Morgunblaðið - 28.01.1988, Blaðsíða 46

Morgunblaðið - 28.01.1988, Blaðsíða 46
46 (T7TTMWI-a a, MORGUNBLAÐIÐ, FTMMTUDAGUR 28. JANÚAR 1988 Minning: BichardP. Theodórs fv. skrífstofusljórí Fæddur 22. aprfl 1920 Dáinn 19. januar 1988 Lengi hefur verið talið viðloða að Reykjavíkurhöfn hafl verið hjúa- sæl. Fjöldi fólks hefir hafíö þar störf á unga aldri og unað hag sfnum þar svo vel að einungis sjúkdómur eða aldur hefir raðið starfslokum. Svo var með Richard Theodórs. Hann hóf störf á hafnarskrifstof- unni 22 ára gamall og lauk ferli sínum þar 1984 er hann varð að láta af störfum sökum veikinda, en þá. hafði hann starfað þar í 42 ár og þar af verið skrifstofustjóri Reykjavfkurhafhar f tæp 20 ár. Hann tók við því starfi af Sig- urði Þorsteinssyni, er ráðinn var hafhargjaldkeri 1920 og síðar skrif- stofustjóri, en Richard hafði um árabil verið hans nánasti samstarfs- maður og staðgengill. Starfsemi hafnarskrifstofunnar var f föstum skorðum er Richard tók þar við stjóni og ekki hafði nútfma skristofutækni hafið þar innreið sína að nokkru marki. í raun kom þetta ekki svo mjög að sök því að enda þótt niðurstöðu- tölur bókhalds næðu ekki til dagsins f dag þá hafði Richard ævinlega á hraðbergi þær upplýsingar sem á vantaði. Það var heldur ekki þörf að biðja um útskrift á skuldalista, hann var þulinn þegar um var beð- ið, eða viðskipti einstakra viðskipta- vina brotin niður í frumþætti. Oft létu hafnarstjórnarmenn í ljós undr- un yfa þessu fágæta minni. Aður en Richard hætti störfum var tölva tekin í notkun því ekki þótti einsýnt að endunrýjun á minni Richards yrði auðveld á annan hátt. Dagfarslega var Richard hið mesta prúðmenni. Hann kunni urm- ul af hnittnum sögum sem glöddu eyru viðmælenda. Hann var lið- tækur skákmaður og var i skák- klúbbi með vinum og félögum. Við störf var Richard fylginn sér og við gæslu fjármuna sérstakur reglumaður. Sjálfsagt hafa við- skiptavinir heyrt hann byrsta sig við innheimtustörf. Minnist ég þess að honum leið ávallt illa ef afskrifa þurfti fjárhæðir sem ekki höfðu innheimst, enda voru þær fáar og smáar í hans tíð. Richard Theodórs var fæddur á Borðeyri, sonur Hinriks Theodðrs verslunarstjóra Riisverslunar og konu hans, Ásu Guðmundsdóttur Theodórs frá fsafirði, sern lifir son sinn. Ása mun ættuð frá Ósi í Bol- ungarvík og Tröð í Önundarfirði. Árið 1930 réðst Hinrik til Lands- banka íslands á ísafiri og þaðan hélt Richard 1936 til náms við Verslunarskólann og útskrifaðist þaðaneftirtveggjavetranám 1938. Hóf hann þá störf hjá tollstjóran- um í Reykjavík og starfaði þar uns hann gerðist starfsmaður Reykjavfkurhafnar 1942 eins og fyrr segir. Á þessum árum sá Richard um bókhald fyrirtækisins Fylkis í auka- vinnu. Þessi fyrri störf komu honum oft að góðu gagni síðar við störf fyrir Reykjavíkurhöfn. Reyndar kunni hann mjög vel skil á afkomu útgerðar um land allt. I einkalífi var Richard gæfumað- ur. 11. ágúst 1951 kvæntist hann Dóru dóttur Sigurjóns verslunar- stjóra Jónssonar hjá verslun Geirs Zoéga og konu hans, Guðfinnu Vig- fúsdóttur. Er kynni okkar hófust stóð heimili þeirra við Sólheima en síðar reistu þau einbýlishús á Laug- arásvegi 44. Fyrir hönd Reykjavíkurhafnar flyt ég hinum látna þakkir fyrir langan starfsdag og samstarfsfólk þakkar áratuga samfylgd. Við Guðrún -sendum aldraðri