Fjölrit RALA - 10.05.1992, Page 25

Fjölrit RALA - 10.05.1992, Page 25
FÓÐURDEILD Norrœnt kerfi til að meta eggjahvítu fyrir jórturdýr Á síðasta áratug hefur á Norðurlönd- unum verið unnið að samræmdum rannsóknum á efnaskiptum eggjahvítu hjá jórturdýrum með það fyrir augum að mynda nýtt kerfi sem gæti leyst meltanlega eggjahvítu af hólmi sem mælikvarða á eggjahvítu í fóðri jórtur- dýra. Frá 1980 til 1985 varum samnor- rænt rannsóknaverkefni á vegum NKJ að ræða. ísland átti aðeins áheyrnar- fulltrúa í þessu verkefni. Árið 1985 lágu fyrir tillögur að nýju, norrænu kerfi, AAT-PBV kerfinu. Mikil vinna var eftir og 1987-1990 fengust fjár- munir frá norrænu ráðherranefndinni til að halda samráðsfundi einu sinni á ári til að samræma þessa vinnu sem unnin var eftir því sem fjárveitingar fengust í hverju landi fyrir sig. Rann- sóknastofnun landbúnaðarins hefur tek- ið fullan þátt í samráðsfundunum af en hinn fékk lúpínu eða gras eingöngu. Lúpínan var slegin á þremur mismun- andi tímum yfir sumarið en grasið um miðjan júlí. I ljós kom að munur var á áti og meltanleika eftir fóðurgerð, minnst var étið af júnílúpínu en mest af septemberlúpínu. Virðist hægtað skýra þennan mun út frá magni beiskjuefna í lúpínunni. í alaskalúpínunni finnast fyrst og fremst tvenns konar beiskju- efni, spartein og lúpanín. Reyndist mjög há fylgni á milli magns lúpaníns og átsins (r=-0,99) en mjög lítil milli sparteins og áts. Lúpanín virðist því vera sá þáttur sem hefur mest áhrif á lystugleika lúpínunnar. Meltanleiki reyndist 63,5, 68,3, 75,4 og 60,7% fyrir gras, júní-, júlí/ágúst- og septemb- erlúpínuna. Þrátt fyrir háan meltan- leika er bein nýting hennar fyrir sauðfé vandkvæðum bundin vegna beiskju- efnainnihaldsins. Sumarið 1991 var gerð tilraun með að beita sauðfé á lúpínuakur í Gunn- arsholti. Markmið tilraunarinnar var að kanna möguleika á að beita sauðfé á undirgróður alaskalúpínunnar og nýta þannig áburðaráhrif hennar. Notaður var ferns konar beitarþungi og féð vigtað í hverri viku frá 25. júní til 19. september. Um nokkurs konar skipti- beit var að ræða því hólfin sem féð var í voru tvískipt og féð var flutt á milli þegar hagi fór minnkandi í þungbeittasta hólfinu. Þrif fjárins reyndust best í minnst beitta hólfinu en versnuðu eftir því sem beitarþunginn jókst. Nokkuð bar á að lúpína væri étin og má að öllum líkindum rekja máttleysi hjá fénu síðsumars til þess. I 2. töflu má sjá nokkrar niðurstöður úr tilrauninni. Jóhann Þórsson, Selma Huld Eyjólfsdóttir og Olafur Guðmundsson hálfu Islands. Nú er svo komið að þetta nýja, norræna kerfi hefur verið tekið upp fyrir mjólkurkýr í Danmörku og Svíþjóð og verðurtekið upp fyrirnaut- gripi, sauðfé og geitur í Noregi 1. jan- úar 1993. Ákvörðun hefur ekki verið tekin um hvenær kerfið verður tekið upp á Is- landi en mikil vinna hefur þegar farið í mat á eldri rannsóknaniðurstöðum og undirbúning að nýjum rannsóknum sem þarf að gera til að hægt verði að nota það á íslandi. Fjárveiting hefur fengist til að hefja það verk. Bragi Líndal Olafsson Alaskalúpína fyrir sauðfé Haldið var áfram rannsóknum á nýt- ingu alaskalúpínu fyrir sauðfé en þær hófust árið 1989. Rannsóknirnar voru gerðar í samvinnu við Landgræðslu ríkisins. Árið 1989 hafði verið gerð beit- artilraun í Gunnarsholti þar sem borin var saman beit sauðfjár á ræktuðu landi og lúpínu og í framhaldi af henni melt- anleikatilraun á Keldna- holti. Þarvarboriðsam- an mismunandi magn af lúpínu fyrir lömb. Árið 1990 var gerð meltanleikatilraun á Keldnaholti þar sem í voru átta sauðir í tveim- ur hópum, fjórir í hvor- um. Annar hópurinn fékk blöndu af lúpínu og grasi (50:50 fersk- vigt) eða gras eingöngu Númer beitarhólfs 1 2 3 4 Beitarálag, kg/tonn/ha 273 487 642 828 Vöxtur lamba, g/grip/dag 247 214 177 185 Fallþungi, kg 13,2 11,4 10,5 10,0 Kjöthlutfall, % 39,6 37,8 37,6 36,3 2. mynd. Sauðir í át- og meltanleikatilraun á Keldna- holti árið 1990. (Ljósm. Ragnar Th. Sigurðsson.) 2. tafla. Nokkrar niðurstöður úr lúpínubeitartilraun sumarið 1991. Beitarálag jókst með hœkkandi hólfanúmeri. 23

x

Fjölrit RALA

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Fjölrit RALA
https://timarit.is/publication/1497

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.