Íslenska þjóðfélagið - 01.08.2023, Qupperneq 79

Anna Guðrún Edvardsdóttir, Óskar Kristjánsson og Hugrún Harpa Reynisdóttir
79 ..
gerð að sumri til auk þess sem rannsóknir hafa sýnt að erfiðara gengur að fá ungt fólk til að taka
þátt í könnunum af ýmsu tagi (Anna Guðrún Edvardsdóttir, 2021). Ljóst er þó að niðurstöðurnar
gefa ákveðnar vísbendingar um stöðu og líðan ungs fólks, einkum ungra karlmanna í sveitafélaginu
Hornafirði.
Konur voru í meirihluta svarenda eða tæplega 63%, karlar 35% og 3% sem kaus að gefa ekki upp
kyn. Að auki var gefinn upp valmöguleikinn Annað en enginn merkti við hann. Þessi niðurstaða er
í samræmi við aðrar rannsóknir sem sýna að konur virðast vera viljugri og gefa sér tíma til að taka
þátt í könnunum (Anna Guðrún Edvardsdóttir, 2021).
Niðurstöður
Þau þemu sem greind voru úr viðtölunum og mynduðu síðan grunn að einstökum spurningum í
könnuninni eru sýnd í töflu 2. Í kaflanum verður gerð grein fyrir niðurstöðum viðtala og könnunar-
innar.
Tafla 3. Þemu sem greind voru
Greind þemu Innihald hvers þema
Samfélagið í sveitarfélaginu Hornafirði Upplifun af samfélaginu, samfélagsþátttöku, atvinnutæki-
færum, félagsstarfi og afþreyingu
Nám, frammistaða og árangur í skóla Upplifun af námi, áhuga, frammistöðu og árangri
Líðan ungs fólks Upplifun af líðan ungs fólks með áherslu á líðan ungra karl-
manna auk framboðs á úrræðum
Kynjahlutverk og viðhorf Upplifun af viðhorfi og framkomu í garð kynjanna og kyn-
skipt hlutverk, einkum á vinnumarkaði. Kynjamunur á
frammistöðu í námi og brottfalli úr skóla
Samfélagið í sveitarfélaginu Hornafirði
Fyrsta þemað sem greint var laut að því hvað einkenndi samfélagið, framtíðarbúsetuáform, afþrey-
ingu og íþrótta- og félagsstarf fyrir ungt fólk. Þegar svarendur í könnuninni voru spurðir hvað ein-
kenndi samfélagið taldi meirihluti sig búa í jákvæðu og opnu samfélagi með fjölbreyttu atvinnulífi.
Hins vegar töldu þátttakendur líka að lítið umburðarlyndi og fordómar væru til staðar og um 90%
taldi slúður vera eitt af einkennunum. Þessi niðurstaða var í samræmi við rýnihópaviðtölin en þar var
ungu karlmönnunum tíðrætt um slúðrið og töldu það vera stærsta gallann á samfélaginu. Þeir yrðu
töluvert varir við slúður og kjaftasögur sem gengju í samfélaginu. Undir þetta tóku viðmælendur í
einstaklingsviðtölunum og bættu við að samfélagið væri sjávarútvegs- og ættarsamfélag þar sem
karllæg gildi dreifbýliskarlmennsku væru einkennandi. Þátttakendur í rýnihópaviðtölunum töluðu
um að samfélagið væri opið og jákvætt og að fordóma væri helst að finna hjá eldri kynslóðum og
meðal þess hóps væri umburðarlyndi lítið. Þessu til stuðnings bentu þeir á að vinahópar ungmenna
væru fjölþjóðlegir, auðvelt væri að fá vinnu og að framhaldsskólinn veitti ungu fólki tækifæri til
þess að mennta sig í heimabyggð. Þá kom einnig fram að sterk vinnumenning skólafólks væri í sam-
félaginu, sérstaklega þegar kemur að sumarvinnu og lögð væri áhersla á að fá mikla og vel launaða
vinnu. Þá upplifðu þátttakendur rýnihópaviðtalanna samfélagslegan þrýsting um að þeir ættu að
vinna með skóla.
Þegar þátttakendur voru spurðir um framtíðarbúsetu taldi helmingur svarenda að sveitarfélagið
kæmi til greina sem framtíðarbúsetukostur og voru ýmsar ástæður nefndar fyrir því, svo sem fjöl-
skyldubönd, gott og opið samfélag og atvinnutækifæri. Þeir sem ekki sáu sveitarfélagið sem fram-
tíðarbúsetukost nefndu ástæður eins og fá atvinnutækifæri og erfið fyrri lífsreynsla í samfélaginu.