Morgunblaðið - 28.11.1996, Blaðsíða 43

Morgunblaðið - 28.11.1996, Blaðsíða 43
+ MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 28. NÓVEMBER 1996 43 AÐSENDAR GREINAR • 4 Máliiiu er ekki lokið Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson • • 4 í GREIN þjóðminja- varðar í Morgunblað- inu 29. september var mikill flaumur af rangfærslum. Allt bendir til þess að hann telji ósannindi best til þess fallin að ljúka hinu óþægilega silfur- máli. Þjóðminjavörður má þó ekki gleyma því, að það sem hann ritar um er orðið að dómsmáli og að hann hefur rekið mig úr starfi, vegna þess að ég hef haft skoðanir á silfursjóðnum frá Mið- húsum. Þjóðminjavörður heldur því fram að ég telji að rannsóknir á silfursjóðnum séu mannréttindi. Útúrsnúningur eins og þessi ein- kennir grein hans. Mannréttindi er m.a. frelsið til að tjá sig. Það hefur mér verið bannað. Nú síðast var ég rekinn úr starfi. Þegar þjóð- minjaráð fær athugasemdir sem aldrei er svarað með öðru en ávirð- ingum, hótunum og brottrekstri á sér stað mannréttindabrot. Þjóðminjavörður telur rannsókn Graham-Campbells hafa verið framkvæmda eins og „lögreglu- rannsókn" að tilstuðlan Guðmund- ar Magnússonar og þjóðminjaráðs. Þjóðminjavörður telur það hins vegar ekki til „lögreglurannsókna" þegar Kristín Sigurðardóttir, sem er áheyrnarfulltrúi í núverandi þjóðminjaráði, fór með brot úr sjóðnum til Lundúna með leynd árið 1992. Ég tók ekki þátt í þeirri leyniför. Ég vann ekki á Þjóðminja- safninu á þeim tíma og hef aldrei séð leyfi Þjóðminjaráðs né ráðu- neytis fyrir henni. Þjóðminjavörður hefur fyrr haldið því fram við Menntamálaráðuneyti, að ferðin hafi verið farin með leyfi Guðmund- ar Magnússonar þjóðminjavarðar, en nú segir hann að ferð Kristínar hafi verið gerð í samráði við mig. Hann fer aftur með ósannindi. Það sést best af því að þjóðminjavörður leynir því enn að ég var áður búinn að afþakka allar rannsóknir á sjóðnum í bréfi til hans 26.6. 1992. Ástæðan var sú að Þór velti fyrir sér aðild hjónanna á Miðhúsum að fölsun í bréfi til mín. Innihald þess var mér á móti skapi. Þór tók málið persónulega í stað þess að reyna að skilja löngun mína til að leysa fræðileg vandamál. Að hafa grunsemdir um sjóð er ekki það sama og að gruna einhvern um græsku. Ég tel það siðlaust að kalla rannsókn fyrrverandi þjóð- minjaráðs og Graham-Campbells lögreglurannsókn. Þjóðminjasafn Dana hefur í yfirlýsingu sagt að rannsókn hans sé allra góðra gjalda verð. Þjóðminjavörður breytir engu um það. Því verður ekki haggað að Þjóðminjavörður velti fyrstur fyrir sér sekt í sambandi við sjóð- inn og sjóðurinn fór utan í algjöru leyfísleysi árið 1992. Ég átti þar engan hlut að máli. Týnd, gleymd og falin bréf Þjóðminjavörður afhenti ekki öll skjöl sem tengjast rannsóknum á sjóðnum. Bréf Miðhúsahjóna til Þjóðminjaráðs frá 6. mars 1995, þar sem þau kenna mörgum aðil- um um ófarir sínar, var t.d. ekki birt með öðrum skjölum. Eins og kunnugt er, er mér nú einum kennt um þær. Þjóðminjavörður hefur greinilega tekið þátt í tilbúningi, með því að greina ekki frá öllum málsatriðum. Eitt bréf virðist skipta mestu máli að mati þjóðminjavarðar. Þetta bréf mitt til Gra- ham-Campbells frá 27. febrúar 1994, var