Faxi - 01.12.1983, Qupperneq 9

1. Hitaveitulögn, Svartsengi - Grindavík 2.6%
2. Hitaveitulögn, Svartsengi-Njarövík 50.0%
3. Hitaveitulögn gegnum Njarövík - Keflavík 3.9%
4. Hitaveitulögn frá Keflavik í Rockville 17.2%
5. Dælustöö í Njarðvík 75.0%
6. 3 miðlunartankar í Njarðvfk 50.0%
7. Aðallína frá dælustöð á K. flugv. 100.0%
8. Dreifikerfi og tankar K.flugv. 100.0%
9. Orkuver 1 og 2 í Svartsengi, ásamt borholum,
rafstöð undanskilin 50.0%
íslenskrar tæknikunnáttu víða um
heim.
Eftir stofnun H.S. fóru hjólin að
snúast hratt og eftir að fram-
kvæmdir hófust, hefur uppbygg-
ingin verið ævintýri líkust.
Heitt vatn hefur nú verið leitt til
allra sveitarfélaganna sjö á Suður-
nesjunt svo og á Keflavíkurflug-
völl. Nokkur svæði í mesta dreyf-
býlinu á svæðinu eru þó ótengd, en
njóta niðurgreiðslna á olíu frá
H.S., þannig að olíustyrkur ríkis-
ins og niðurgreiðsla H.S. gera það
að verkum að íbúarnir greiða svip-
að verð fyrir orkuna og heitavatns-
notendur.
Hitaveita Suðurnesja er frá-
brugðin öðrum hitaveitum lands-
ins að því leyti, að flestar aðrar
hitaveitur fá vatn frá lághitasvæð-
um sem þær nota beint til upphit-
unar og neyslu, en H.S. notar gufu
af háhitasvæði til upphitunar á
köldu vatni sem gert er í varma-
skiptastöðinni í Svartsengi.
Varmaskipti þessi eru kostnaðar-
söm en á móti kemur að gufan nýt-
ist einnig til raforkuframleiðslu
sem í dag er ódýrasta framleiðsla á
raforku í landinu. Raforka er
framleidd með tveimur eins mega-
vatta túrbínum og einni sex mega-
vatta, samtals átta megavött.
Orkuþörf hitaveitunnar sjálfrar er
liðlega eitt megavatt, þannig að
H.S. framleiðir umfram eigin þarf-
ir 6 — 7 m.v.
Ég mun ekki í þessu spjalli mínu
rekja uppbyggingu hitaveitunnar,
hún er ykkur það kunn. Ég mun
þó aðeins fara inná fjármálin.
Heildarfjárfesting H.S. í árslok
1982 nam tæpum 80 milljónum
dollara eða liðlega 2 milljörðum
íslenskra króna. í frumáætiun var
út frá því gengið að eigin fjár-
mögnun fyrirtækisins næmi 20%.
Hlutafé var 50 milljónir gamlar
krónur eða 500 þús. nýkr. Þar af
lagði ríkissjóður fram 40% eða 200
þús. og sveitarfélögin 60% eða 300
þúsund, og var hlutafé sveitarfé-
laganna greitt eftir höfðatölu.
Ríkissjóðsframlagið var lagt
fram með borholum sem gerðar
voru í Svartsengi í tilraunaskini,
áður en H.S. var stofnað. Hvorki
ríkissjóður eða sveitarfélögin hafa
lagt fyrirtækinu annað fé til.
Fjármögnun hefur farið fram
með lántökum og eigið framlag
með tengigjöldum notenda, ann-
ars vegar íbúanna í sveitarfélög-
unum og hins vegar tengigjaldi
varnarliðsins.
Tengigjald vamarliðsins og
orkusala byggist á samningi sem
gerður var milli H.S. og vamar-
liðsins. Helstu atriði hans em þau
að varnarliðið greiddi í tengigjald
sem samsvaraði kostnaði við eftir-
farandi framkvæmdir:
Upphæð tengigjaldsins við und-
irskrift samnings nam tæpum 19
milljón dollurum.
Rétt er að taka fram að varnar-
liðið gaf ekkert í þessu sambandi,
þeir fá f jáijnagnið endurgreitt á 11
árum með heitu vatni, þrátt fyrir
það greiða þeir árlega í gmnngjald
sem nemur um 2 milljónum doll-
ara, gjald þetta hækkar árlega um
11.6% vegna áætlaðrar verðbólgu
í U.S.A. og auk þess hækkar verð-
ið á vatninu miðað við heimsmark-
aðsverð á olíu, viðmiðunarverð
var sett við 18. október 1979, sem
var 67.25 cent á gallon. Reglan er
sú að verði hækkun á olíuverði
10%, eða meiri á ári, hækkar
vatnsverð um 75% af hækkuninni.
