Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1911, Blaðsíða 4

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1911, Blaðsíða 4
6 ganga undir. — Nauðsynlegt hefir þótt að lýsa yfir því hið allra fyrsta, er fjöldi raanna var kominn á þingstaðinn, hver þingmörkin voru, hvert þinghelgin náði; og ekki hefir alþingishelgunin orðið siður hátíðleg við það, að hún fór fram um það bil er kvöldskugg- arnir færðust yfir hinn helga stað. Veruleg þingstörf byrjuðu næsta dag, fðstudaginn í 11. viku sumars (eftir 999) og má sjá af nokkrum ákvæðum í Grágás hver þau voru þann dag. Svo virðist sem menn hafi fyrst gengið til lög- bergs, en hvenær dagsins það hefir verið eða hver þvi hafi ráðið hvenær menn gerðu það, sést nú eigi bert. Vafalaust hefir það ekki farið fram fyr en um dagmál (kl. 9), þá er sól var komin á Kálfs- tinda. Samkvæmt lögsögumannsþ. var lögsögumaður, eins og sagt var hér áður, útlagi 3 mörkum, ef hann að nauðsynjalausu kom eigi til alþingis föstudag inn fyrra í þingi áður menn gengu til lögbergs.1) Bendir orðalagið helzt á að menn hafi gengið til lögbergs á fyrir- fram ákveðinni stundu þann dag, eða að einhver annar en lögsögu- maður hafi ráðið hvenær menn skyldu ganga til lögbergs, t. d. alls- herjargoðinn, hafi hann helgað alþingi föstudagsmorguninn. Eðlileg- así vii'ðist að ætla, að menn hafi jafnan farið til lögbergs á sömu stundu á morgnana, að minsta kosti þennan dag, en að lögsögumað- ur hafi þó venjulega jafnframt látið boð berast þegar hann ætlaðist til að menn kæmu sarnan að lögbergi, líkt og Ari fróði talar um að farið hafi fram á þinginu árið 1000, — þótt þá stæði að visu óvenju- lega á —, hann segir svo :2 *) »of morgonenn efter settisc hann (þ. e. Þorgeirr lögsögumaður) upp, oc gorþe orþ, at menn scylldi ganga til lögbergis en þá hóf hann tölo sína upp, es menn quómo þar«. Nokkr- um árum siðar, á þinginu 1011 (eftir timatali Guðbr. Vigf.8), er þess getið í Njálssögu 123 k.4) að hnngt hafi verið er menn skyldu ganga til lögbergs: »Hallr skyldi segja upp gerðina at lögbergi. eptir þat var hringt og gengu allir menn til lögbergs®. Má vel vel vera að þetta hafi verið siður, en hann mun ekki hafa verið kominn á fyrir kristnitöku5 * *). Sama sumarið, einmitt í sömu frásögn, er og einnig ') Grág. Kb. I, 210. Ws. 2) Islb., útg. E. J.. 11. bls. ’) Safn I, 435. bls. 4) ísl.s. 3. B., 636. bls. 6) Klukkur munu ekki hafa verið notaðar hér i heiðni og að likindum alls ekki verið notaðar í Norðnr- eða Mið-Evrópu yfirleitt fyr en kristnin ruddi sér til rúms og barst yfir löndin með hljómöldum klukknanna. — Sagnorðið hringja er raunar mikln eldra vafalaust, en merkir upprunalega að eins að framleiða hljóm, samstofna við gr. orðið kerkos, hani. — I Noregi, hér i landi og viðar hafa fundist fornar bjöllur til að hringja með, sbr. Gh Gustafson: Norges Oldtid, s. 108, Arb. 80—81, bls. 54 og 60.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.