móður, eiginkonu og öðrum að- standendum innilegar samúðar- kveðjur. Gunnar B. Guðmundsson Vin minn, Richard Theodórs, kveð ég með hryggð í huga. Kynni okkar hafa varað áratugum saman, og samfundir voru nokkuð reglu- bundnir um langt skeið. Þegar við hittumst fyrst í Verzl- unarskóla fslands, fyrir meira en hálfri öld, var Richard mér ekki ókunnur með öllu, því að frændfólk hans og venzlamenn höfðu allengi komið mikið við sögu á heimaslóð- um mínum á Blönduósi. Tveir föðurbræður hans settu t.d. áber- andi svip á þorpið við ósinn öll uppvaxtarár mín þar, enda var ann- ar þeirra, Pétur Theodórs, sjálfur kaupfélagsstjórinn. Á undan Pétri f þvf sæti var Skúli Jónsson mágur hans, kvæntur Elfnu Theodórs, en þau hjónin voru foreldrar Þorvalds listmálara. Richard fæddist á Borðeyri, þar sem afi hans og faðir voru verzlun- arstjórar fyrir verzlun R.P. Riis. En hann fluttist svo þaðan ungur með foreldrum sfnum til ísafjarðar, þegar Hendrik Theodórs, faðir hans, gerðist þar bankastarfsmað- ur. Þaðan kom hann suður til náms. Hér syðra sló hann ekki slöku við, enda einarður í lund og skarpur vel. Að vísu sagði hann mér eitt sinn, að hann hefði verið allnærri þvf um tfma að láta freistast af skáklistinni á skólaárunum og helga henni drjúgan skerf af tíma sínum, því að hann var þá kominn vel á bragðið í þeirri grein. Sá áhugi byrjaði vestur á ísafirði. Richard lærði mannganginn ungur drengur og hreifst af þessum þríþætta galdri íþróttar, leiks og listar. Hann hafði þá þegar tekið þeim framförum í skák, að fyrir kom að læknir staðar- ins, Vilmundur Jónsson, fór halloka fyrir drengnum. Og þegar suður kom gekk Richard f Taflfélag Reykjavíkur og tefldi þar allstíft um sinn, þar til hann lét náms- greinarnar ná yfirhöndinni, lét skynsemina ráða, getum við sagt, því að þá datt engum í hug að úr- valsmenn á sviði skáklistar hlytu sæmileg árslaun frá rfkissjóði eins og nú er orðið. Og auðvitað tók Richard. hið ágætasta burtfararpróf. Hann skorti hvorki greind né reglusemi, og gætti þeirra kosta ætíð ríkulega f fari hans. Hann gekk í opinbera þjónustu að námi loknu, fyrst hjá tollstjóranum f Reykjavík og síðar á Hafnarskrifstofu Reykjavíkur, þar sem hann vann aðalstarfsdag sinn sem hafnargjaldkeri og skrif- stofustjóri, allt þar til hann varð að láta af embætti af heilsufarsá- stæðum fyrir fáum árum. Mun óhætt að fullyrða, að hann hafi verið f tölu 'mætustu starfsmanna borgarinnar. En ég kem aftur að skáklistinni, því það var hún sem tengdi okkur vináttuböndum. Fyrir margt löngu komum við nokkrir skólabræður á laggirnar skákkiúbbi okkar á meðal og höfum sfðan gamnað okkur sam- an yfir taflborði tvisvar í mánuði að vetrarlagi. Richard var ætíð okk- ar fremstur á þessu sviði, og varð ekki um það deilt, að hann hafði okkur skarpari innsýn í flókin af- brigði skákar. Fyrir hálfu fimmta ári eða svo varð fékk þessi vinur okkar hjartaáfall, staddur í erlendri borg, og varð þá snöggur endir á hinum skemmtilegu samfundum okkar félaganna, sem ætíð höfðu verið til skiptis á heimilum okkar. Og þá kemur konan hans Ric- hards til sögunnar, hún Dóra Sigurjónsdóttir, sönn Reykjavíkur- dama. Þau hjónin voru samvalin og heimili þeirra hið fegursta. Þar gaf t.d. að líta nokkur málverk Þorvalds Skúlasonar, frænda húsbóndans, og mörg önnur listaverk. Á því