Samningurinn gildir til 1992 og
verður þá endurskoðaður, en eins
og áður var getið, má þá gera ráð
fyrir verulega hækkuðum árs-
greiðslum.
Raforkuframleiðslan hefur gef-
ið umtalsverðar tekjur og enda
þótt að fjármagnskostnaður hafi
verið mikill og sérstaklega við
gengissig og gengislækkanir und-
anfarinna ára, er ljóst að fyrirtæk-
ið á bjarta framtíð fyrir sér og get-
ur fullkomlega staðið sjálft við all-
ar skuldbindingar sínar.
A þeim tæpu tíu árum sem liðin
eru frá stofnun H.S., hafa að sjálf-
sögðu komið í ljós ýmsir agnúar
sem reynslan hefur kennt okkur að
þarf að sníöa af og ber þar hæst
aðild sveitarfélaganna að stjórn
fyrirtækisins. Vegna sjálfstæðis
fyrirtækisins og óumdeilanlegs
ákvörðunarvalds stjómar þess, er
ekki óeðlilegt að sveitarstjórnimar
vilji hafa stöðugt beinni aðild að
stjórninni, verður vikið að þessu
atriði síðar.
Rafveitur
Sveitarfélaganna
Sveitarfélögin eiga og reka raf-
veitur í sex sveitarfélögum af sjö,
þ.e. nema í Höfnum, þar sem
RARIK annast raforkudreifing-
una og sölu. Á Keflavíkurflugvelli,
rekur varnarliðið dreifikerfið,
kaupir orkuna frá riðbreytistöð
RARIK og er auk þess með vara-
afl til eigin þarfa.
Ástand dreifikerfa rafveitnanna
er að sjálfsögðu nokkuð mismun-
andi. í könnun á tæknilegu ástandi
dreifikerfanna sem gerð var 1980,
og áður er minnst á, kom í Ijós að
kerfin væru nær undantekninga-
laust mjög góð og vandað til upp-
byggingar þeirra, en meginmunur-
inn komi fram í þéttleika byggðar.
í könnun þessari kom einnig fram
að þó að annað yrði ekki að gert,
en að kaupa orkuna með sammæl-
ingu fyrir allar rafveiturnar sex, í
stað þess kerfis sem nú gildir, gætu
orkukaupin verið 4.7% lægri.
Rafmagnsveitur ríkisins
Rafmagnsveitur ríkisins eiga og
reka háspennulínuna frá spenni-
stöð við Elliðaár til Suðumesja.
Fyrir orkuflutninginn, tekur
RARIK 17% álag ofan á orkuverð
Landsvirkjunar, þegar ofan á
þetta bætist söluskattur og verð-
jöfnunargjald, þarf engan að
undra þótt raforkuverð sé hærra
hér suðurfrá, en á Stór-Reykjavík-
ursvæðinu.
Rarik annast orkudreifingu í
Höfnum og í Grænás í Njarðvík.
Otalin er aðaltekjulindin sem er
Keflavíkurflugvöllur, þar á Rarik
riðbreytistöð og er með sérstakan
örkusölusamning við vamarliðið.
Verði úr stofnun orkuveitu Suður-
nesja, er eðlilegast að sú veita
verði ein á svæðinu. Menn verða þó
að gera sér ljóst að engan veginn er
sjálfgert að Rarik láti af hendi
samninginn við Keflavíkurflug-
völl, nema veruleg greiðsla kæmi
fyrir, ekki væri óeðlilegt að gert
væri urn slíkt sérstakt samkomu-
lag, þannig að Rarik nyti tekna frá
Keflavíkurflugvelli í nokkur ár, að
frádregnum kostnaði við eftirlit og
umsjón sem væri á hendi orkuveit-
unnar. ------
Kaforkuþörf og raforkuframleiðsla
Mannfjöldi og orkunotkun á Suðumesji um 1981.
Rafveitur íbúafj. selt afl scld orka aukning sölu nýting
ÍKW í Mwh ’80-’81 % í klst.
GRINDAVÍK 1951 2.027 9.271 4.4% 4574
SANDGERÐI 1153 1.277 5.686 3.8% 4453
GARÐUR 981 834 4.411 5.7% 5289
KEFUAVÍK 6656 5.421 26.382 2.0% 4867
NJARÐVÍK 2114 2.111 10.311 4.5% 4884
VOGAR 585 651 3.057 1.0% 4696
SAMTALS 13.440 12.321 59.118 3.2% 4798
Keflavíkurflv. 10.409 50.145 - 3.5% 5408
Samt. Suðum. 22.730
Ódýrir
rammar
Nýkomið úrvai afódýrum
málmrömmum í stærðunum
9x12 ti 124x30
Rammar og gler
Sólvallagötu 11 -Sími 1342
Keflavík
FAXI-209