Tímarit um menntarannsóknir - 01.01.2011, Síða 21

Tímarit um menntarannsóknir - 01.01.2011, Síða 21
21 Skólamenning og námsárangur Hoy og Miskel (1996, 2008) benda á að lítið sé til af rannsóknum á skólamenn- ingu og að þær rannsóknir sem séu til nái jafnan til afmarkaðra þátta í skólastarfi. Að þeirra mati byggist mikið af fræðilegum skrifum um skólamenningu á hugmynda- legri umfjöllun þar sem myndhverfingar eru oftast notaðar til að draga upp mynd af mismunandi eða æskilegri eða óæski- legri skólamenningu. Í þessum skrifum er gjarnan dregin upp mynd af þáttum sem eru mikilvægir, svo sem að viðkomandi menning sé uppbyggjandi og framsækin frekar en stöðnuð og letjandi. Ein þekktasta rannsóknin á skóla- menningu er rannsókn Rutter, Maughan, Mortimore og Ouston (1979). Niðurstöður þessarar rannsóknar eru jafnan taldar besta sönnun þess að skólamenning skipti máli fyrir stjórnun skóla og árangur af starfi þeirra. Í rannsókninni var stuðst við fjölþættar megindlegar og eigindlegar rannsóknaraðferðir til að reyna að henda reiður á þeim þáttum sem helst gætu skýrt árangur. Meðal þess sem fram kom var að skólamenningin skýrði fyrst og fremst þætti eins og gildi, væntingar og hefðir sem móta viðhorf starfsfólks til náms og kennslu og samskipti þess. Rannsóknin varpaði einnig ljósi á marga aðra þætti, svo sem mikilvægi forystu skólastjóra. Skólamenning og stjórnun Ýmis hugtök eða myndlíkingar má nota til að lýsa stofnanamenningu. Dæmi er fram- sækin stofnanamenning (e. proactive cult- ure) en þá er átt við að hefðir, væntingar og gildi feli í sér hugsun sem leiði til breytinga og framfara. Íhaldssöm stofnanamenning (e. reactive culture) eða stöðnuð stofnana- menning (e. static culture) væri þá and- hverfa framsækinnar menningar en þar kæmu hefðir og gildi í veg fyrir framfarir og breytingar. Menning sem einkennist af opnum samskiptum (e. open culture) er annað dæmi og lokuð menning (e. closed culture) þá andhverfan. Áhersla á mann- gildi og menntun (e. educative culture) getur verið einkennandi fyrir stofnana- menningu á sama hátt og fyrirlitning og niðurrífandi þættir (e. destructive culture) geta verið það. Sumir fræðimenn hafa jafn vel gengið svo langt að tala um eitraða stofnanamenningu (e. toxic culture), þ.e. í þeim tilvikum sem samskipti einkennast af neikvæðum gildum. Á hliðstæðan hátt tala sumir fræðimenn um krefjandi menn- ingu (e. demanding culture) í þeim tilvik- um sem starfsfólk gerir miklar kröfur til sín og annarra. Letjandi menning (e. non- demanding culture) væri þá andhverfa þess. Þessar gerðir stofnanamenningar geta t.a.m. tekið á sig birtingarmynd mik- ils eða lítils metnaðar eða samkeppni um völd og árangur (Bolman og Deal, 2006; Fullan 2006; Hoy og Miskel, 1996; Keyton, 2011; Sergiovanni, 2009). Stjórnun og stjórnunarhættir hafa mikil áhrif á skólamenningu en meginhlut- verk skóla er að stuðla að sem árangurs- ríkustu námi hjá nemendum (Sergiovanni, 2009). Rannsóknir á áhrifum skólastjóra á námsárangur eru margar og benda flestar til að hann gegni þar mikilvægu hlut- verki (Leithwood og Jantzi, 1994; Louis, Leithwood, Wahlstrom og Anderson, 2010; Rutter o. fl. , 1979; Sammons, Hillman og Mortimore 1995). Þær rannsóknir sem
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161

x

Tímarit um menntarannsóknir

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit um menntarannsóknir
https://timarit.is/publication/1140

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.