heimili nutum við félagarnir ætíð góðs at- lætis, hvort heldur var við höfðing- legt kaffiboð eða í lfflegu tali húsráðenda, því að þau hjónin gátu jafnan brugðið fyrir sig gaman- semi, þegar við átti. Vil ég nú votta Dóru innilega samúð og biðja almættið að styrkja hana í sorginni yfir hinu ótímabæra fráfalli síns góða eiginmanns. Minn- ing hans mun áreiðanlega lengi lifa í hugum allra, sem umgengust hann að staðaldri. Baldur Pálmason Vinur er genginn. Richard Pétur Theodórs hét hann fullu nafni. Richard var fæddur á Borðeyri. við Hrútafjörð 22. apríl 1920 sonur hjónanna Ásu Theodórs (fædd Guðmundsdóttir) ættaðrar frá ísafirði og Hinriks Theodórs verslunarstjóra Riis verslunar á Borðeyri. Fjölskyldan fluttist til ísafjarðar 1930 þar sem Hinrik gerðist starfs- maður í útibúi Landsbankans. Richard var einkabarn foreldra sinna. Faðirinn lést 1939 en moðir- in lifir enn í hárri elli. Einkabarnið reyndist móður sinni alla tíð sem góðum syni sæmir. Á ísafirði lauk Richard gagnfræðaprófi vorið 1936 og hóf síðan nám í Verslunarskóla íslands um haustið. Vorið 1938 lauk hann prófi frá Verslunarskólanum, en um haustið réðst hann til starfa hjá tollstjóranum í Reykjavfk. Á toUstjóraskrifstofunni vann hann til sumars 1942, en þá réðst hann til starfa á hafnarskrifstofunni í Reykjavík. Á hafnarskrifstofunni vann hann þar til hann varð að hætta störfum af heilsufarsástæð- um 1984. Við starfslok hafði Richard verið skrifstofustjóri Reykjavfkurhafnar í nærfellt 20 ár. Þessi langi starfs- tími hans lýsir í raun stefnufestu hans. Þegar Richard kom til starfa hjá höfninni, var undirritaður hafn- sögumaður við höfnina. Þrátt fyrir náin fjölskyldubönd konu minnar og Richards, þau voru systkinabörn, vorum við Richard, á þeim tíma, ekki nema rúmlega málkunnugir. Nærfellt 5 ára samstarf við höfnina varð til vináttutengsla. Með komu þessa unga starfsmanns til Hafnar- innar fylgdi ferskur andblær. Þetta var einmitt þegar orrustan um Atl- antshafið var í hámarki og því oft mikið um að vera við höfnina. Ég minnist einnar helgar seint um haustið 1942 að fluttir voru til hafn- ar í Reykjavík um 1.100 skipbrots- menn af niðurskotnum skipum. Richard fylgdist vel með öllu sem 'gerðist við höfnina og hafði skoðan- ir á öllum málum. Lífsskoðanir okkar Richards voru mjög líkar, því bárum við okkur oft saman þegar mikið var um að vera. Auk starf- anna hjá höfhinni hafði Richard um árabil allt bókhald fyrir Fylkir hf., útgerðarfélag sem Aðalsteinn Páls- son, nafntogaður togaraskipstjóri á sfnum tíma, var aðaleigandi að. Richard taldi æ sfðan, að starfið með og fyrir Aðalstein Pálsson hefði opnað sér sýn irin í íslenska togara- útgerð og vandamálin sem þar var við að stríða. Kaupskipaútgerðinni fylgdist Richard einnig vel með og sá gjarna fyrir um lífsmöguleika hinna ýmsu kaupskipaútgerða. Sem hafnargjaldkeri í mörg ár hafði hann öðlast reynslu sem gerði hon- um mögulegt að gera sér grein fyrir hver gat og hver ekki. Nú er þessi heiðursmaður geng- inn á guðs síns fund. Góðvild, snyrtimennska og reglusemi ein- kenndu hann alla tfð. Hinn 11. ágúst 1951 gengu þau í hjónaband, Richard og Dóra Sigur- jónsdóttir, Jónsonar verslunarstjóra og Guðfinnu Vigfúsdóttur eigin- kona hans. Dóru og Richard varð ekki barna auðið. Heimili þeirra var mjög fallegt og