Hugur - 01.01.2019, Blaðsíða 17

„Mér fellur núorðið betur við hlutverk Sansjós Pansa …“ 17
get ekki varist þeirri hugsun að ef Terry væri á lífi væri miklu meira líf í breskri
menntaheimspeki. Hann vildi efla tengslin við félagsvísindi annars vegar og hefð-
bundna heimspeki hins vegar frekar en að loka sig inni í sjálfviljugri, ógagnsærri
einangrun. 
Hefur háskólaumhverfið í Bretlandi – eða á heimsvísu – breyst á síðastliðnum árum?
Hvernig hugnast þér sú þróun? Getur þú bæði tæpt á því sem er neikvætt og jákvætt?
Það vita allir hvað gerst hefur á neikvæðu nótunum: fyrirtækja- og markaðsvæð-
ing háskólastarfs og innrás möppudýranna í stjórnun háskólastofnana. Flottir
heimspekingar, allt frá Páli Skúlasyni til Talbots Brewer, hafa skrifað um þetta
langt og innihaldsríkt mál og ég hef engu við það að bæta. Margir háskólakennar-
ar – einkum prófessorar – kvarta einnig yfir því að þurfa að eyða ómældum tíma
í styrkjaumsóknir sem bitni á rannsóknarvirkni. Krafan um utanaðkomandi
sjálfsaflafé er vissulega óvægin og samkeppnin hörð. En fátt er svo með öllu illt
að ekki boði nokkuð gott. Mikið af þessum styrkjum kemur frá velgjörðasjóðum.
Við í Jubilee Centre fáum til dæmis allt okkar rekstrarfé frá tveimur bandarískum
sjóðum, John Templeton Foundation og Kern Family Foundation, ekki krónu
frá Háskólanum í Birmingham. Þessir sjóðir hafa engan áhuga á hefðbundnum
akademískum markalínum. Þeir vilja aðeins að verkefni, með skýr markmið, séu
unnin vel. „Búið bara til lið,“ segja þeir, „sem getur komið þessu yfir línuna.“
Hjá okkur starfa því heimspekingar, sálfræðingar, menntunarfræðingar og félags-
fræðingar – jafnvel guðfræðingar. Sjálfsaflaféð og kröfurnar sem því fylgja hafa
því óbeint ýtt undir þverfagleg vinnubrögð sem eru mér sjálfum mjög að skapi.
Vissulega ætti krafan um þverfagleika ekki að þurfa að koma utan frá; þetta orð
kemur fyrir í stefnumótunarplöggum flestra háskóladeilda. En háskólar hafa að
mestu goldið því varaþjónustu einvörðungu; allt er í raun njörvað niður í hefð-
bundna sviða- og deildaskiptingu.
Hitt er svo annað mál að ekki er nóg að háskólastofnanir ákveði, eða séu til-
neyddar, að taka upp þverfaglega vinnu. Tímaritamarkaðurinn er mjög gamaldags
að þessu leyti og oft erfitt að koma þverfaglegum rannsóknum á prent í heldri
tímaritum. Við höfum lent í því í tvígang í Jubilee Centre að senda þverfaglega
grein (heimspeki og sálfræði) í heimspekitímarit, sem segir hana of félagsvísinda-
lega, og síðan í sálfræðitímarit sem segir hana of heimspekilega. Það eru of fá
tímarit sem beinlínis hvetja til þverfaglegra rannsóknarskrifa. En tímaritið sem ég
stýri, Journal of Moral Education, er þó sem betur fer eitt af þeim.
Þú sækir mikið ráðstefnur sálfræðinga um heim allan. Hvernig stendur á því? Hvaða
samleið áttu með rannsakendum jákvæðrar sálfræði?
Ég sæki reglulega ráðstefnur á þremur sviðum: siðfræði, siðfræðilegri sálfræði og
menntaheimspeki. Það eru ekki margir rannsakendur sem geta leyft sér að vera
jafn marglyndir og ég, m.a. af ástæðunum sem ég nefndi í svari við síðustu spurn-
ingu þinni. Á síðustu árum hafa ráðstefnur á sviði jákvæðrar sálfræði og jákvæðrar
menntunar bæst í þennan flokk. Þegar ég var yngri hefði ég ugglaust skrifað 10
greina flokk í Lesbók Morgunblaðsins (sem því miður er ekki til lengur, ekki satt?)
Hugur 2019-Overrides.indd 17 21-Oct-19 10:47:02