komið austur að Mið- húsum áður en það átti að birtast opinber- lega 30. júní 1995. Á meðan sum bréf og málavextir voru vand- lega falin var mikill ákafi í mönnum að dreifa þessu bréfi. Sturla Böðvarsson og fyrrverandi mennta- málaráðherra hafa á bréfsefni Alþingis neitað því hafa dreift því. Þjóðminjavörður hefur hins aldrei svar- að spurningunni um hvort hann afhenti bréf þetta fyrr en fyrir- skipað var. Ef hann hefur ekki gert það fara málin að vandast. Sumarið 1994 skrifaði ég skýrslu, sem innihélt sömu niður- stöðu um hring nr. 3 í Miðhúsa- Brottrekstur minn, sem er ólöglegur, segír Vilhjámur Örn Vilhjálmsson, leysir ekki vanda þjóðminja- vörzlunnar. sjóðnum og skýrsla Þjóðminja- safns Dana frá 1995. Fjölmiðlar fengu ekki skýrsluna. Það er ós- mekklegt að sjá að þjóðminjavörð- ur reynir að hylma yfir slíkt með því að segja að aðeins nokkrir fjölmiðlar hafi beðið um afrit af gögnum. Skýrslan var hvergi nefnd af þjóðminjaráði og þess vegna gátu fjölmiðlar ekki vitað af henni. Menntamálaráðuneytið mælti með birtingu allra skjala sem varða rannsóknir á sjóðnum. Það gerðist þó aldrei. Það er því ekki sök fjölmiðla heldur vísvitandi aðgerð þjóðminjaráðs. Undir áhrifum Susan Kruse, breskur sérfræð- ingur, er þeirrar skoðunar, að rannsókn þjóðminjasafns Dana sé ekki eins og best verður á kosið. Þjóðminjavörður telur að hún geti ekki tjáð sig um Miðhúsasjóðinn vegna áhrifa frá mér og Graham- Campbell. Þetta er fjarstæða. Kruse er fremsti sérfræðingur á sviði efnagreininga á víkingaald- arsilfri. Efnagreining er hlutlaus rannsókn og ekki aldursgreining- araðferð. Niðurstaðan er mæling, sem getur verið röng, en hún er hlutlaus. Að telja að Kruse sé undir áhrifum er eins og að saka hana um vísindalegt fúsk. Þegar Lars Jergensen hóf formlega rann- sókn á sjóðnum á Þjóðminjasafni Dana ritaði hann 7. 11. 1994: Det vil som sagt være yderst beklagel- igt for skandinavisk arkæologi, hvis Prof. Graham-Campbel (sic.) antagelser er korrekte. („Það myndi sem sagt vera mjög miður fyrir norræna fornleifafræði ef álit próf. Graham-Campbells er rétt") Spyrja má; var Jergensen undir áhrifum, eða hafði hann fyr- irfram ákveðnar skoðanir á rann- sókn James Graham-Campbells? Menntamálaráðuneyti mælti með því 12. september 1994, að þjóðminjasafnið leitaði til sérfræð- inga á Norðurlöndum sem höfðu stundað ítarlegar rannsóknir á sjóðum. Það höfðu forvarðartækn- ar Þjóðminjasafns Dana ekki gert. Þjóðminjaráð gleymdi að sjálf- sögðu einnig að greina opinberlega frá þessum annmarka. Þjóðminjavörður fer aftur með rangt mál er hann leggur ofur- áherslu á bréf sem Graham-Camp- bell skrifaði mér 4. maí 1994. Hann telur að Campbell sé undir áhrifum frá mér þegar hann skrif- ar að hann sé enn á þeirri upphaf- legu skoðun sinni að lítill víkinga- aldarsjóður hafi sennilega verið aukinn með viðbót nokkurra stærri hluta. Þá skoðun sem James Gra- ham Campbell vitnar til hafði hann hjálparlaust haft frá því árið 1988. Þá skoðun þekkti þjóðminjavörður árið 1989. í bréfi sínu 16. mars 1994 leggur Campbell áherslu á, að honum verði boðið til að skoða sjóðinn, til að hann geti gert sér sjálfstæða skoðun á honum. Þess vegna var honum boðið til íslands. Svo mikil voru „áhrif" mín. „Fals og prettir" Þór Magnússon heldur því enn einu sinni fram, að ég hafi sakað fólk um fölsun á sjóðnum. Það skrifast á reikning þjóðminjavarð- ar sjálfs. Ég hef aðeins óskað eft- ir því að sjóðurinn verði rannsak- aður vegna vafamála. í því liggja ekki grunsemdir um einstaklinga, eins og þjóðminjavörður heldur fram. Er þjóðminjavörður skrifar „Allt slíkt tal um „fölsun" eða „nýsmíð" er í rauninni fráleitt" er hann aðeins að svara spurningum og staðhæfingum sem hann sjálfur setti fram í bréfi til mín árið 1992. Eins og áður segir lagðist ég gegn slíkum vangaveltum. Að mínu áliti er það á við „fals" þegar sagt er að sjóður sé allur frá víkingaöld, þótt einn gripanna í honum sé það hugsanlega ekki. Slík röksemda- færsla er ekki sæmandi þjóðminja- verði. Ef danska skýrslan er eins tvíræð og varlega orðuð og þjóð- minjavörður heldur fram, að hægt sé að lesa allt úr henni, verður það að teljast næg ástæða til að fara betur í saumana á vafamálunum varðandi sjóðinn. Rekinn Fjórum klukkutímum fyrir lok vinnutíma 25. september rak þjóð- minjavörður mig frá störfum. Mér var skipað að taka allar^mínar eigur og afhenda lykla. í upp- sagnarbréfi er einungis vitnað til ávirðingarbréfs sem ég fékk um síðustu áramót. Ég mótmælti inni- haldi þess bréfs harðlega. Eina skýringin sem fylgdi uppsögninni 25. september var að ég gæti sótt um vinnu á nýju safni við Hverfis- götu. Ég mótmælti uppsögninni munnlega og skriflega, en þjóð- minjavörður hefur samt lýst því yfir opinberlega, að það hafí ég ekki gert. Brottrekstur minn, sem er ólög- legur, leysir ekki vanda þjóðminja- vörslunnar. Vandinn er ekki nýr af nálinni þótt mér einum hafi verið kennt um hann í ávirðingar- bréfi um síðustu áramót. Um vandann hafa verið skrifaðar opin- berar skýrslur sem ekki hafa enn verið opinberaðar. Vandinn hefur verið svo mikill, að þeir sem ritað hafa sögu þjóðminjavörslunnar hafa annað hvort ekki lokið því göfuga verki, eða hafa lagt bann við lestri ritsmíða sinna. Höfundur er fornleifafræðingur. SLIM-LINE dömubuxur frá gardeur tískuverslun B V/Nesveg, Seltj.. s. 5611680 ¦ Ástandið í raun- greinakennslu NÝLEG könnun um árangur íslenskra unglinga í stærðfræði og raungreinum hefur vakið yerðskuldaða athygli. Ástæður þess að Islendingar komu frekar illa út úr þess- um alþjóðalega sam- anburði eru margar og verður það verðugt viðfangsefni til þess bærra aðila að telja þær upp. Mér finnst þó rétt að benda strax á að ekki er hægt að skýra þessa útkomu eingöngu með því að vísa til hluta eins og lágra launa kennara. Þau eru aug- ljóslega of lág, það þekki ég af eigin raun, en fleira kemur til. Eins og dr. Þórólfur Þórlindsson bendir á er viðhorf íslendinga til stærðfræði og raungreina öðru vísi en til að mynda Suður-Kóreubúa. í gamansömu erlendu leiðsöguriti um íslendinga er bent á að þeir hneigist til einkennilegrar dýrkun- ar á læknum og lögfræðingum meðan „nytsamar" stéttir verk- fræðinga, vísindamanna og iðnað- armanna njóti takmarkaðrar virð- ingar. Almennt má segja að íslend- ingar hafi frekar lítinn áhuga og metnað í öllu því sem lýtur að stærðfræði og raungreinum. En þessu má breyta og þarf ekki endi- lega að kosta miklu til. Besta leiðin til