Þjóðmál - 01.06.2012, Page 64

Þjóðmál - 01.06.2012, Page 64
 Þjóðmál SUmAR 2012 63 Hálf öld er liðin frá því að Berlínar­múrinn reis . Mesti ógnartími allra ára kalda stríðsins var 1962 þegar heimur­ inn komst næst því að farga sjálfum sér í kjarnorku styrjöld vegna Kúbudeilunnar . Enn eru sagn fræð ingar að greina upplýs ing­ ar úr trúnaðar skjölum sem gerð hafa verið að gengi leg í Bandaríkjunum, Þýskalandi og Rúss landi um þróunina 1961, rót hættu­ ástandsins 1962 . Lausnin eða glötun henn­ ar var í raun alveg í höndum tveggja mjög andstæðra persónuleika, þeirra Johns F . Kennedys og Nikita Khrushchevs . Kennedy, hið mikla glæsimenni úr forréttindas tétt, átti við alvarleg heilsufarsleg vandamál að stríða, m .a . vegna alvarlegs stríðsskaða í baki þegar flugvél hans var skotin niður í Kyrra hafi . Khrushchev, sem var sonarsonur ánauð ar bónda og sonur verkamanns, hafði sjálfstraust áunnið við ótrúlega getu til að lifa af hreins anir með aflífunum keppin auta . Hann var hvatvís en Kennedy varfærinn . Þessi fróðleikur breytir ekki þeirri ógleym­ anlegu reynslu að hafa verið í Berlín, sjálfum suðupotti kalda stríðsins, í Kúbukrísunni . Þegar nú er litið um öxl í ellinni, eru þessar endurminningar eitt af því sem lifir best . Það er enginn vandi að láta hugann líða aftur til þeirra daga og kalla fram myndir af því sem fyrir augun bar . Borgin var skipt og enn að miklu leyti í rústum . Maður gat séð fyrir sér bardagana þegar Rússar tóku Berlín 1945 . Þarna starfaði hinn stórmerki prestur og guðfræðingur, Dietrich Bonhoeffer, sem nasistar hnepptu í fangelsi í stríðinu vegna starfa í andspyrnuhreyfingu gegn Hitler . Hann var líflátinn með hengingu mánuði áður en stríðinu lauk . Höfundurinn var á ferðalagi í október­ nóvember 1962 með félögum úr Varð­ bergi og lauk ferðinni í Berlín . Rétt um þær mundir hafði náðst samkomulag milli þeirra Kennedys og Khrushchevs um að eldflaugar yrðu ekki settar niður á Kúbu . Hættunni var aflýst . Það var einhvern veginn eins og í stríðinu þegar loftvarnaflauturnar í Reykja­ vík blésu hættuna af, og gáfu til kynna að þýsku flugvélarnar væru farnar . Reyndar ekki allar því að sumar voru skotnar niður og áhafn irnar hvíla í þýskum hermanna­ graf reit í Fossvogskirkjugarði . Þótt stemningin í Berlín væri ólík öðru, skrifaði ég ekki um það í bréfum heim til konunnar . Eitt dæmið var að þegar farið var á My Fair Lady, sem um getur í fyrra bréfinu, þá skeður það, rétt áður en sýning skyldi hefjast, að kallað er upp í hátalakerfi leikhússins: Achtung bitte, Achtung bitte! Sló þá á sekúndunni samstilltri og algjörri grafarþögn á viðstadda þar til framhaldið kom, sem var nú bara að einhver læknir gæfi sig fram . En þögnin var slík að vissulega Einar Benediktsson Frá Berlín

x

Þjóðmál

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Þjóðmál
https://timarit.is/publication/1175

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.