Fjölrit RALA - 10.05.1992, Qupperneq 5

INNGANGUR
Sú skýrsla sem hér birtist um starfsemi Rannsóknastofnunar landbúnaðarins fyrir árin 1990 og 1991 er með
svipuðu sniði og síðasta skýrsla. Áfram er leitast við að lýsa markverðustu verkefnunum og stöðu þeirra
án þess þó að kafa of djúpt í fræðin þannig að skýrslan gefi aðgengilega yfirsýn um starfsemina. Það er von
okkar að hún geti nýst vel í þeirri umræðu sem nú á sér stað um hlutverk rannsókna í að laga landbúnaðinn
að þeim miklu breytingum sem nú eru að verða.
Vel hefur miðað í því að bæta tilraunaaðstöðu stofnunarinnar samfara nokkrum skipulagsbreytingum á
rekstrinum. Rekstri tilraunastöðvanna á Reykhólum í Reykhólasveit og á Skriðuklaustri í Fljótsdal hefur
verið hætt en starfsemin efld annars staðar. Stofnunin hefur notið meðbyrs frá fjárveitingavaldinu, sem
og Framleiðnisjóðs og Byggingasjóðs Rannsóknaráðs ríkisins til uppbyggingar enda stuðningur hags-
munaaðila í atvinnuveginum ótvíræður. Þannig var á síðasta ári að mestu lokið byggingu tilraunafjósanna
á Möðruvöllum í Hörgárdal og á Stóra Ármóti í Hraungerðishreppi. I kjölfarið hefur tilraunastarfð á sviði
nautgriparæktar eflst. Nýtt hús undir starfsemi bútæknideildar á Hvanneyri varð fokhelt á síðasta hausti
og er áætlað að taka það fullbúið í notkun á þessu ári. Á Keldnaholti hillir undir að tilraunaaðstaða fyrir
lífeðlisfræðirannsóknir og fóðurrannsóknir verði fullbúin á þessu ári og í samstarfi við nokkrar aðrar
stofnanir er nú komin upp mjög góð aðstaða til nákvæmnisrannsókna í fiskeldi í straumfræðihúsi
Orkustofnunar. Einnig hefur verið unnið að því að bæta aðstöðu vegna hinnar mikilvægu starfsemi
fæðudeildar á Keldnaholti. Fleiri atriði má nefna, svo sem uppbyggingu á frærækt í Gunnarsholti sem
stofnunin hefur tekið þátt í með Landgræðslu ríkisins. Einnig má nefna ákvörðun landbúnaðarráðherra
að stefna að því að koma upp góðri tilrauna- og kennsluaðstöðu á tilraunabúinu á Hesti í Andakílshreppi.
Þessar framkvæmdir benda til ótvíræðs stuðnings við rannsóknastarfsemina þótt nokkuð hafi dregið úr
beinum fjárframlögum til reksturs. Er það von stofnunarinnar að hún njóti stuðnings til að fylgja þessari
ágætu uppbyggingu eftir með kröftugu rannsóknastarfi.
Umhverfismál voru ofarlega á baugi á því tímabili sem þessi skýrsla nær til og verða fyrirsjáanlega í
brennidepli á næstu árum. Stofnunin gaf út kynningarrit um umhverfisrannsóknir árið 1991 og sýnir það
glöggt hve snar þáttur þessi málaflokkur er í starfseminni. Stofnunin hefur verið í fararbroddi í umhverfis-
rannsóknum á landi og líklegt er að mikilvægi þessara rannsókna eigi eftir að aukast. Síauknar kröfur eru
gerðar til eðlilegs samspils umhverfis og allrar atvinnustarfsemi og er þetta sérstaklega mikilvægt í
landbúnaði, bæði hvað varðar gæði búvara svo og áhrif landnýtingar á umhverfið.
Af nýjum verkefnum, sem stofnunin hefur tekist á við á tímabilinu, er sérstaklega vert að nefna
bleikjurannsókir þær sem unnið hefur verið að í góðri samvinnu við aðrar stofnanir og með góðum
stuðningi Framleiðnisjóðs og Rannsóknasjóðs. Er vonast til þess að rannsóknaáætlunin geti rennt stoðum
undir skynsamlega uppbyggingu þessarar nýju búgreinar. Helstu niðurstöður voru kynntar á ráðstefnu sem
haldin var á Flúðum, en hún var jafnframt fyrsta verkefnið sem Comett-áætlunin studdi á Islandi. Líklegt
er að ýmsar slíkar Evrópu-áætlanir verði mikilvægur vettvangur fyrir erlent samstarf á næstu árum. Rétt
er að leggja mikla áherslu sem fyrr á norrænt samstarf sem hefur reynst íslenskum landbúnaðarrannsóknum
mjög mikilvægt. Hér er þó vert að leiða hugann að því að því aðeins verður okkur kleift að nýta okkur
þá möguleika sem í þessu samstarfi felast að hægt verði að halda uppi öflugu og skilvirku rannsóknastarfi
á íslandi.
Þorsteinn Tómasson
3