Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.09.2011, Blaðsíða 110

Markmið hans er að miðla dálitlu af þeirri ástríðu sem tjáning hinnar
kristnu afstöðu felur í sér. En um leið leitast hann við að horfa gagnrýnum
augum á það sem hann skrifar. Ástríðan leynir sér vissulega ekki og það er
meðal þess sem gerir ritið jafn áhugavert og raun ber vitni.
Bókinni er skipt í átta kafla; 1. „Hvern segja menn mig vera? - Frá Jesú
sögunnar til Krists trúarinnar. 2. „Munið hvað hann sagði ykkur.“ Biblía:
Texti og túlkun. 3. „Faðir vor.“ Guðsmynd og mannskilningur. 4. „Fylg þú
mér.“ Siðfræði og sjálfsmynd. 5. „Heilög, almenn kirkja?“ Sýn og skipulag.
6. „Hér er hvorki ... karl né kona...“ Kristin trú og kynferði. 7. „Skapari
jarðar.“ Kristin trú og stjórnmál. 8. „Til endimarka jarðarinnar." Kristin trú
í hnattvæddum heimi.
Efnisyfirlitið ber strax með sér að hér er ekki um einhliða nýjatesta-
mentisfræði að ræða, eins og hefði mátt vænta af sérfræðingi á því sviði. Og
Moxnes tekur líka sérstaklega fram að hann skrifi ekki bara af sjónarhóli
biblíufræða heldur taki einnig kirkjusögu, trúfræði og siðfræði í þjónustu
sína. Og það eykur á gildi ritsins, veitir því víðari skírskotun. Umfjöllun
Moxnes er því ekki bara söguleg heldur glímir hann við fjölmargar spurn-
ingar sem brenna á samtíð okkar. Biblíurannsóknum samtímans er ágætlega
lýst með orðalaginu „frá sögu til samtals.“
Höfundurinn segir að ekkert bendi til að Jesús hafi haft í hyggju að
búa til ný trúarbrögð. Hann hafi frekar með boðun sinni hrundið af stað
siðbótarhreyfingu meðal Gyðinga og sennilega sé það ekki fyrr en á 2. öld
sem hægt sé að tala um ný trúarbrögð. Þessi staðhæfing fær trúlega ýmsa
til að staldra við og það er einmitt eitt einkenni ritsins. Það vekur sífellt til
umhugsunar.
Yfirskriftir kaflanna vísa lesendum á það sem helst vekur sérstakan áhuga
þeirra. Sem biblíufræðingur var ég ekki síst spenntur fyrir að lesa 2. kaflann,
um Biblíu, texta og túlkun. Þar er Moxnes í takt við góða norræna hefð
er hann leggur áherslu á að í upphafi hafi orð Jesú varðveist „í munnlegri
geymd á svipaðan hátt og norrænu þjóðkvæðin.“
Það er forvitnilegt að kanna afstöðu þessa kunna N.t.-fræðings til
Tómasarguðspjalls sem hefur verið talsvert í sviðsljósinu hér á landi vegna
sérfræðiþekkingar Jóns Ma. Ásgeirssonar prófessors á Tómasarfræðum
og mikilla skrifa Jóns um þau efni. Moxnes minnist víða í bókinni á
Tómasarguðspjall (raunar nokkru oftar en fram kemur í atriðisorða- og
nafnaskrá, eða á s. 9, 15, 34, 40, 46, 56 og 147). Þannig að það leynir sér ekki
að honum er efnið hugleikið. Guðspjallið sem fannst nálægt Nag Hammadí
108