Skírnir

Árgangur

Skírnir - 01.01.1919, Blaðsíða 25

Skírnir - 01.01.1919, Blaðsíða 25
18 VB&nrfræðistöð á Islanði. [Skírnir Það er auðsætt, að jöirðin hlýtúr að gefa jafnrnikinn hita frá sér aftur og hún .tekur viðá yfirborðinu; ella mundi það verða heitara með ári hverju. (Hitinn leiðist ekki niður i jörðina — því í 10 m dýpi er hitinn jafn alt árið, hvort sem heitt er eða freðið á yfirborðinu). Sumt af hitanum gengur til að ylja loft það er snertir yfirborð- ið,, en sumt geislar sem dökkir hitageislar aftur útígegn- um gufuhvolfið og út í himingeiminn. En dökku (ólýs- andi) hitageislarnir eru þannig annars eðlis en hinir lýs- andi, að loftið á hægra með að gleypa þá, og hafa þeir því meiri vermandi áhrif. Yfirborð jarðarinnar tekur mis- jafnt við hitanum eftir eðli sínu og heldur honum niis- jafnlega vel. Þurr og sendin jörð hitnar larjgtum fyr en votlendi eða vatnsfletir og er að sama skapi fljótari að gefa frá sér hitann. Loftið yfir fyrnefndum stöðum hitn- ar því fyr þegar sól er á lofti, en er fljótt að kólna þeg- ar hallar degi og jarðvegurinn fer að fá minni hita frá sólunni en nemur útgeisluninni. iMishitun hafs og lands með þessu móti er orsökin til hinna alþektu og reglu- bundnu vinda, er við nefnum haígolu og landgolu (sól- farsvindur). Því fjær er dregur jörðu, því kaldara verður loftið og léttara. Loftfláki sem vermst hefir af yfirborði jarðar, þenst út við hitann, raissir i eðlisþyngd og leitar upp á við, en kaldara loft frá öðrum stað sækir að hið neðra. Eftir því sem heita loftið kemur hærra, því minni loftþrýsting mætir það og þenst þá enn meir út. En við útþensluna eyðist hitamagn og kólnar það þar af leiðandi,. auk þess sem það gefur af hita sínum til hins kalda lofts umhverfis. Slík straumahreyfing getur haft áhrif í alt að • 1000 metra hæð. Keynslan hefir s^Tit að loftið kólnar 1 stig á hverjum 100 m sem það stígur upp á við, ef það er þurt. Sé loftið rakt og rakinn þéttist í ský eða úr-- komu, kólnar það ekki nema h. u. b. Va stiS á 100 metr- um — þó er þetta nokkuð breytilegt eftir árstíðum. Menn hafa mælt hita loftsins í 18 km hæð. Þar var 67 stiga frost.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105

x

Skírnir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.