Skírnir - 01.04.2017, Síða 99

99„frá sóleyjum“
Nonni í Japan sýnir að höfundurinn heillaðist af andrúmsloftinu í
Japan en þar voru landsmenn í sigurvímu yfir framgangi japanska
hersins í Asíu. Í þessu sambandi er rétt að hafa hugfast að flestir jap-
anskir fjölmiðlar sýndu einhliða og hvítþvegna mynd af sigurgöngu
Japana og framgöngu á meginlandi Asíu. Áróðursskrifin beindust
fyrst og fremst að landsmönnum en svo virðist sem þau hafi líka
hrifið Nonna.31 Dagbækur hans og bréf sýna að hann studdi mál -
stað Japana (Gunnar F. Guðmundsson 2012: 398–400).
Síðasti áfangastaður Nonna í Japan var hafnarborgin Kobe og
þar var honum einnig tekið með kostum og kynjum.32 Hann var
m.a. gestur á barnasamkomum, hélt erindi og flutti ávarp í útvarp. Í
Nonni í Japan kemur fram að mörg dagblaðanna fjölluðu um Nonna
þegar hann kvaddi landið (Jón Sveinsson 1971: 193). Nonni skrifaði
einnig sjálfur kveðjugrein sem birtist í Tokyo Asahi Shimbun, undir
yfirskrift sem lauslega mætti þýða „Kveðjuorð: ársdvöl í mínu kæra
Japan“ (Jón Sveinsson 1938). Þegar skipið Terukuni Maru lét úr
höfn í Kobe var hálft þriðja þúsund japanskra barna samankomið á
hafnarbakkanum til að kveðja. Höfundurinn var hrærður og þakk-
látur yfir þeirri vinsemd sem honum var sýnd: „[É]g hvarf frá þessu
landi með þeirri sælu tilfinningu, að mér hefði orðið nokkuð ágengt
í því að tengja nánar saman þjóðir austurs og vesturs, Asíu og
Evrópu, og boðað frið og sátt meðal manna á jörðu“ (Jón Sveinsson
1971: 194).
Merkur vitnisburður um áhrifin af Japans-dvöl Nonna er heim-
sókn japanska barnabókahöfundarins Seiichiro Furuda hingað til
lands í júlí 1938. Furuda hafði kynnst Nonna í Japan og hafði sá
síðarnefndi hvatt hann til fararinnar. Í Lesbók Morgunblaðsins í júní
1939 birtist grein um Furuda þar sem er fullyrt í fyrirsögn: „Fyrsti
Japani á Íslandi“.33 Furuda, sem var mikill áhugamaður um barna-
skírnir
31 Fræðimönnum ber saman um áhrif japanskra fjölmiðla á andrúmsloftið í Japan
á þessum árum þar sem stóru dagblöðin voru uppfull af jákvæðum fréttum af
sigrum og hetjudáðum á vígstöðvunum, sjá t.d. Jansen 2000: 642.
32 Í bókinni Nonni í Japan er ekki fjallað um Kobe-dvölina nema að litlu leyti þar
sem síðasti hluti bókarinnar er skrifaður eftir lát hans. Það var vinur Nonna, P.
Hermann Krose, sem annaðist skrifin og byggði á dagbókum hans.
33 Ekki er ólíklegt að leið einhverra Japana hafi legið til Íslands fyrr. Frásögn um
Skírnir vor 2017.qxp_Layout 1 31.3.2017 13:23 Page 99