Rökkur - 01.06.1931, Blaðsíða 9

R 0 K K U R
103
ast á þau, en Cosgrave fylgdi
Arthur Griffith og Michael Co-
lins að málum. Er fullnaðar-
samþykt stjórnarskrárinnar var
til umræðu á þinginu var de
Valera aðalandmælandi hennar,
en þrátt fyrir mælsku sína og
eldlegan áhuga beið hann ósig-
ur fyrir Griffith, Collins og
Cosgrave. Er það á orði haft,
hve rólyndur og rökfastur Cos-
grave hafði verið í þeim orða-
sennum. Griffith var fyrsti for-
seti fríríkisins, en hans naut eigi
lengi við, því hann andaðist þ.
12. ágúst 1921, og var Collins
þá kjörinn eftirmaður hans.
Collins og Griffith voru báðir í
miklum metum hjá þjóðinni.
En tiu dögum eftir að Collins
var kjörinn forseti var hann
myrtur. Cosgrave var þeirra
minst kunnur meðal þjóðarinn-
ar. Og er hann nú varð forseti
beið hans þýðingarmesta starf-
ið, að koma á friði i landinu og
hefja viðreisnarstarfið. 1 fyrstu
mátti heita, að alt væri í báli og
brandi i landinu. Morð og önn-
Ur hryðjuverk voru framin af
andstæðingum stjórnarinnar,
sem var það nauðugur einn
kostur, að gjalda auga fyrir
uuga og tönn fyrir tönn.
Talið er, að í árslok hefði 50
uftökur farið fram, en tala
Rólitískra fanga var orðin ca.
10,000. En nú var mótstaðan
gegn stjórninni farin að lamast
og í maí 1923 bauð de Valera
fylgismönnum sínum að hætta
mótspyrnunni. Frá þeim tíma
hefir Cosgrave unnið af kappi
að viðreisnarstarfinu, sem er
svo vel á veg komið, að alheim-
ur dáist að.
Cosgrave er fæddur þann 6.
júni 1880 í Dublin. Mentun
hlaut hann í skóla hinna svo
kölluðu „kristnu bræðra“. A
unglingsaldri gerðist hann lýð-
veldissinni og kom það snemma
i ljós, að liann mundi verða
nýtur maður, einkanlega var
honum sýnt um fjármál. Var
hann kosinn til þess að liafa
með höndum fjárhagsleg mál
fyrir flokkinn. Tók liann þátt i
ýmsum skærum og orustum á
meðan frelsisbaráttan stóð yfir
og var lengi í flokki hinna rót-
tækustu meðal lýðveldissinna.
Hann var snemma kosinn á
þing (Dail Eireann). Á síðustu
árum hefir liann við öll þýðing-
armikil tækifæri verið talsmað-
ur landsins, á ráðstefnum, svo
sem bresku alríkisráðstefnun-
um, þingum þjóðabandalagsins
o. s. frv. En það er fyrir vitur-
lega leiðsögu lians í viðreisnar-
málunum, sem Irland á honum
mest að þakka. Og það er eng-
um efa undirorpið, að saga Ir-
lands mun geyma nafn Iians um
ókomnar aldir, því fár eða eng-