Morgunblaðið - 28.01.1988, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 28.01.1988, Blaðsíða 16
16 Ný skerðing námslána? MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 28. JANÚAR 1988 eftír Runólf Agústs- son og ÓlafDarra Andrason Um síðustu áramót komu marg- fræg lög um söluskatt og breyting- ar á tollum og vörugjaldi til framkvæmda. Um áhrif þessara breytinga á líf og afkomu fólksins í landinu hefur margt verið ritað og sýnist sitt hverjum um ágæti þessara aðgerða. Eitt hefur þó gleymst í þessari umræðu, en það eru áhrif laganna á kjör þeirra sem stunda nám hérlendis og njóta lána frá Lánasjóði íslenskra náms- manna. Tilgangur löggjafans með breyt- ingum þessum mun vera sá að einfalda skattakerfið og gera fram- kvæmd skattheimtunnar auðveld- ari. Ríkisstjórnin gerir ráð fyrir að þessar breytingar skili allt að hálf- um milljarði króna í ríkissjóð á þessu ári vegna bættrar skatt- heimtu. Þessar einfaldanir á kerfinu hafa hins vegar í för með sér þá óheppilegu hliðarverkun að ýmsar vörur sem alþýða manna getur illa án verið hækka verulega. Á móti kemur lækkun annarra vöruflokka svo að samkvæmt opinberum upp- lýsingum verða áhrif breytinganna á vísitölu framfærslukostnaðar eng- in. Málið er þó ekki svo einfalt að það verði afgreitt með þessum hætti. Eftirfarandi skema sýnir ýmsar vörur sem annars vegar hækkuðu, en hins vegar lækkuðu í verði: Dæmi um vörur sem hækkuðu verulega í verði: 1. Alifugla-, svína- og nautakjöt. 2. Fiskur. 3. Nýir ávextir og innflutt nýtt grænmeti. 4. Egg. 5. Brauð. Dæmi um vðrur sem lækkuðu verulega í verði: 1. Sjónvörp og myndbandstæki. 2. Rafmagnsvörur. 3. Hljómflutningstæki. 4. Frystikistur. 5. Gólfteppi og dúkar. Þ6 að meðaltal verðlagsáhrifa aðgerða þessara breyti ekki fram- færsluvísitölunni eins og fyrr sagði, þá eru meðaltöl villandi í þessu til- viki sem og öðrum. Það er augljóst að fjárráð fólks eru mismunandi og jafnframt að þeir tekjulægri verja hlutfallslega hærri hluta sinna tekna til kaupa á matvælum en þeir sem betri afkomu hafa. Vegna þessa þá komu nefndar skattkerfís- breytingar hart niður á láglauna- fólki. Þetta fólk kaupir matvöru daglega en hefur ekki ráð á mynd- bandstækjum eða snyrtivörum í þeim mæli að hækkunar- og lækk- unaráhrif aðgerðanna jafnist út. Til að mæta þessum hliðarverk- Ólafur Darri Andrason „Þær aðgerðir sem stjórnin stóð fyrir til að vega upp kjararýrn- un lágtekjuhópa vegna skattabreytinganna, koma námsmönnum að takmörkuðu gagni." unum var leitast við að bæta lágtekjuhópum hækkaðan matar- reikning með ýmsum mótverkandi aðgerðum, t.a.m. hækkuðum lífeyr- isgreiðslum, hækkun barnabóta o.fl. Þannig reynir ríkisstjórnin að vega upp þá kjararýrnun sem mat- arskatturinn hafði í för með sér fyrir þá sem síst máttu við henni, það er lágtekjuhópana. í þessu dæmi gleymdist þó einn lágtekju- hópanna, námsmenn sem þurfa nú GEISLAVORN SEM SLÆR TVÆR rLUGUR í EINU HÖGGI! Auöveld í uppsetningu. Engir vírar. Gott verð. VORN SEM HINDRAR SPEGLUN OG GEYSLUN FRÁ TÖLVUSKJÁM Tolvuskjáir gefa frá sér geisla sem þreyta augun og erta húðina. Lausn á þessum vanda er: POWER SCREEN, jarðtengd skjásia sem varnar því að óhreinindi og geislar streymi frá skjánum. Jafnframt brýtur hún niður Ijósið sem þýðir að glampi á skjánum er úr sögunni. Þetta er eitthvað fyrir þig! Heildsali: / T ÆT1/ M I Grensösvegi 7. . ^** ¦ 108 Reykjavik. Box 8294. S 681665. 686064 Endursöluaóilar: Bókabúö Braga Penninn Einar J. Skúlason Skrifstofuvélar Griffill Tölvuvörur Mál & Menning Örtölvutækni Runólfur Ágústsson að lifa af 27.530 krónum á mánuði miðað við einstakling í leiguhús- næði. Samkvæmt lögum um Lánasjóð íslenskra námsmanna skulu náms- lán nægja fyrir eðlilegum fram- færslukostnaði lánþega. Þegar framfærslukostnaðurinn hækkar, eins og nú vegna skattkerfisbreyt- inganna, þá ber framkvæmdavald- inu að hækka námslán til samræmis við það. Framfærslugrunni þeim sem Lánasjóðurinn hefur lengst af stuðst við er skipt í eftirfarandi þætti: Matvörur 46,15% Húsnæði 15,38% Fatnaður 6,15% Hreinlæti/heilsug. 