Vera - 01.02.2002, Blaðsíða 49

Vera - 01.02.2002, Blaðsíða 49
Gemsar Fyrir stuttu var frumsýnd mynd á Islandi sem má meö réttu kallast fyrsta eiginlega unglingamynd ís- lendinga. Myndir hafa komiö út áöur sem hafa gert út á þennan aldurshóp, myndir eins og Vegg- fóður og Blossi, en hafa þær allar átt það sameiginlegt að leikarar og leikstýrendur eru allir komnir langt yfir gulltíma unglingsár- anna. Það var því með eftirvænt- ingu að ég settist í salinn á grámyglulegu mánudagskvöldi í Kópavoginum til að sjá hvernig ís- lensk unglingamenning er í raun og veru. Eða eins og auglýsing- arnar orða það: Allt sem þú vissir ekki um unglinga og vildir ekki vita. Gemsar eftir Mikael Torfason segir sögu nokkurra unglinga í Breiðholtinu og af samskiptum þeirra á milli eina fagra vetrar- nótt í Reykjavik. Myndin er uppbyggö þannig að margvísleg myndbrot og viðtöl við persónur myndarinnar eru klippt saman til aö mynda heillega sögu. Nú veit ég ekki hvort ég hafi átt óeölilega æsku, en ein- hvern veginn eru þessi unglingsár sem lýst er í myndinni ekki það sem ég man eftir, og samt eru nú bara þrjú ár siðan ég yfirgaf þetta gullaldartimabil llfs míns. Myndin sýnir óhugnanlega túlkun á lífi unglinga eins og það er í dag. Unglingarnir sem sagt er frá virðast hugsa um lítið ann- að en áfengi, kynlíf og eiturlyf. Myndin hverfist ekki um einhvern einn aöila, heldur flækist sjónarhornið fram og til baka milli persónanna. Oft er erfitt fyrir áhorfendur að hafa yfirsýn yfir myndina. Þótt ég sem gagnrýnandi hefði samviskusamlega hjá mér minnisbók og blýanta, gleymdi ég oft hver nauðgaði hverjum, hver barði hvern og afhverju og hvern langaði að ríða hverjum og með hvaða öörum. En á sama tíma er þaö akkúrat þessi óreiða sem lýsir unglings- árunum best. Enginn veit hvar hann eða hún stendur í sambandi við vini sína og áhorfandinn, þegar hann reynir að fylgjast með söguþræðinum, finnur nasasjón af erf- iðleikunum við að rata gegnum hinn stóra og dimma unglingsárafrumskóg. Myndin er sögð út frá sjónarhomi ung- linganna sjálfra, ekki út frá kvikmynda- geröamönnunum sem standa utanvið efnið. Athyglisverð beiting á myndavélinni leggur áherslu á þetta sjónarhorn, en hinir fáu fullorðnu sem koma fyrir í myndinni fá myndavélina oft rekna upp í andlitið á sér neðan frá og áhorfandinn neyðist til að horfa upp til þeirra eins og unglingarnir í myndinni. Gemsar er mynd sem tekur sig ekki alltof alvarlega. Reyndar er langt síðan ég hef séð svona gleðilega íslenska kvikmynd - gleðileg í þeim skilningi að leikararnir virð- ast skemmta sér stórvel við gerð myndar- innar og það smitar út frá sér, jafnvel i ógeðslegustu atriöunum. Reyndar, ef ég á að fremja smá helgispjöll, mætti að þessu leyti líkja myndinni við einn risann i ís- lenskri kvikmyndagerð, við sjálfa Með allt á hreinu. En þessi léttleiki sem ríkir í mynd- inni er einnig helsti galli hennar. Öfugt við Með allt á hreinu, tekst Gemsum ekki að hemja sig. Leikgleðin brýst út í agaleysi og myndin nær aldrei að skapa eina heild. Hún molnar fyrir augum áhorfenda og við lok sýningar stendur lítið eftir; persónur og at- burðir eru týnd og tröllum gefin og aðeins minningin um Næturlífið í Reykjavík lifir í huga áhorfenda. Og ef til vill er það ekki svo slæmt. Per- sónur myndarinnar eiga ekki eftir að lifa í minningum áhorfenda, heldur samspil þeirra. Þegar allt kemur til alls er ekki verið að lýsa nákvæmlega þessum unglingum í Breiðholti, heldur er reynt að deila á alla unglingamenningu Reykjavíkurborgar. Mik- ael Torfason reyndi mjög svipaða ádeilu með fyrstu skáldsögu sinni, Fölskum fugli sem kom út árið 1997 og sú bók þjáðist af svipuðum göllum og Gemsar, lélegri per- sónusköpun og agaleysi í söguframvindu. En eins og Gemsar, var hún líka afspyrnu skemmtileg aflestrar. Ég hlakka til að sjá næstu myndir Mika- els. Það tók hann bara þrjár bækur til að skrifa Heimsins heimskasti pabbi sem var tilnefnd til bókmenntaverðlauna Norður- landaráðs. Nú er bara aö bíða og sjá hvort honum takist hið sama í nýjum miðli kvik- myndanna. Brynhildur Heiöar- og Ómarsdóttir Astrid Lindgren 1907-2002 Nóttina sem Ronja fæddist drundu þrumur og eldingar leiftruðu yfir fjöllunum, já, það var þvílík þrumunótt að allar óvættir sem bjuggu í Matthíasarskógi skriðu óttaslegnar í holur sínar og fylgsni. Með þessum orðum fæddist ein helsta fyrirmynd heillar kynslóðar kvenna, Ronja ræningjadóttir. Ronja er sköp- unarverk sænska barnabókarithöfund- arins, Astridar Lindgren, sem nýlega lést 94 ára að aldri. Ronja átti mörg systkini og mætti til dæmis nefna Línu langsokk, Lottu í Ólátagarði, Emil í Kattholti, Míó í Landinu í fjarska og Karl Ijónshjarta. Astrid var frumkvöðull í að skapa sterkar kvenpersónur í barnabókum sínum sem ungar stelpur gátu litið upp til og leikið eftir. Henn- ar mun verða sárt saknaö. 49
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.