bar smekkvfsi hús- bændanna vitni. Við Brynhildur óskum Richardi velfarnaðar á nýjum vegum, en frú Dóru og öðrum aðstandendum guðsblessunar í sorg þeirra. Ingólfur Möller Vinum fækkar, Richard Theo- dórs er látinn. Mikið rúm er ófyllt. Maður spyr sjálfan sig, hryggur og jafnvel með sektarkennd hvers- vegna hittumst við ekki oftar á meðan hægt var. Maður leyfir tímanum að hamast áfram og eins og telur sér trú um að aUt bíði eftir betri tíma, næði eða hverju, — en ekkert bíður og enginn bíður. Og svo hrekkur maður við með sorg og ásökun um að enn er horf- inn sérstakur persðnuleiki, dýrmæt gjöf, sem átti til að bera einstæða ljúfmennsku og bjartan „húmor". Tilveran er svo gjöful að fálæti gagnvart hvort öðru ætti ekki að finnast, þar sem ekkert okkar er búið sömu einkennum og oft finnst manni sóun að kalla burtu mannleg verðmæti og reynslu. Ég er sjaldan sátt við dauðann þótt hann sé óurrifrýjanlegur. Þessi orð mín, hugsun og tregi á einnig við um fleiri vini mína, sem horfið hafa sjónum. Lyndiseinkunn þeirra stendur eftir í huga mínum og myndar stórt tóm, sem ekki verður fyllt. Richard Theodórs var skólabróðir minn og vinur. Það var alltaf jafn ánægjulegt að hitta hann og gefa kímnigáfunni lausan tauminn. En ég held að hún hafi ekki hvað minnst tengt okkur vináttuböndum og að á bak við kímnina var oft alvara. Þegar við áttum síðast tal saman, sagðist hann oft segja við skólasystkini okkar. „Ef við Lóa erum hætt að hlæja þá er eitthvað að." En ljúfmennska hans og fáguð framkoma er mér samt efst í huga. Stór er sorg Dóru æskuvinkonu minnar, að þurfa að sjá á bak hinum elskulega eiginmanni sem allt vildi gera til þess að henni liði sem best — og það var gagnkvæmt. Einnig er þungur harmur kveðinn að mág- konu Dicks, Hólmfríði Sigurjóns- dóttur, sem hann reyndist sem besti bróðir. Móður sína og tengdamóður annaðist hann af gæðum og dreng- skap. Þessi litla kveðja mín til Dicks innifelur einnig samhryggð mína með þeim systrum og ósk um að Dóra fái styrk í öllum sfnum góðu minningum um hjartkæran eigin- mann. Blessaður sé Dick, kvaddur með trega af fjölskyldu minni og mér. ÓlSf Pálsdóttir Enn varð skarð fyrir skildi. Vinur okkar og bekkjarfélagi í ABC'38, Richard Theodórs, horfinn.'Örlögin eru óvægin, þegar þau grisja ald- ingarð drottins. Hver verður næstur? Hann var einna yngstur af okkur bekkjarsystkinunum í Verzló, geisl- andi af lífsorku og starfsorku, en enginn þekkir sinn næturstað. Veg- ir liggja f allar áttir. Okkar leiðir lágu lengi vel ekki saman, en svo er skáklistinni fyrir að þakka, að við tókum aftur upp gamalt vin- fengi. „Seg mér hver hugðarefni þín eru, og ég skal segja þér hver þú ert," sagði spakur maður. Listin átti allan hug hans: tónlist, mynd- list, leiklist, skáklist. Um hann mátti vissulega segja: Þarna fer mætur maður. Nafnspjald hans lauk upp öllum dyrum. Hann var alls staðar au- fúsugestur og sjálfur höfðingi heim að sækja. Menn verma sig við arin- eldinn, glóðir frá liðinni tfð. Man ég víst hin mörgu kvöld, er liðum okkar laust saman í miklum hildarleik og átökum, baráttu þar sem riddarar, hrókar, biskupar og jafnvel drottningar voru léttvæg fundin og hurfu út af taflborðinu okkur til ánægju og dægrastytting- ar. Mát var lausnarorðið, og mát urðum við félagar hans oftast. Nú er hljótt í