5,39% Bækurogritföng 5,39% Ferðir 7,69% Húsbúnaður 4,62% Ymislegt 9,23% Samtals 100,00% Þó námsmenn hafi löngum haft ýmsa fyrirvara á þessum grunni og krafist endurskoðunar á honum, þá er óumdeilanlegt að matarliðurinn í framfærslu námsmanna er hærri en hjá hinum almenna launþega. Samkvæmt vísitölugrunni fram- færslukostnaðar reiknuðum út af Hagstofu íslands er matarliður vísi- tölufjölskyldunnar 24,6% miðað við 1. janúar, eða um helmingi lægri én framfærslugrunnur LÍN miðar við. Af framansögðu er ljóst að matarskatturinn leggst mun þyngra á námsmenn en almennt er gert ráð fyrir. Þær aðgerðir sem stjórnin stóð fyrir til að vega upp kjararýrnun lágtekjuhópa vegna skattabreyting- anna, koma námsmönnum að takmörkuðu gagni. Þó að hækkun barnabóta og barnabótaauka komi ákveðnum hópi námsmanna til góða, þá má segja að lágtekjuhóp- urinn námsmenn sé almennt settur hjá við þessar stjórnvaldsaðgerðir. I þvf sambandi má benda á að lífeyr- isgreiðslur voru hækkaðar um 6—8%. Með því viðurkenndu stjórn- völd nauðsyn þess að hækka tékjur þeirra láglaunahópa sem ekki njóta annarra séraðgerða stjórnarinnar í þessu sambandi. Með tilvísun til þess sem hér hefur verið rakið, þá munu fulltrúar námsmanna í stjórn Lánasjóðsins leggja fram tillögu um hækkun námslána til samræmis við hækkun lífeyrisbóta á fundi stjórnar sjóðsins í dag, fimmtudag. Hækkun þessi, sem lagt er til að verði 7% (1.927 krónur miðað við grunnframfærslu á verðlagi 1. desémber 1987), komi til framkvæmda frá og með 1. jan- úar síðastliðnum. Það er von okkar að þessi tillaga hljóti jákvæðar undirtektir hjá full- trúum ríkisins í sjóðstjórninni. Þetta er krafa um sanngjarna leiðréttingu til samræmis við aðra sambærilega hópa tekjulega séð. Ekki verður séð að ríkisvaldinu sé stætt á öðru en að láta jafnt yfir alla ganga. Ruaólfur Ágústsson erfram- kvæmdaatíóríStúdentaráðs Háskóla íshmds, en Ólnfur Darrí Andrason fuUtrúi stúdenta i sijórn Lánasjóðs íslenskra námsmanna. MW-'- H Bfl wr " l^ml wp? ^JifmtíÉy*1 ^&^ ^l 1 Morgunblaðið/Bj5rn Sveinsson Kristinn Vagnsson og Arnþór Bjarnason bjóða gestum upp á eld- steikt góðgæti. Egilsstaðir: Endurbætur á Hótel Valaskjálf EgilMtítðum. VERULEGAH endurbœtur hafa verið gerðar á Hótel Valaslgálf bæði utandyra og innan undan- farna mánuði og teija forsvars- menn hótelsins að það sé f röð bestu hótela á landsbyggðinni og þoli vel samanburð við hótel a httfuðborgarsvæðinu. í sumar var hótelið málað að utan f björtum og skemmtilegum lit og aðkoma 511 bætt. Jafnframt var ný koníaksstofa opnuð í hótelinu. Er hún ' búin þægilegum leðurhúsgögnum og vistlegum blómaskreytingum og nýt- ur hún vinsælda hótelgesta jafnt sem heimamanna. Eldvarnarkorfi hefur verið sett upp f húsinu og mjög full- komið símakerfi með sfmum á öllum herbergjum og sérstökum ráðstefn- usfmum f fundar- og ráðstefnusölum. Er aðstaða fyrir minni og stærri ráð- stefnur nú orðin mjög góð f Hótel Valaskj&lf og nýtur staðurinn vax- andi vinsælda sem slfkur. Undir stjórn Kristins Vagnssonar matreiðslumeistara hefur eldhúsinu verið gjörbreytt og ný gaseldavél verið tekin f notkun og fyrir skömmu var færanlegur eldsteikingarvagn tekinn í notkun. Arnþór Bjarnason framreiðslumeistari segir að þessar nýjungar f matreiðslu njóti verulegra vinsælda. Steinþór Ólafsson hótel- stjóri segir að reksturinn gangi þokkalega og er bjartsýnn á framtí- ðina. í Hótel Valaskjálf eru 22 herbergi með 41 gistirúmum yfir veturinn. Á sumrin bætast við um 150 rúm f húsnæði heimavistar Menntaskólans á Egilsstöðum. - Björn
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.