Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.04.1919, Side 26

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.04.1919, Side 26
6 TIMARIT £>JÓÐRÆKNISFÉLA GS ISLENDINGA liann liefði gefið sér tíma til að liugsa. Margs þarf með, ef mað- urinn á að geta orðið sem beztur borgari í hvaða helzt 'þjóðlífi setm er. Einhverjir kunna nú að líta svo á, að það fari eftir því, hvernig þjóðfélagið er. En svo er eigi. Maðurinn hefir engan rétt til þess að mæla sig við þjóðfélagið. Setji hann sér það markmið, að verða sem beztur borgari í íþjóðfélaginu, þá er þjóðfélagið eigi lengur mæli- kvarðinn. Flestum mun skiljast, að til þess að verða sem mestur og beztur borgari, er eigi nóg, að taka ein- göngu líkamTegum framförum, að verða vinnumiaður góður, þrifnað- ar búmaður eða jafnvel efnamað- ur. Það er eigi nóg að vera lög- lilýðinn, semja sig eftir lifnaðar- háittum einnar þjóðar eða stað- liáttum eins lands, heldur þarf líka að taka sem mestum vitsmunaleg- um og andlegum þroska og afla sér sem mestrar og sannastrar þekkingar. Réttlætis meðvitundin þarf að vera vel vakandi og skiln- ingurinn glöggur og skýr Hið fyrra ber að gjöra, en hið síðara eigi ógjört að láta. Fyrsta sporið í áttina til þess að geta tekið þess- um framförum, er að rannsaka og Tæra áð þekkja sjálfan sig. Hefir maðurinn Iþá að mörgu leyti örlög sín í eigin hendi En só fær aldr- ei fullkomlega þckt sjálfan sig, er eigi skilur eða þekkir neitt til sögu þeirrar þjóðar, sem hann er kom- inn af. Þetta er fyllilega viður- kent, sem sýnir sig í því, að hvar- vetna meðal mentaðra þjóða er saga og bókmentir þjóðanna lag’t til grundvallar fyrir sjálfri ment- uninni, við hinar æðri skólastofn- anir hennar. Fyrst þetta er nú 'svo, þá leiðir það sem af sjálfu sér, að til þess að Islendingar fái orðið, eigi eingöngu, sem beztir borgarar í hérlendu þjóðlífi, lield- ur sem fullkonmastir menn, beri þeim að leggja stund á eigin tungu og bókvísi samhliða hérlendri mentun. Að með þessu veitist þeim fróð- leikur, er eigi verði fenginn með öðru móti, kemur engum til hugar að neita. 0g það eigi eingöngu algengur fróðleikur, svo að mað- urinn verði að fróðari,—heldur og sjálfs upplýsing. Yið lesturinn, við námið, koma þau orð og þau -spakmæli, þær liugsanir, þær lífs- skoðanir, til móts við lesandann, er verið hafa leiðarljósin á hinni horfnu framsóknar og sigurbraut þjóðarinnar. Ekkei’t af þessu er liuganum framandi, torskilið eður andstætt. Hann kannast strax við það, — af innri ávísan. Hann er þar lieima. Þetta er skýring þess lífs, sem hann þekkir, þeirra drauma, tilfinninga og’ vona. Áður en hann sjálfur var til, áður en dagar lians urðu til, var þetta það sem leiðbeindi, stýrði og’ styrkti anda horfinna ættingja og frænda. Þetta sumt er sem skilgetin syst- kini hans, telur sig- til sömu feðra og- mæðra, sömu nákomnu ættingj- anna sem liann sjálfur. Sérstæðir viðburðir og m'eð öllu fráskildir liinni vanaOegu við- burðarás lífsins, eru fágætir. Það er eigi mögulegt að benda á marga þvílíka í mannkynssögunni. En því ótíðari sem þeir eru’ því und- ursamlegri og lærdómsríkari eru
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.