herbúðunum, sjálf- ur kóngurinn horfinn. Ekki leiði ég getum að því, hvort hann er nú sestur að logagylltu manntafli á völdum stað. Hitt veit ég, að ef það fer eftir afrakstri og verðleikum hér á jörðu, hverjar móttökur hann nú hlýtur, þá hefur hann engu að kvíða. Að endingu. Kæra Dóra — við Helga sendum þér okkar innileg- ustu samúðarkveðju. Richardt Ryel Á kaldri vetrarnóttu 19. janúar síðastlðinn andaðist í Borgarspítal- anum í Reykjavík mikill og góður vinur minn og fjölskyldu minnar, Richard Pétur Theodórs. Kynni okkar hófust fyrir meira en þrem áratugum, þegar ég, þá ungur maður nýkominn af sjó, hóf störf hjá Reykjavfkurborg, sem lengst af var starfsvettvangur hans. Mér er ljúft að minnast hans með nokkrum orðum, þó ekki hefði það verið honum að skapi, að farið væri mörgum orðum um hann, svo hógvær sem hann var. Richard var heilsteyptur í allri framkomu. Allra vanda vildi hann einnig leysa. Það reyndi sá, sem þessar línur ritar oftar en einu sinni. Aldrei spurði hann um laun fyrir unna hjálp. Einskis krafðist hann heldur fyrir sjálfan sig. Verki, sem hægt var að ljúka í dag, frest- aði hann ekki til morguns. Slík var reglusemi hans f öllum hlutum. Aldrei gleymdi hann heldur gömlum vini, var enda bæði trygglyndur og vinafastur. Það var gaman að ræða við Ric- hard. Hann hafði frá svo mörgu skemmtilegu að segja. Það var líka einstaklega gott að þegja með hon- um, þá ríkti rð og friður. Ég minnist nú sfðustu stunda okkar saman, er ég sat hjá honum dagsstund um sfðustu jólahátíð. f návist hans var alltaf einhver hlýja og þokki. Richard fæddist á Borðeyri við Hrútafjörð 22. apríl 1920 og var því 67 ára er hann lést. Hann var einkabarn hjónanna Ásu Guð- mundsdóttur Theodórs og Hinriks Theodórs, verslunarstjóra við Riis- verslun á Borðeyri. Á heimili þeirra hjóna var mikill gestagangur, því segja má, að f þá daga hafi Borð- eyú legið um þjóðbraut þvera. Þangað sóttu bændur verslun úr sunnanverðri Strandasýslu, Vest- ur-Húnavatnssýslu og víðar að. Menn á ferð milii landshluta komu við á Borðeyri ýmist til gistingar eða annarra erinda. Öllurn þessum ferðamönnum þurfti að veita beina. Um 10 ára aldur flutti Richard með foreldrum sínum til ísafjarðar, þar sem faðir hans gerðist starfs- maður Landsbanka Islands. Ungur að árum hóf Richard sendlastarf við símstöðina á ísafirði. Á ungl- ingsárum sfnum vann hann við sjómælingar á fsafjarðardjúpi undir stjórn Friðriks heitins ólafssonar, skólastjóra Stýrimannaskólans. Að loknu gagnfræðaskólanámi heima á ísafirði hélt Richard suður til Reykjavfkur og hóf nám við Verzl- unarskóla íslands. Þaðan braut- skráðist hann á vordögum 1938 með góðum vitnisburði. Að lokinni skólagöngu hóf Ric- hard störf hjá tollstjóraembættinu í Reykjavík og vann þar í tvö ár. Hugur hans stefni hins vegar til frekara náms í verslunarfræðum og þvf hélt hann til Bandaríkjanna í þeim tilgangi að leita sér frekari menntunar á því sviði. Því miður varð sú dvöl skemmri en ætlað var. Heim kominn hðf hann störf við skrifstofu Reykjavíkurhafnar. Þar starfaði hann sem skrifstofustjóri, þegar hann varð að láta af störfum vegna þess sjúkdóms, sem nú hefur lagt hann að velli. Um árabil var hann einnig ritari hafnarstjórnar. Jafnframt starfi sínu hjá Reykjavík-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.