Skírnir

Árgangur

Skírnir - 01.01.1919, Blaðsíða 26

Skírnir - 01.01.1919, Blaðsíða 26
SJvimir] Veðurfrseðistöð á íslandi. 19 Gufuhvolfið, sein lykur um jörðina, hvílir með þunga eigi alllitlum á yfirborði hennar. Þyngd loftsins er svo lítil, samanborin við eðlisþyngd flestra annara hluta á jörðinni, að daglega verðum við þess lítt varir — enda hvilir þungi þess jafnt-á öllu. Þrýstingu loftsins á yfir- borð jarðar.má að jafnaði reikna rúm 1000 g á cma eða 10000 kg á m2 (flatarmetra). Er það þungi loftsúlu þeirrar, er hvílir lóðrétt á yfirborðinu og er 1 flatarmetri að.þverskurði. Leiðir þá af sjálfu sér að þunginn hlýtur að vera mestur við jörð niðri, en minka því hærra sem dregur upp eftir.: Eigi verður með vissu sagt, hve langt gufuhvolfið nær út frá jörðunni; en óhætt má fullyrða að úr því kemur yfir 75 km, sé loftið orðið svo þunt, að það hafi engan verulegan þunga. Loftþyngdin rainkar ná- lægt því um helming á hverjum 5000 m upp eftir. í 10000 m hæð verður hún þá að eins fjórði hluti móts við þyngdina á yfirborði jarðarinnar og í 75 km hæð ekki meira en Vsoooo hluti hennar. Loftvogin er áhald, sem allir þekkja og vita að notað er til að mæla með loftþungann. Hún er fundin af ítölsk- um manni, Toricelli, árið 1C43. Urðu menn þá fyrst var- ir og tóku að gefa gaum breytileika loftþyngdarinnar og áhrifa hans á veðráttuna. — Kvikasilfurloftvogin er löng glerpípa beygð j tvær mislangar álmur. Er súlengrilok- uð í endann, en hin styttri opin og nokkuð víðari efst. Sé pipan nú fylt með kvikasilfri, þannig að ekkert loft verði jrfir kvikasilfrinu í lengri álmunni, og viti báðar álmur lóðétt upp, þá hleypur þó eigi alt kvikasilfrið niður- úr lengri álmunni, en staðnæmist svo, að viss hæðarmun- ur verði á yfirborðsrlötunum í opnu og lokuðu pípunni. Það er þrýsting loftsins á yfirborð kvikasilfursins i opnu álmunni, sem varnar því útrásar. Því meiri sem sú þrýst- ing er, því hærra stendur kvikasilfrið í löngu greininni, loftvogin stígur. Þyngd loftsins eða- þrýsting mælist þá við hæðarmi8mun kvikasilfursins i álmunum margfaldaðan með eðlisþyngd þess (13,6). Sé pípan t. d. um 1 cm! a& vídd og hæð kvikasilfurssúlunar 76 em, þá er loftþyngd- 2*
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105

x

Skírnir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.