Birtingur - 01.01.1966, Page 93

ur tekizt það eins vel og bæði ómennskan og
manngildið verðskulda.
Er menningin of dýr?
Ég las í einu dagblaðanna, að þeir hinir fá-
tæku í andanum sem aflað hafa sér imba-
kassa til þess að fá notið sjónvarpsgleði sol-
dátanna á Vellinum hafi greitt fyrir tækin tvö
hundruð milljónir króna. Það er ekki lítið,
sem þessir þrautpíndu skattborgarar leggja í
sölurnar. Fyrir sömu fjárhæð hefðu þeir getað
haft 100 íslenzka listamenn í sinni þjónustu í
10 ár, greitt þeim 200 þúsund króna árslaun
hverjum og efalaust komizt að hagstæðum
samningi um arð af bókum þeirra, myndum,
tónverkum, dansi og leik, svo að það hefði
ekki þurft að verða vitlaus fjárfesting. En
sömu daga og blöðin skýra frá þessari miklu
fórnarlund hinna andlegu munaðarleysingja
er íslenzka ríkið að peðra þremur milljónum
króna milli íslenzkra listamanna, og mennta-
málaráðherra er fljótur að reikna, hve það sé
mörg hundruð prósent hærri upphæð en fyrir
viðreisn, enda er hann jafnframt viðskipta-
ráðherra. Aftur á móti hefur menntamálaráð-
herra ekki reiknað svo kunnugt sé, hve mörg
milljón prósent hærri fjárhæð íslenzkir menn
hafi greitt seinustu 4—5 árin í aðgangseyri að
kanasjónavarpinu en árið fyrir viðreisn. Ég
undrast það ekki, því að hann mundi neyðast
til að leggja prósentureikning á hilluna fyrir
lífstíð, ef hann sæi útkomuna úr því dæmi —
og hvernig á viðskiptamálaráðherra að kom-
ast af án prósentureiknings? Bezt að loka aug-
unum.
Þegar maður rekst á þvílík dæmi um taum-
lausa sóun í ómenningarskyni, getur manni
sviðið að heyra þá sem sálina þurfa að seðja
tala um, að menningin sé of dýr. Einhver góð-
ur maður lét jafnvel orð að því liggja í sumar
leið, að Birtingur væri dýr. Það er nú svo.
Mér reiknast til við lauslega áætlun, að við
fjórmenningar sem verið höfum í ritstjórn
hans frá upphafi höfum lagt með honum í
ólaunuðum rit- og ritstjórnarstörfum tvær
milljónir króna hið minnsta, og er þá ótalið
það sem aðrir hafa gefið, svo að Birtingur
hefði vissulega getað orðið nokkuð dýr, ef
hinir allt of fáu kaupendur hefðu orðið að
greiða hann fullu verði. Ég nefni þetta ekki
vegna þess, að ég telji það umtalsvert í sjálfu
sér, heldur til að benda sjálfselskum lesanda
á, að í þessu hrjáða landi hrapandi gildis
allra veraldlegra verðmæta fær hann aldrei
meira fyrir aurana en þegar hann fjölgar bók-
um sínum, kaupir sér miða að góðri leiksýn-
ingu, bregður sér á tónleika, skoðar valda
kvikmynd, gerist kaupandi að vönduðu tíma-
riti, lítur inn á málverkasýningu eða festir
kaup á mynd. Listamenn eru nefnilega lægst-
birtingur
91