þess að auka við- gang raungreina er að reyna að lokka gott raungreinafólk inn í skólana. í því sambandi væri til mikilla bóta að afnema þessa vit- lausu kröfu um að einstaklingar með fullgilt háskólapróf verði að taka uppeldis- og kennslufræði til að teljast fullgildir kennarar. Það má vel vera að hugvísindafólki finnist það ekkert tiltökumál að eyða heilu ári í uppeldisfræðina en ég fullyrði að þetta fælir raun- greinafólk frá. Þetta er líka meðal þess sem að vinnuhópur Verkfræð- ingafélagsins benti á í nýlegri skýrslu sinni um ástand raun- greinakennslu í framhaldsskólum. Þar var líka tilgreint gott dæmi um vitleysuna í kerfinu, sóknar- prestur telst leiðbeinandi þegar hann er að kenna kristnifræði nema hann hafi tekið uppeld- isfræðina. Maður hefði nú haldið að aðalatriðið í prestnámi væri að læra að kenna guðs orð! En þeir eru víst bara leiðbeinendur þegar þeir eru að flytja þann boðskap. Nú má enginn skilja mig sem svo að ég sé á móti fræðslu í upp- eldis- og kennslumálum. Síður en svo. Ég held bara að betra væri að eyða kröftunum í að bjóða nýliðum í kennslu upp á þjálfun og kennslu á staðnum. Þannig að þegar nýliði með BA- eða BS-próf er ráðinn í skóla, sé innifalið í hans samningi að hann taki þátt í ákveðnum kvöld- og - sumarnámskeiðum fyrstu tvö árin, jafn- framt því sem að innan hvers skóla væri PáU starfsmaður eða kenn- Þórðarson ar[ sem sæi um þjálfun nýliða. Kennarar sem hafa aflað sér lögboðinnar mennt- unar (uppeldisfræði) hafa líka kvartað undan því að fá litla til- sögn þegar á hólminn er komið, Við verðum, segir Páll Þórðarson, að taka okkur tak í raungrein- um og stærðfræði. en þeir sjá þá að raunveruleikinn er ekki alltaf eins og í fræðunum. Ég tel að þetta fyrirkomulag, sem mér skilst að sé m.a. notað í Dan- mörku, myndi draga fleiri háskóla- menntaða raungreinakennara að skólunum en núverandi kerfi án þess að því þurfi endilega að fylgja aukinn kostnaður fyrir samfélagið. Annað sem veldur áhyggjum er hve konur virðast sækja lítið í' raungreinatengt nám. Þetta mætti bæta að einhverju leyti með breytt- um áherslum hjá námsráðgjöfum. Fjölgun kvenna í langskólanámi má eflaust að einhverju leyti rekja til árangursríks starfs námsráð- gjafa við að hvetja konur til lang- skólanáms. En þar virðist hafa gleymst að benda þeim á raun- greinar, því fjölgun kvenna í raun- greinum og verkfræði hefur ekki verið í takt við aðrar greinar. Með samstilltu átaki má laga þetta og það sama má raunar segja al- mennt um viðhorfið gagnvart raungreinum í þjóðfélaginu. Ef við ætlum að standa jafnfætis öðrum^ þjóðum og taka þátt í hátæknisam- félagi 21. aldar þurfa íslendingar að taka sér ærlegt tak í stærð- fræði og raungreinum, sem eru og verða lykillinn að framförum og velmegun þjóðanna. Höfundw er efnafræðingur og starfar á Raunvísindastofnun Háskólans. • Tölvutengt tímaskráningar- og aðgangskerfi. • Þægilegt og einfalt í meðförum • Fjárfesting sem borgar sig <& BZBHSfii J. flSTVRLDSSON HF. Skiphotti 33,105 Reykjavík. sími 533 3535 Urval af grafíkverkum eftir TRYGGVA ÓLAFSSON Verð við allra hæfi ART GALLERY Við Rauðarárstíg, sími 551 0400 og í Kringlunni, sími 568 0400.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.