vér
höfum, þá höfum vér rétt til að fá að vita, hvað þeir vilja setja í staðinn,
eða hvort þeir vilja, að alls ekkert komi í staðinn.“
28 Jón Helgason, 1909, Skírnir 83, s. 220.
29 Jón Helgason, 1909, Skírnir 83, s. 224.
50