Eimreiðin


Eimreiðin - 01.01.1901, Qupperneq 74

Eimreiðin - 01.01.1901, Qupperneq 74
74 Islendingar, frá því Eggert Ólafsson og Sveinn Pálsson v<>ru uppi fram á þenna tíma, unnið miklu meira að náttúrurannsókn Islands en allir útlendingar til samans. Éetta á líka svo að vera. Þá höfum vér lagt vorn skerf til alþjóðlegra vísinda, höfum sýnt, að vér erum sjálfbjarga og eigum tilkall til borgararéttar i heimi nátt- úruvísindanna, þó vér séum lítil þjóð og fámenn. Blöðin islenzku geta aldrei um störf íslenzkra vísindamanna, hvorki í fornfræði, málfræði eða náttúrufræði, og aðeins um örfáar bækur af þeim, er út koma; þyrfti þó ekki mikið rúm til þess að geta þess, sem gjört er. En ef ómentaður, enskur »túristi« lætur svo lítið að geta íslenzkrar þjóðar, eða islenzkrar náttúru, er það undir eins lotningarfylst látið »á þrykk út ganga« (þó það sé eintóm vitleysa). Ef útlendingur ætti að dæma um menningarstig Islendinga eftir blöðunum einum, væri hætt við, að hann fengi þá skökku skoðun, að vér værum andlega forpokaðir vesal- ingar, sem hvorki þektum vísindi né bókmentir, en værum altaf að rífast, oftast um hlægilega smámuni; og þó eru margar ágætar greinar i íslenzkum blöðum innan um. Þýzkur fræðimaður sagði eitt sinn við mig, að »það væri auðséð á islenzku blöðunum, að hólmgöngur og einvigi ekki tíðkuðust úti þar«, og ég er líka hræddur um, að margur ritstjórinn fengi rifið skinn, ef hólmgöngur væru aftur i lög leiddar á Fróni. Éær raddir heyrast nú oftar en fyr, að »bókvitið verði ekki látið i askana«, og er það satt frá þeirra sjónarmiði, sem hafa »asklok fyrir himin«. Eg hefi heyrt suma segja, að vér Islendingar hefðum ekki »ráð á« að fást við vísindi, en þá höf- um við heldur ekki »ráð á« að vera til. Vér höfum nú hímt á horriminni um margar aldir og höfum þó haft virðingu annarra þjóða. Hvers vegna? Sökum hinna andlegu starfa vorra; bókmentirnar hafa haldið oss upp úr svaðinu, án þeirra vær- um við bara skrælingjar. Nú þegar hið verklega er að lifna við hjá oss, megum við ekki gleyma hinu andlega lífi, sem við eigum alt að þakka. Kostnaður sá, sem þjóðin þarf að leggja til bókmenta og vísinda, svo þau haldist nokkurnveginn í horfinu, eru smámunir einir í samanburði við önnur útgjöld þjóðfélagsins, og þessir smámunir munu bera margfalda ávexti í bráð og lengd. Sú smáþjóð, sem ekkert leggur til alþjóðlegra vísinda eða alþjóðlegrar menningar, mun ávalt verða í fyrir- litningu hjá stórþjóðunum, hve vel sem hún annars er efnum búin. Ef vér Islend- ingar viljum halda virðingu vorri og þjóðerni, er fyrsta skilyrðið, að vér hlynnum að hinum andlega gróðri, sem oft getur sprottið fagurlega úr hrjóstrugum jarðvegi, og er auk þess undirstaða allra farsællegra framfara. Vér ættum líka jafnan að hafa í huga, það sem Konungsskuggsjá segir: »ef úáran verðr á fólkinu eða á siðum landsins, þá standa þar miklu stærstir skaðar af; þvi at þá má eigi kaupa af öðrum löndum með fé hvárki siðu né mannvit, ef þat týnisk eða spillisk, er áður var í landinu«. P. Th. HELGI PÉTURSSON: THE GLACIAL PALAGONITE-FORMATION OFICE- LAND (i »The Scottish Geographical Magazine« 1900, bls. 265—293). Eftir að búið var að prenta greinina um móbergið i þessu hefti Eimr.,1 hefir hin vísindalega skýrsla Helga Péturssonar um rannsóknir hans sumarið 1899 komið á prent. far er ýtarlega og vel sagt frá hinum einstöku athugunum og er ritgjörðin að öllu samtöldu mjög vel af hendi leyst. Ályktanirnar, sem höf. dregur út af at- 1 Bæði þessi og undanfarandi grein voru ritaðar i fyrra og áttu að koma í 3. hefti af VI. árg. Eimr., en sökum rúmleysis varð að láta þær biða þangað til nú. RITSTJ.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80

x

Eimreiðin

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.