Vera - 01.02.2002, Blaðsíða 32

Vera - 01.02.2002, Blaðsíða 32
Ástæöan fyrir þessum vinsældum rappsins meðal ungra hvítra karl- manna er einfaldlega sú að tónlistin fellur í frjó- an jarðveg. Ofbeldið, hommafóbían og kven- hatrið í rapptónlist hef- ur ekkert með „svarta" menningu að gera. Black Noise Ríw Mtwíí and títa:k O R I C l A It. O S Haft var eftir lce Cube, virtum rapplistamanni frá Bandaríkjunum, að það væru ekki eingöngu yfir- völd sem hindruðu fram- gang svarta (karl)mannsins heldur einnig konur, einna helst svartar konur. ustu jól komst islenskt rapp í sviðsljósið aftur eftir nokkurra ára lægð. Ástæðan er fyrst og fremst miklar vinsældir XXX Rottveiler hunda, sem gáfu út frumraun sína undir lok síðasta árs. Sænski félagsfræðingurinn Ove Sernhede hefur skoðaö hvernig ungmenni þar í landi hafa not- að rappið sem tjáningarform. Niðurstaða hans er sú að hvít ungmenni heillast af kraftinum og taumleysinu sem býr í rappinu og telur hann að hrifning þeirra sé í eðli sínu ekkert ólík hrifn- ingu vestrænna heimspekinga á Upplýsingaöld af hinum „göfuga villimanni". Þetta er enn eitt dæmið um hvernig íbúar Vesturlanda heillast af framandi menningarheimum sem við teljum náttúrulegri og eðlilegri en okkar eigin. Þetta er athyglisverð kenning en að yfir- færa hana yfir á íslensku rappsenuna myndi einfalda hana meira en réttlætanlegt er. Það þarf ekki að skoða íslenskt rapp lengi til að sjá að þar er meira á ferðinni en dýrkun á ofbeldi og hvers kyns villimennsku. Rapparar, eins og Sesar A, hafa notaö rappið sem miðil fyrir bein- skeytta þjóðfélagsgagnrýni. í laginu Einfalt af hljómplötunni Stormurinn á eftir logninu sem kom út fyrir síöustu jól, gagnrýnir hann utan- ríkisstefnu íslenskra stjórnvalda og Vesturlanda almennt: „Vamarlið er hvaö?/lið til varnar þegar kjarnaoddurinn stefnir á Reykjanes/íslenska þjóðin er í góðum bisness/við að styðja sjálf- skipaða lögreglu heims/sem fremur sín mannréttindabrot í sjöfréttum/hvað um að viö þriðja heimsskuldum afléttum/já nei best að halda þeim hluta heims niðri enn um sinn/" Karlmennskutilburðirnir í íslensku rappi og sjálfsdýrkunin fer þó ekki fram hjá neinum. Plata XXX Rottveiler hunda hefur vakið mikla athygli, einna helst textarnir sem þykja oft ansi óheflaðir á köflum enda varað við þeim á fram- hlið umslagsins. I stuttu máli ganga flestir text- arnir út á að úthúða meintum óvinum hljóm- sveitarinnar sem oftast nær eru aðrir rapparar og í flestum textunum er stunduð ansi opinská sjálfsdýrkun. Grípum niður í texta lagsins Þér er ekki boöiö: „Þegar ég stíg inn taka menn um vopn og kúbein/Og kvenmenn taka um píkurnar sín- ar svo það leki ekki úr þeim.../mig langar helst heim en ég fer i partýið þó/kærastar fúlir því gellurnar þeirra ruglast á mér og fe- onardo DiCaprio..." Þaö fer ekkert á milli mála hvaöa ímynd er ver- iö aö varpa fram. Rottveiler hundar eru karlar í krapinu og konur geta enga björg sér veitt þeg- ar þeir eru annars vegar. Kvenfyrirlitningin er þó enn meiri í laginu Beygla af sömu plötu. I laginu er kveðinn upp dómur um hinar ýmsu „týpur" kvenna: „...