Samvinnan - 01.03.1926, Síða 45

Samvinnan - 01.03.1926, Síða 45
S A M V I N N A N 39 um, og knúðir áfram af gróðahvötum, beyttu sér á öll- um sviðum atvinnulífsins þar sem stórgróða var von, hlutu að verða meisturunum ofjarlar. Iðnnemalögin og reglugerðir handiðnaðarfélaganna hæfðu ekki hinu nýja iðnskipulagi. þau voru sniðin eftir þörfum og staðháttum fyrri tíma. þeim var lítt beitt gagnvart hinum nýju iðn- aðarfyrirtækjum, enda hnignaði framkvæmd þeirra að sama skapi og stóriðjan dafnaði. Lögin voru óvinsæl hjá hinum nýju iðnhöldum, er sjálfir fullnægðu ekki kröf- um þeirra um undirbúning og verklega þekkingu til iðn- reksturs. Stóriðjan, eins og henni áður er lýst, ruddi sér smátt og smátt til rúms án tillits til þeirra. þessa iðnskipulags varð fyrst vart í klæðagerð og lík- um iðnaðargreinum. Síðar varð það alment í ullar- og bómullariðnaðinum, og á 18. öld hafði það að miklu leyti iagt undir sig flestar aðalgreinar handiðnanna. það reis upp iðnrekstur í stórum stíl á þennan hátt. Stóriðjan hafði í raun réttri sigrað í enskum iðnaði áður en verk- smiðjuiðnaðurinn hófst. Fjármagnið, skipulagið og mark- aðurinn beið þess, að mannlegu hugviti tækist að sam- eina og nota út í æsar þessa yfirburði Englands til stór- iðnaðar. Umskifti þessi voru fyrirboði verksmiðjuiðnaðarins. Yfirburðir stóriðjunnar komu brátt í ljós, en ókostir henn- ar leyndu sér heldur ekki. Aukin framleiðsla, minni fram- leiðslukostnaður og lægra verð á iðnaðarvamingi, notk- un kvenna og barna, lægri laun og óstöðugri atvinna. þetta var þó aðeins lítið sýnishorn af byltingu verk- smið j uiðnaðarins. Jafnhliða því að stóriðjan ruddi sér til rúms í iðnað- inum, urðu stórfeld umskifti í landbúnaðinum á Englandi. Eins og áður er sagt, hafði verslunargróðinn lagt undir sig ýmsar greinar handiðnanna, og á sama hátt teygði hann arma sína upp um sveitir landsins. Kosning- arrétt og kjörgengi til þings og sveitastjóma höfðu frá fyrri tíð aðallinn og stærri jarðeigendur. Kaupmenn og iðnhöldar nutu ekki þessara réttinda nema þeir væm jafn-
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104

x

Samvinnan

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Samvinnan
https://timarit.is/publication/340

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.