Vera - 01.02.2002, Blaðsíða 66

Vera - 01.02.2002, Blaðsíða 66
w Eg horfi reið um öxl Viötal viö Herdísi Helgadóttur w* . vmsæ?-- v* . 1 tz ~a «/> o c U) o *o CQ Herdís Helgadóttir mannfræöingur fæddist í Reykjavík 15. maí 1929. Faöir hennar var hús- gagnasmiöur og gekk í Kommúnistaflokkinn 1933. Hún ólst því upp við sífellda umræðu um þjóðfélagsmál og fór alltaf í kröfugöngu 1. maí. Hún var á Austurvelli þegar Natóslagurinn var. Hún giftist 1950 og eignaðist sex börn, var úti- vinnandi frá 1960. Gekk í Rauðsokkahreyfing- una, fór sextug í Háskóla íslands haustið 1989 og lauk mastersprófi vorið 2000. BÓKIN „Mastersritgerðin mín Konur í hersetnu landi. (island á ár- unum 1940-1947) er undirstaða bókarinnar Úr fjötrum - is- lenskar konur og erlendur her sem kom út 2001. I bókinni fjalla ég um daglegt líf með heri tveggja stórvelda inni á gafli frá maí 1940 fram í apríl 1947. Ég var barn og unglingur á þessum árum og varð fyrir miklum áhrifum af öllum þeim skyndilegu og ótrúlegu breytingum sem urðu við komu hersins inn í þetta staðnaða, fátæka samfélag þar sem örbirgð hafði verið hlutskipti margra um áratuga skeiö. Hér varð bylting á efnahagslega sviðinu sem verkaði á allt annað. Þaö varð til ný þjóð sem reis upp úr eymd og fá- tækt kreppunnar og þorði að hafa skoðanir og krefjast mann- sæmandi lífs. Mynd: iJÓrllí'' I skólanum var okkur uppálagt að tala aldrei við hermenn eða þiggja af þeim sælgæti. Við áttum að forðast þá eins og heitan eldinn. En það var hægara sagt en gert því þeir voru í hrönnum í strætó, fylltu allar götur, búðir og bíó og stór kampur var rétt við skólann í Laugarnesinu. Þá bjuggu 38.000 manns í Reykjavík, þar af 10.000 undir 15 ára aldri, og allt að 18-19 þúsund hermenn sem ekkert var hægt að forðast. Þetta voru í raun fáránleg fyrirmæli. Fljótlega var farið að segja aö þær konur sem sáust með hermönnum væru í 'ástandinu' - það orð er skammaryrði í mínum huga. Hið svokallaða ástand var tilbúningur úr ráða- mönnum sem fannst þeir vera að missa sjálfsögö yfirráð sín yfir konum. Þeir sáu fyrir sér útrýmingu þjóðarinnar ef flest- ar ungar konur yrðu ástfangnar af hermönnum og flyttu úr landi. Karlmenn og unglingspiltar gerðu aðsúg að konum sem voru með hermönnum jafnt um hábjartan dag sem á kvöld- in. Þeir tuskuðu þær til, kölluðu þær mellur og hórur, hrintu þeim á milli sín og hótuðu jafnvel að raka af þeim hárið svo allir sæju hvers konar svikarar þær væru. Ég varð vitni að slíkri árás á götunni heima. Þetta var í hádeginu þegar allir voru á leiö heim í mat og stúlkan sem ráðist var á var trúlof- uð breskum liðsforingja. Þá rann upp fyrir mér ellefu ára telpunni að ekki væri allt með felldu. Mér fannst mjög órétt- látt að karlmenn gátu valsað um allt með hermönnum en ráöist var með ofbeldi á þær konur sem eitthvað komu ná- lægt þeim. Unglingsstrákar voru ráðnir í Bretavinnuna og skólastrákar sem eitthvað kunnu í ensku uröu túlkar hjá 66
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.