Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1911, Síða 9

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1911, Síða 9
11 doraa vt færzlo«. Við þetta er margt að athuga. Síðasta ákvæðið um hringinguna er bersýnilega síðari viðbót. Munu menn í fyrstu ekki hafa hringt, en þar eð það var svo áríðandi fyrir menn að vera við þessa athöfn og allir hafa viljað taka þátt í lögbergsgöng- unni, hafa menn tekið upp þann sið að láta hringja áður en lagt var á stað frá lögbergi; vafalaust hafa hringingar þessar ekki tíðk- ast áður kristni var lögtekin og máske ekki fyr en miklu siðar. — Hér að framan var getið um þá frásögn í Nj. s. 123. k. að hringt hafi verið eitt sinn er menn skyldu ganga til lögbergs. Hvar sú klukka hefir staðið, er hringt var, er allsendis óvist, líklega hefir það verið ein af kirkjuklukkunum. Svo sem síðar skal vikið að nánar, gáfu þeir bræðurnir Olafur Haraldsson og Haraldur Sigurðs- son, Noregs konungar, hvor sína klukkuna til kirkju á Þingvelli, og gátu hringingar því tekist upp á fyrra hluta 11. aldar og konunga- klukkurnar einraitt verið notaðar. — Skamt fyrir norðan kirkjuna, sem nú er á Þingvöllum, er dálítill hóll kallaður Klukkuhóll, en óvíst er hversu gamalt það heiti er á hólnum; þar hefir líklega al- þingisklukkan verið einhvern tíma. — Samkvæmt Hákonarbók og Jónsbók (þingfararb. 3) átti að hringja er menn skyldu koma saman í lögréttu, og þær hringingar voru jafnan viðhafðar á síðari öldum1). Á 17. og 18. öldinni var höfð sérstök klukka til alþingisneyzlu, og er hún sýnd hangandi á gálga rétt við lögréttuna á mynd af Þing- velli frá 18. öld2). Þá var heldur engin sérstök þingmannakirkja til á Þingvelli; kann vera að sá siður, að hafa sérstaka klukku til alþingisnotkunar að eins, hangandi í sérstökum gálga hjá lögréttunni, eða einhvers staðar á þingstaðnum, hafi þá fyrst tekist upp er þing- mannakirkjan var lögð niður. Lögbergsgangan var hátíðleg skrúðganga (procession), sem allur þingheimur hefir tekið þátt í. Hennar er getið á þann hátt í Egils sögu Skallagrímssonar3) og einkum í Flateyjarbók4), að auðséð er að hún hefir ekki farið sem rólegast og skipulegast fram ætíð, enda má svo setn næni geta, að troðningur hefir verið óhjákvæmilegur og óhægt að koma góðu skipulagi á. Svo er að sjá, sem þeim *) Sbr. ennfr. I. B. I. 146.—147. bls , Alþst. 53. bls., Orig. isl. I. 336. bls. — Nú eru hafðar litlar bjöliur við alþingisbaldið. *) Sbr. I. B. I. 148. bls. n. 1. — Frummyndin er hér til. 3) Egils saga Skallagrímssonar, herausgg. v. Finnur Jónsson (H. a. S. 1894) LXXIX kap., bls. 267. 4) Flateyjarb. bls. 386: „Þat uard med atburd j lögbergsgongu at Þorkell tref- ill fell ok uar trodinn undir fotum er mannþraung uar mikil. Þorkell kemst a fætr og mard vid þetta miog ræidr“. 2*
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.