ég ætla að byrja á þeim sem má aldrei kalla bleyðu/Þær þykjast hafa allt til alls og geta gert allt í einu/Við gætum kallaö þær jussur og þær svara reiöar og spyrja hvað viö meinum/Og svo er týpan sem er grúppia hjá rapphljómsveitum/Bíða æstar eftir að fá áritun á barminn á eftir manns tónleik- um/Með ekkert haft í óreiðu, klædd upp sem ungfrú gettó/hrósa manni fyrir tónleikana og hvað maður var með þétt show og nett flow/Og svo er ég kominn að þeim sem ég hata mest þó/Fokkin' dekraðar pabbastelpur hangandi í Versló/Þú sérð þær uppi á Stjörnutorgi talandi i GSM phone/Eltast við gaura á dýrum sportbílum fyrirlífa þá sem ekki eru meö bílpróf" Rappið verður ekki til í tómarúmi Af þessu má álykta að þeim er frekar illa við konur en þeir eru samt alls ekki samkynhneigð- ir eins og þeir taka skýrtfram fyrr í laginu. Það vakna vissulega upp spurningar um áreiðanleika þessara rappara. Eins og ég minntist á að ofan hafa fræöimenn skýrt hrifningu ungra hvítra karlmanna á rappinu sem löngun í æsandi reynslu sem ekki er lengur hægt að finna í sam- félagi velferðar og siðmenningar. En er þetta svona einfalt? Getur verið að þaö megi afskrifa tjáningu rappara sem ekki koma úr fátækra- hverfinu og hafa ekki „réttan" húðlit sem merk- ingarlaust blaður? Vinsældir rappsins meöal ungra hvítra karl- manna er ekki tilviljun. Ástæðan fyrir þessum vinsældum er einfaldlega sú að tónlistin fellur í frjóan jarðveg. Ofbeldið, hommafóbian og kvenhatrið í rapptónlist hefur ekkert meö „svarta" menningu að gera. Þessar hneigðir fyr- irfinnast þar rétt eins og þær finnast í „sið- menntuöu" samfélagi. Þær eru að vísu ýktar í rappinu en það gerir hana um leið söluvænlegri fyrir hvita unglinga og þar að auki, sem er ekki síður mikilvægt, eru það hvítir kaupsýslumenn sem markaðssetja þessa tónlist. Það má því ekki einfalda hlutina og segja að rapptónlist sé ólík annarri dægurtónlist að því leyti að hún taki neikvæða afstöðu gagnvart konum og þvi sem þykir kvenlegt. Dægurtónlist hefur alltaf á ein- hvern hátt verið karlmannleg. Sú umræða sem hefur átt sér staö um hugsanleg slæm áhrif rapptónlistar á (hvít) ungmenni er athyglisverð því hún endurspeglar kynþáttahatriö sem enn- þá ríkir á Vesturlöndum þrátt fyrir allt frjáls- lyndið og jafnaðarhyggjuna. Við eigum ekki til orö yfir snilld kvikmynda Martin Scorsese þar sem við verðum vitni að gegndarlausri karl- rembu og kynþáttahyggju en svo fer allt í háa- loft þegar svertingjar gera slíkt hið sama! Við eigum að stunda virka gagnrýni á dægurmenn- ingu og reyna aö kryfja hana til mergjar því staöreyndin er sú að sjálfsmynd okkar er í aukn- um mæli mótuð af henni. En þessi gagnrýni veröur að vera yfirveguð og við verðum að spyrja réttra spurninga. fónlist, eins og rapp, verður ekki til í tómarúmi. Ef okkur finnst eitt- hvað varhugavert viö hana ættum við að skoða samfélagiö sem getur hana af sér. Greinin er byggö á lokaritgerö höfundar viö Háskólann í Leicester.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.